← All Shlokas
Ṛgveda · 1.92
एता उ त्या उषसः केतुमक्रत पूर्वे अर्धे रजसो भानुमञ्जते । निष्कृण्वाना आयुधानीव धृष्णवः प्रति गावोऽरुषीर्यन्ति मातरः ॥१॥ उदपप्तन्नरुणा भानवो वृथा स्वायुजो अरुषीर्गा अयुक्षत । अक्रन्नुषासो वयुनानि पूर्वथा रुशन्तं भानुमरुषीरशिश्रयुः ॥२॥ अर्चन्ति नारीरपसो न विष्टिभिः समानेन योजनेना परावतः । इषं वहन्तीः सुकृते सुदानवे विश्वेदह यजमानाय सुन्वते ॥३॥ अधि पेशांसि वपते नृतूरिवापोर्णुते वक्ष उस्रेव बर्जहम् । ज्योतिर्विश्वस्मै भुवनाय कृण्वती गावो न व्रजं व्युषा आवर्तमः ॥४॥ प्रत्यर्ची रुशदस्या अदर्शि वि तिष्ठते बाधते कृष्णमभ्वम् । स्वरुं न पेशो विदथेष्वञ्जञ्चित्रं दिवो दुहिता भानुमश्रेत् ॥५॥ अतारिष्म तमसस्पारमस्योषा उच्छन्ती वयुना कृणोति । श्रिये छन्दो न स्मयते विभाती सुप्रतीका सौमनसायाजीगः ॥६॥ भास्वती नेत्री सूनृतानां दिव स्तवे दुहिता गोतमेभिः । प्रजावतो नृवतो अश्वबुध्यानुषो गोअग्राँ उप मासि वाजान् ॥७॥ उषस्तमश्यां यशसं सुवीरं दासप्रवर्गं रयिमश्वबुध्यम् । सुदंससा श्रवसा या विभासि वाजप्रसूता सुभगे बृहन्तम् ॥८॥ विश्वानि देवी भुवनाभिचक्ष्या प्रतीची चक्षुरुर्विया वि भाति । विश्वं जीवं चरसे बोधयन्ती विश्वस्य वाचमविदन्मनायोः ॥९॥ पुनःपुनर्जायमाना पुराणी समानं वर्णमभि शुम्भमाना । श्वघ्नीव कृत्नुर्विज आमिनाना मर्तस्य देवी जरयन्त्यायुः ॥१०॥ व्यूर्ण्वती दिवो अन्ताँ अबोध्यप स्वसारं सनुतर्युयोति । प्रमिनती मनुष्या युगानि योषा जारस्य चक्षसा वि भाति ॥११॥ पशून्न चित्रा सुभगा प्रथाना सिन्धुर्न क्षोद उर्विया व्यश्वैत् । अमिनती दैव्यानि व्रतानि सूर्यस्य चेति रश्मिभिर्दृशाना ॥१२॥ उषस्तच्चित्रमा भरास्मभ्यं वाजिनीवति । येन तोकं च तनयं च धामहे ॥१३॥ उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि । रेवदस्मे व्युच्छ सूनृतावति ॥१४॥ युक्ष्वा हि वाजिनीवत्यश्वाँ अद्यारुणाँ उषः । अथा नो विश्वा सौभगान्या वह ॥१५॥ अश्विना वर्तिरस्मदा गोमद्दस्रा हिरण्यवत् । अर्वाग्रथं समनसा नि यच्छतम् ॥१६॥ यावित्था श्लोकमा दिवो ज्योतिर्जनाय चक्रथुः । आ न ऊर्जं वहतमश्विना युवम् ॥१७॥ एह देवा मयोभुवा दस्रा हिरण्यवर्तनी । उषर्बुधो वहन्तु सोमपीतये ॥१८॥

