← All Shlokas
Ṛgveda · 3.1
सोमस्य मा तवसं वक्ष्यग्ने वह्निं चकर्थ विदथे यजध्यै । देवाँ अच्छा दीद्यद्युञ्जे अद्रिं शमाये अग्ने तन्वं जुषस्व ॥१॥ प्राञ्चं यज्ञं चकृम वर्धतां गीः समिद्भिरग्निं नमसा दुवस्यन् । दिवः शशासुर्विदथा कवीनां गृत्साय चित्तवसे गातुमीषुः ॥२॥ मयो दधे मेधिरः पूतदक्षो दिवः सुबन्धुर्जनुषा पृथिव्याः । अविन्दन्नु दर्शतमप्स्वन्तर्देवासो अग्निमपसि स्वसॄणाम् ॥३॥ अवर्धयन्सुभगं सप्त यह्वीः श्वेतं जज्ञानमरुषं महित्वा । शिशुं न जातमभ्यारुरश्वा देवासो अग्निं जनिमन्वपुष्यन् ॥४॥ शुक्रेभिरङ्गै रज आततन्वान्क्रतुं पुनानः कविभिः पवित्रैः । शोचिर्वसानः पर्यायुरपां श्रियो मिमीते बृहतीरनूनाः ॥५॥ वव्राजा सीमनदतीरदब्धा दिवो यह्वीरवसाना अनग्नाः । सना अत्र युवतयः सयोनीरेकं गर्भं दधिरे सप्त वाणीः ॥६॥ स्तीर्णा अस्य संहतो विश्वरूपा घृतस्य योनौ स्रवथे मधूनाम् । अस्थुरत्र धेनवः पिन्वमाना मही दस्मस्य मातरा समीची ॥७॥ बभ्राणः सूनो सहसो व्यद्यौद्दधानः शुक्रा रभसा वपूंषि । श्चोतन्ति धारा मधुनो घृतस्य वृषा यत्र वावृधे काव्येन ॥८॥ पितुश्चिदूधर्जनुषा विवेद व्यस्य धारा असृजद्वि धेनाः । गुहा चरन्तं सखिभिः शिवेभिर्दिवो यह्वीभिर्न गुहा बभूव ॥९॥ पितुश्च गर्भं जनितुश्च बभ्रे पूर्वीरेको अधयत्पीप्यानाः । वृष्णे सपत्नी शुचये सबन्धू उभे अस्मै मनुष्ये नि पाहि ॥१०॥ उरौ महाँ अनिबाधे ववर्धापो अग्निं यशसः सं हि पूर्वीः । ऋतस्य योनावशयद्दमूना जामीनामग्निरपसि स्वसॄणाम् ॥११॥ अक्रो न बभ्रिः समिथे महीनां दिदृक्षेयः सूनवे भाऋजीकः । उदुस्रिया जनिता यो जजानापां गर्भो नृतमो यह्वो अग्निः ॥१२॥ अपां गर्भं दर्शतमोषधीनां वना जजान सुभगा विरूपम् । देवासश्चिन्मनसा सं हि जग्मुः पनिष्ठं जातं तवसं दुवस्यन् ॥१३॥ बृहन्त इद्भानवो भाऋजीकमग्निं सचन्त विद्युतो न शुक्राः । गुहेव वृद्धं सदसि स्वे अन्तरपार ऊर्वे अमृतं दुहानाः ॥१४॥ ईळे च त्वा यजमानो हविर्भिरीळे सखित्वं सुमतिं निकामः । देवैरवो मिमीहि सं जरित्रे रक्षा च नो दम्येभिरनीकैः ॥१५॥ उपक्षेतारस्तव सुप्रणीतेऽग्ने विश्वानि धन्या दधानाः । सुरेतसा श्रवसा तुञ्जमाना अभि ष्याम पृतनायूँरदेवान् ॥१६॥ आ देवानामभवः केतुरग्ने मन्द्रो विश्वानि काव्यानि विद्वान् । प्रति मर्ताँ अवासयो दमूना अनु देवान्रथिरो यासि साधन् ॥१७॥ नि दुरोणे अमृतो मर्त्यानां राजा ससाद विदथानि साधन् । घृतप्रतीक उर्विया व्यद्यौदग्निर्विश्वानि काव्यानि विद्वान् ॥१८॥ आ नो गहि सख्येभिः शिवेभिर्महान्महीभिरूतिभिः सरण्यन् । अस्मे रयिं बहुलं संतरुत्रं सुवाचं भागं यशसं कृधी नः ॥१९॥ एता ते अग्ने जनिमा सनानि प्र पूर्व्याय नूतनानि वोचम् । महान्ति वृष्णे सवना कृतेमा जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदाः ॥२०॥ जन्मञ्जन्मन्निहितो जातवेदा विश्वामित्रेभिरिध्यते अजस्रः । तस्य वयं सुमतौ यज्ञियस्यापि भद्रे सौमनसे स्याम ॥२१॥ इमं यज्ञं सहसावन्त्वं नो देवत्रा धेहि सुक्रतो रराणः । प्र यंसि होतर्बृहतीरिषो नोऽग्ने महि द्रविणमा यजस्व ॥२२॥ इळामग्ने पुरुदंसं सनिं गोः शश्वत्तमं हवमानाय साध । स्यान्नः सूनुस्तनयो विजावाग्ने सा ते सुमतिर्भूत्वस्मे ॥२३॥

somasya mā tavasaṃ vakṣyagne vahniṃ cakartha vidathe yajadhyai । devām̐ acchā dīdyadyuñje adriṃ śamāye agne tanvaṃ juṣasva ॥१॥ prāñcaṃ yajñaṃ cakṛma vardhatāṃ gīḥ samidbhiragniṃ namasā duvasyan । divaḥ śaśāsurvidathā kavīnāṃ gṛtsāya cittavase gātumīṣuḥ ॥२॥ mayo dadhe medhiraḥ pūtadakṣo divaḥ subandhurjanuṣā pṛthivyāḥ । avindannu darśatamapsvantardevāso agnimapasi svasṝṇām ॥३॥ avardhayansubhagaṃ sapta yahvīḥ śvetaṃ jajñānamaruṣaṃ mahitvā । śiśuṃ na jātamabhyāruraśvā devāso agniṃ janimanvapuṣyan ॥४॥ śukrebhiraṅgai raja ātatanvānkratuṃ punānaḥ kavibhiḥ pavitraiḥ । śocirvasānaḥ paryāyurapāṃ śriyo mimīte bṛhatīranūnāḥ ॥५॥ vavrājā sīmanadatīradabdhā divo yahvīravasānā anagnāḥ । sanā atra yuvatayaḥ sayonīrekaṃ garbhaṃ dadhire sapta vāṇīḥ ॥६॥ stīrṇā asya saṃhato viśvarūpā ghṛtasya yonau sravathe madhūnām । asthuratra dhenavaḥ pinvamānā mahī dasmasya mātarā samīcī ॥७॥ babhrāṇaḥ sūno sahaso vyadyauddadhānaḥ śukrā rabhasā vapūṃṣi । ścotanti dhārā madhuno ghṛtasya vṛṣā yatra vāvṛdhe kāvyena ॥८॥ pituścidūdharjanuṣā viveda vyasya dhārā asṛjadvi dhenāḥ । guhā carantaṃ sakhibhiḥ śivebhirdivo yahvībhirna guhā babhūva ॥९॥ pituśca garbhaṃ janituśca babhre pūrvīreko adhayatpīpyānāḥ । vṛṣṇe sapatnī śucaye sabandhū ubhe asmai manuṣye ni pāhi ॥१०॥ urau mahām̐ anibādhe vavardhāpo agniṃ yaśasaḥ saṃ hi pūrvīḥ । ṛtasya yonāvaśayaddamūnā jāmīnāmagnirapasi svasṝṇām ॥११॥ akro na babhriḥ samithe mahīnāṃ didṛkṣeyaḥ sūnave bhāṛjīkaḥ । udusriyā janitā yo jajānāpāṃ garbho nṛtamo yahvo agniḥ ॥१२॥ apāṃ garbhaṃ darśatamoṣadhīnāṃ vanā jajāna subhagā virūpam । devāsaścinmanasā saṃ hi jagmuḥ paniṣṭhaṃ jātaṃ tavasaṃ duvasyan ॥१३॥ bṛhanta idbhānavo bhāṛjīkamagniṃ sacanta vidyuto na śukrāḥ । guheva vṛddhaṃ sadasi sve antarapāra ūrve amṛtaṃ duhānāḥ ॥