Taittirīya Upaniṣad 2.3

Taittirīya Upaniṣad · 2.3

प्राणं देवा अनु प्राणन्ति । मनुष्याः पशवश्च ये । प्राणो हि भूतानामायुः । तस्मात् सर्वायुषमुच्यते । सर्वमेव त आयुर्यन्ति । ये प्राणं ब्रह्मोपासते । प्राणो हि भूतानामायुः । तस्मात् सर्वायुषमुच्यत इति । तस्यैष एव शारीर आत्मा । यः पूर्वस्य । तस्माद्वा एतस्मात् प्राणमयात् । अन्योऽन्तर आत्मा मनोमयः । तेनैष पूर्णः । स वा एष पुरुषविध एव । तस्य पुरुषविधताम् । अन्वयं पुरुषविधः । तस्य यजुरेव शिरः । ऋग्दक्षिणः पक्षः । सामोत्तरः पक्षः । आदेश आत्मा । अथर्वाङ्गिरसः पुच्छं प्रतिष्ठा । तदप्येष श्लोको भवति ॥

prāṇṃ devā anu prāṇanti | manuṣyāḥ paśavaśca ye | prāṇo hi bhūtānāmāyuḥ | tasmāt sarvāyuṣamucyate | sarvameva ta āyuryanti | ye prāṇṃ brahmopāsate | prāṇo hi bhūtānāmāyuḥ | tasmāt sarvāyuṣamucyata iti | tasyaiṣa eva śārīra ātmā | yḥ pūrvasya | tasmādvā etasmāt prāṇamayāt | anyo'ntara ātmā manomayḥ | tenaiṣa pūrṇḥ | sa vā eṣa puruṣavidha eva | tasya puruṣavidhatām | anvayṃ puruṣavidhḥ | tasya yajureva śirḥ | r̥gdakṣiṇḥ pakṣḥ | sāmottarḥ pakṣḥ | ādeśa ātmā | atharvāṅgirasḥ pucchṃ pratiṣṭhā | tadapyeṣa śloko bhavati ||

“Gods, men and beasts breathe after breath; breath is the life of beings, the all-life. Who worships breath as Brahman reaches full life. Within the breath-made self lies the mind-made self, person-shaped, with the Vedas as its limbs.”

More from this source

View all →

Major Upaniṣads · 1.1ॐ ईशा वास्यमिदँ सर्वं यत्किञ्च जगत्यां जगत् । तेन त्यक्तेन भ…All this world, whatsoever moves on earth, is indwelt by the Lord. Enjoy through…Taittirīya Upaniṣad · 1.1ॐ शं नो मित्रः शं वरुणः । शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृ…The peace-chant: may Mitra, Varuṇa, Aryaman, Indra, Bṛhaspati and Viṣṇu grant us…Major Upaniṣads · 1.2कुर्वन्नेवेह कर्माणि जिजीविषेच्छतँ समाः । एवं त्वयि नान्यथेत…Doing deeds here, one should wish to live a hundred years. For thee there is no …Taittirīya Upaniṣad · 1.2ॐ शीक्षां व्याख्यास्यामः । वर्णः स्वरः । मात्रा बलम् । साम स…'We shall expound phonetics: sound, accent, measure, force, articulation, and co…Major Upaniṣads · 1.3असुर्या नाम ते लोका अन्धेन तमसाऽऽवृताः । ताँस्ते प्रेत्याभिग…Sunless are those worlds, covered in blind darkness; to them after death go all …Taittirīya Upaniṣad · 1.3सह नौ यशः । सह नौ ब्रह्मवर्चसम् । अथातः संहिताया उपनिषदं व्य…'May glory and Vedic lustre come to us both.' Then the lore of combination (saṃh…