etā u tyā uṣasaḥ ketumakrata pūrve ardhe rajaso bhānumañjate । niṣkṛṇvānā āyudhānīva dhṛṣṇavaḥ prati gāvo'ruṣīryanti mātaraḥ ॥१॥ udapaptannaruṇā bhānavo vṛthā svāyujo aruṣīrgā ayukṣata । akrannuṣāso vayunāni pūrvathā ruśantaṃ bhānumaruṣīraśiśrayuḥ ॥२॥ arcanti nārīrapaso na viṣṭibhiḥ samānena yojanenā parāvataḥ । iṣaṃ vahantīḥ sukṛte sudānave viśvedaha yajamānāya sunvate ॥३॥ adhi peśāṃsi vapate nṛtūrivāporṇute vakṣa usreva barjaham । jyotirviśvasmai bhuvanāya kṛṇvatī gāvo na vrajaṃ vyuṣā āvartamaḥ ॥४॥ pratyarcī ruśadasyā adarśi vi tiṣṭhate bādhate kṛṣṇamabhvam । svaruṃ na peśo vidatheṣvañjañcitraṃ divo duhitā bhānumaśret ॥५॥ atāriṣma tamasaspāramasyoṣā ucchantī vayunā kṛṇoti । śriye chando na smayate vibhātī supratīkā saumanasāyājīgaḥ ॥६॥ bhāsvatī netrī sūnṛtānāṃ diva stave duhitā gotamebhiḥ । prajāvato nṛvato aśvabudhyānuṣo goagrām̐ upa māsi vājān ॥७॥ uṣastamaśyāṃ yaśasaṃ suvīraṃ dāsapravargaṃ rayimaśvabudhyam । sudaṃsasā śravasā yā vibhāsi vājaprasūtā subhage bṛhantam ॥८॥ viśvāni devī bhuvanābhicakṣyā pratīcī cakṣururviyā vi bhāti । viśvaṃ jīvaṃ carase bodhayantī viśvasya vācamavidanmanāyoḥ ॥९॥ punaḥpunarjāyamānā purāṇī samānaṃ varṇamabhi śumbhamānā । śvaghnīva kṛtnurvija āminānā martasya devī jarayantyāyuḥ ॥१०॥ vyūrṇvatī divo antām̐ abodhyapa svasāraṃ sanutaryuyoti । praminatī manuṣyā yugāni yoṣā jārasya cakṣasā vi bhāti ॥११॥ paśūnna citrā subhagā prathānā sindhurna kṣoda urviyā vyaśvait । aminatī daivyāni vratāni sūryasya ceti raśmibhirdṛśānā ॥१२॥ uṣastaccitramā bharāsmabhyaṃ vājinīvati । yena tokaṃ ca tanayaṃ ca dhāmahe ॥१३॥ uṣo adyeha gomatyaśvāvati vibhāvari । revadasme vyuccha sūnṛtāvati ॥१४॥ yukṣvā hi vājinīvatyaśvām̐ adyāruṇām̐ uṣaḥ । athā no viśvā saubhagānyā vaha ॥१५॥ aśvinā vartirasmadā gomaddasrā hiraṇyavat । arvāgrathaṃ samanasā ni yacchatam ॥१६॥ yāvitthā ślokamā divo jyotirjanāya cakrathuḥ । ā na ūrjaṃ vahatamaśvinā yuvam ॥१७॥ eha devā mayobhuvā dasrā hiraṇyavartanī । uṣarbudho vahantu somapītaye ॥१८॥

“Hymn to Uṣas, who raise their banner of light, with the Aśvins in the closing verses — 18 verses. (after R.T.H. Griffith)”

More from this source

View all →
Ṛgveda · 1.1अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् । होतारं रत्नधातमम् …Hymn to Agni, the sacrificial priest and hotar who carries the offerings to the …Ṛgveda · 1.2वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥…Hymn to Vāyu, to Indra-Vāyu, and to Mitra-Varuṇa, invited to drink the Soma — 9 …Ṛgveda · 1.3अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥…Hymn to the Aśvins, Indra, the Viśvedevas and Sarasvatī, lauded as the Soma is p…Ṛgveda · 1.4सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे । जुहूमसि द्यविद्यवि ॥१॥ उ…Hymn to Indra, the doer of fair deeds, called to the worshipper's aid — 10 verse…Ṛgveda · 1.5आ त्वेता नि षीदतेन्द्रमभि प्र गायत । सखाय स्तोमवाहसः ॥१॥ पुर…Hymn to Indra, invoked with song and praised as the giver of strength — 10 verse…Ṛgveda · 1.6युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः । रोचन्ते रोचना दिव…Hymn to Indra with the Maruts, borne on his ruddy steeds — 10 verses. (after R.T…