१४॥ īḷe ca tvā yajamāno havirbhirīḷe sakhitvaṃ sumatiṃ nikāmaḥ । devairavo mimīhi saṃ jaritre rakṣā ca no damyebhiranīkaiḥ ॥१५॥ upakṣetārastava supraṇīte'gne viśvāni dhanyā dadhānāḥ । suretasā śravasā tuñjamānā abhi ṣyāma pṛtanāyūm̐radevān ॥१६॥ ā devānāmabhavaḥ keturagne mandro viśvāni kāvyāni vidvān । prati martām̐ avāsayo damūnā anu devānrathiro yāsi sādhan ॥१७॥ ni duroṇe amṛto martyānāṃ rājā sasāda vidathāni sādhan । ghṛtapratīka urviyā vyadyaudagnirviśvāni kāvyāni vidvān ॥१८॥ ā no gahi sakhyebhiḥ śivebhirmahānmahībhirūtibhiḥ saraṇyan । asme rayiṃ bahulaṃ saṃtarutraṃ suvācaṃ bhāgaṃ yaśasaṃ kṛdhī naḥ ॥१९॥ etā te agne janimā sanāni pra pūrvyāya nūtanāni vocam । mahānti vṛṣṇe savanā kṛtemā janmañjanmannihito jātavedāḥ ॥२०॥ janmañjanmannihito jātavedā viśvāmitrebhiridhyate ajasraḥ । tasya vayaṃ sumatau yajñiyasyāpi bhadre saumanase syāma ॥२१॥ imaṃ yajñaṃ sahasāvantvaṃ no devatrā dhehi sukrato rarāṇaḥ । pra yaṃsi hotarbṛhatīriṣo no'gne mahi draviṇamā yajasva ॥२२॥ iḷāmagne purudaṃsaṃ saniṃ goḥ śaśvattamaṃ havamānāya sādha । syānnaḥ sūnustanayo vijāvāgne sā te sumatirbhūtvasme ॥२३॥

“Hymn to Agni, who makes the singer the Soma's priest to worship in assembly — 23 verses. (after R.T.H. Griffith)”

More from this source

View all →
Ṛgveda · 1.1अग्निमीळे पुरोहितं यज्ञस्य देवमृत्विजम् । होतारं रत्नधातमम् …Hymn to Agni, the sacrificial priest and hotar who carries the offerings to the …Ṛgveda · 1.2वायवा याहि दर्शतेमे सोमा अरंकृताः । तेषां पाहि श्रुधी हवम् ॥…Hymn to Vāyu, to Indra-Vāyu, and to Mitra-Varuṇa, invited to drink the Soma — 9 …Ṛgveda · 1.3अश्विना यज्वरीरिषो द्रवत्पाणी शुभस्पती । पुरुभुजा चनस्यतम् ॥…Hymn to the Aśvins, Indra, the Viśvedevas and Sarasvatī, lauded as the Soma is p…Ṛgveda · 1.4सुरूपकृत्नुमूतये सुदुघामिव गोदुहे । जुहूमसि द्यविद्यवि ॥१॥ उ…Hymn to Indra, the doer of fair deeds, called to the worshipper's aid — 10 verse…Ṛgveda · 1.5आ त्वेता नि षीदतेन्द्रमभि प्र गायत । सखाय स्तोमवाहसः ॥१॥ पुर…Hymn to Indra, invoked with song and praised as the giver of strength — 10 verse…Ṛgveda · 1.6युञ्जन्ति ब्रध्नमरुषं चरन्तं परि तस्थुषः । रोचन्ते रोचना दिव…Hymn to Indra with the Maruts, borne on his ruddy steeds — 10 verses. (after R.T…