← All Shlokas
Ṛgveda · 2.23
गणानां त्वा गणपतिं हवामहे कविं कवीनामुपमश्रवस्तमम् । ज्येष्ठराजं ब्रह्मणां ब्रह्मणस्पत आ नः शृण्वन्नूतिभिः सीद सादनम् ॥१॥ देवाश्चित्ते असुर्य प्रचेतसो बृहस्पते यज्ञियं भागमानशुः । उस्रा इव सूर्यो ज्योतिषा महो विश्वेषामिज्जनिता ब्रह्मणामसि ॥२॥ आ विबाध्या परिरापस्तमांसि च ज्योतिष्मन्तं रथमृतस्य तिष्ठसि । बृहस्पते भीमममित्रदम्भनं रक्षोहणं गोत्रभिदं स्वर्विदम् ॥३॥ सुनीतिभिर्नयसि त्रायसे जनं यस्तुभ्यं दाशान्न तमंहो अश्नवत् । ब्रह्मद्विषस्तपनो मन्युमीरसि बृहस्पते महि तत्ते महित्वनम् ॥४॥ न तमंहो न दुरितं कुतश्चन नारातयस्तितिरुर्न द्वयाविनः । विश्वा इदस्माद्ध्वरसो वि बाधसे यं सुगोपा रक्षसि ब्रह्मणस्पते ॥५॥ त्वं नो गोपाः पथिकृद्विचक्षणस्तव व्रताय मतिभिर्जरामहे । बृहस्पते यो नो अभि ह्वरो दधे स्वा तं मर्मर्तु दुच्छुना हरस्वती ॥६॥ उत वा यो नो मर्चयादनागसोऽरातीवा मर्तः सानुको वृकः । बृहस्पते अप तं वर्तया पथः सुगं नो अस्यै देववीतये कृधि ॥७॥ त्रातारं त्वा तनूनां हवामहेऽवस्पर्तरधिवक्तारमस्मयुम् । बृहस्पते देवनिदो नि बर्हय मा दुरेवा उत्तरं सुम्नमुन्नशन् ॥८॥ त्वया वयं सुवृधा ब्रह्मणस्पते स्पार्हा वसु मनुष्या ददीमहि । या नो दूरे तळितो या अरातयोऽभि सन्ति जम्भया ता अनप्नसः ॥९॥ त्वया वयमुत्तमं धीमहे वयो बृहस्पते पप्रिणा सस्निना युजा । मा नो दुःशंसो अभिदिप्सुरीशत प्र सुशंसा मतिभिस्तारिषीमहि ॥१०॥ अनानुदो वृषभो जग्मिराहवं निष्टप्ता शत्रुं पृतनासु सासहिः । असि सत्य ऋणया ब्रह्मणस्पत उग्रस्य चिद्दमिता वीळुहर्षिणः ॥११॥ अदेवेन मनसा यो रिषण्यति शासामुग्रो मन्यमानो जिघांसति । बृहस्पते मा प्रणक्तस्य नो वधो नि कर्म मन्युं दुरेवस्य शर्धतः ॥१२॥ भरेषु हव्यो नमसोपसद्यो गन्ता वाजेषु सनिता धनंधनम् । विश्वा इदर्यो अभिदिप्स्वो मृधो बृहस्पतिर्वि ववर्हा रथाँ इव ॥१३॥ तेजिष्ठया तपनी रक्षसस्तप ये त्वा निदे दधिरे दृष्टवीर्यम् । आविस्तत्कृष्व यदसत्त उक्थ्यं बृहस्पते वि परिरापो अर्दय ॥१४॥ बृहस्पते अति यदर्यो अर्हाद्द्युमद्विभाति क्रतुमज्जनेषु । यद्दीदयच्छवस ऋतप्रजात तदस्मासु द्रविणं धेहि चित्रम् ॥१५॥ मा न स्तेनेभ्यो ये अभि द्रुहस्पदे निरामिणो रिपवोऽन्नेषु जागृधुः । आ देवानामोहते वि व्रयो हृदि बृहस्पते न परः साम्नो विदुः ॥१६॥ विश्वेभ्यो हि त्वा भुवनेभ्यस्परि त्वष्टाजनत्साम्नःसाम्नः कविः । स ऋणचिदृणया ब्रह्मणस्पतिर्द्रुहो हन्ता मह ऋतस्य धर्तरि ॥१७॥ तव श्रिये व्यजिहीत पर्वतो गवां गोत्रमुदसृजो यदङ्गिरः । इन्द्रेण युजा तमसा परीवृतं बृहस्पते निरपामौब्जो अर्णवम् ॥१८॥ ब्रह्मणस्पते त्वमस्य यन्ता सूक्तस्य बोधि तनयं च जिन्व । विश्वं तद्भद्रं यदवन्ति देवा बृहद्वदेम विदथे सुवीराः ॥१९॥

gaṇānāṃ tvā gaṇapatiṃ havāmahe kaviṃ kavīnāmupamaśravastamam । jyeṣṭharājaṃ brahmaṇāṃ brahmaṇaspata ā naḥ śṛṇvannūtibhiḥ sīda sādanam ॥१॥ devāścitte asurya pracetaso bṛhaspate yajñiyaṃ bhāgamānaśuḥ । usrā iva sūryo jyotiṣā maho viśveṣāmijjanitā brahmaṇāmasi ॥२॥ ā vibādhyā parirāpastamāṃsi ca jyotiṣmantaṃ rathamṛtasya tiṣṭhasi । bṛhaspate bhīmamamitradambhanaṃ rakṣohaṇaṃ gotrabhidaṃ svarvidam ॥३॥ sunītibhirnayasi trāyase janaṃ yastubhyaṃ dāśānna tamaṃho aśnavat । brahmadviṣastapano manyumīrasi bṛhaspate mahi tatte mahitvanam ॥४॥ na tamaṃho na duritaṃ kutaścana nārātayastitirurna dvayāvinaḥ । viśvā idasmāddhvaraso vi bādhase yaṃ sugopā rakṣasi brahmaṇaspate ॥५॥ tvaṃ no gopāḥ pathikṛdvicakṣaṇastava vratāya matibhirjarāmahe । bṛhaspate yo no abhi hvaro dadhe svā taṃ marmartu ducchunā harasvatī ॥६॥ uta vā yo no marcayādanāgaso'rātīvā martaḥ sānuko vṛkaḥ । bṛhaspate apa taṃ vartayā pathaḥ sugaṃ no asyai devavītaye kṛdhi ॥७॥ trātāraṃ tvā tanūnāṃ havāmahe'vaspartaradhivaktāramasmayum । bṛhaspate devanido ni barhaya mā durevā uttaraṃ sumnamunnaśan ॥८॥ tvayā vayaṃ suvṛdhā brahmaṇaspate spārhā vasu manuṣyā dadīmahi । yā no dūre taḷito yā arātayo'bhi santi jambhayā tā anapnasaḥ ॥९॥ tvayā vayamuttamaṃ dhīmahe vayo bṛhaspate papriṇā sasninā yujā । mā no duḥśaṃso abhidipsurīśata pra suśaṃsā matibhistāriṣīmahi ॥१०॥ anānudo vṛṣabho jagmirāhavaṃ niṣṭaptā śatruṃ pṛtanāsu sāsahiḥ । asi satya ṛṇayā brahmaṇaspata ugrasya ciddamitā vīḷuharṣiṇaḥ ॥११॥ adevena manasā yo riṣaṇyati śāsāmugro manyamāno jighāṃsati । bṛhaspate mā praṇaktasya no vadho ni karma manyuṃ durevasya śardhataḥ ॥१२॥ bhareṣu havyo namasopasadyo gantā vājeṣu sanitā dhanaṃdhanam । viśvā idaryo abhidipsvo mṛdho bṛhaspatirvi vavarhā rathām̐ iva ॥१३॥ tejiṣṭhayā tapanī rakṣasastapa ye tvā nide dadhire dṛṣṭavīryam । āvistatkṛṣva yadasatta ukthyaṃ bṛhaspate vi parirāpo ardaya ॥१४॥ bṛhaspate ati yadaryo arhāddyumadvibhāti kratumajjaneṣu । yaddīdayacchavasa ṛtaprajāta tadasmāsu draviṇaṃ dhehi citram ॥१५॥ mā na stenebhyo ye abhi druhaspade nirāmiṇo ripavo'nneṣu jāgṛdhuḥ । ā devānāmohate vi vrayo hṛdi bṛhaspate na paraḥ sāmno viduḥ ॥१६॥ viśvebhyo hi tvā bhuvanebhyaspari tvaṣṭājanatsāmnaḥsāmnaḥ kaviḥ । sa ṛṇacidṛṇayā brahmaṇaspatirdruho hantā maha ṛtasya dhartari ॥१७॥ tava śriye vyajihīta parvato gavāṃ gotramudasṛjo yadaṅgiraḥ । indreṇa yujā tamasā parīvṛtaṃ bṛhaspate nirapāmaubjo arṇavam ॥१८॥ brahmaṇaspate tvamasya yantā sūktasya bodhi tanayaṃ ca jinva । viśvaṃ tadbhadraṃ yadavanti devā bṛhadvadema vidathe suvīrāḥ ॥१९॥

“Hymn to Bṛhaspati, lord and leader of the heavenly hosts, king supreme of prayers — 19 verses. (after R.T.H. Griffith)”

More from this source

View all →
Ṛgveda · 1.1अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् । होतारं रत्नधातमम् …Hymn to Agni, the sacrificial priest and hotar who carries the offerings to the …Ṛgveda · 1.2वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥…Hymn to Vāyu, to Indra-Vāyu, and to Mitra-Varuṇa, invited to drink the Soma — 9 …Ṛgveda · 1.3अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥…Hymn to the Aśvins, Indra, the Viśvedevas and Sarasvatī, lauded as the Soma is p…Ṛgveda · 1.4सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे । जुहूमसि द्यविद्यवि ॥१॥ उ…Hymn to Indra, the doer of fair deeds, called to the worshipper's aid — 10 verse…Ṛgveda · 1.5आ त्वेता नि षीदतेन्द्रमभि प्र गायत । सखाय स्तोमवाहसः ॥१॥ पुर…Hymn to Indra, invoked with song and praised as the giver of strength — 10 verse…Ṛgveda · 1.6युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः । रोचन्ते रोचना दिव…Hymn to Indra with the Maruts, borne on his ruddy steeds — 10 verses. (after R.T…