Bhagavad Gītā11.37
कस्माच्च ते न नमेरन्महात्मन्गरीयसे ब्रह्मणोऽप्यादिकर्त्रे । अनन्त देवेश जगन्निवास त्वमक्षरं सदसत्तत्परं यत् ॥
kasmācca te na nameranmahātmangarīyase brahmaṇo'pyādikartre । ananta deveśa jagannivāsa tvamakṣaraṃ sadasattatparaṃ yat ॥
“'And why should they not bow to You, O great self, greater than Brahmā, the first maker? Endless, lord of gods, home of the world — You are the imperishable, being and non-being, and what is beyond.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-37read ↗ Bhagavad Gītā11.38
त्वमादिदेवः पुरुषः पुराणस्त्वमस्य विश्वस्य परं निधानम् । वेत्तासि वेद्यं च परं च धाम त्वया ततं विश्वमनन्तरूप ॥
tvamādidevaḥ puruṣaḥ purāṇastvamasya viśvasya paraṃ nidhānam । vettāsi vedyaṃ ca paraṃ ca dhāma tvayā tataṃ viśvamanantarūpa ॥
“'You are the first god, the ancient Person, the highest storehouse of this world; You are the knower, the knowable, the highest home — by You is the world pervaded, O endless-formed.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-38read ↗ Bhagavad Gītā11.39
वायुर्यमोऽग्निर्वरुणः शशाङ्कः प्रजापतिस्त्वं प्रपितामहश्च । नमो नमस्तेऽस्तु सहस्रकृत्वः पुनश्च भूयोऽपि नमो नमस्ते ॥
vāyuryamo'gnirvaruṇaḥ śaśāṅkaḥ prajāpatistvaṃ prapitāmahaśca । namo namaste'stu sahasrakṛtvaḥ punaśca bhūyo'pi namo namaste ॥
“'You are wind, death, fire, sea, moon, the lord of creatures, and the great-grandsire; homage, homage to You a thousandfold, and again and again homage to You.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-39read ↗ Bhagavad Gītā11.40
नमः पुरस्तादथ पृष्ठतस्ते नमोऽस्तु ते सर्वत एव सर्व । अनन्तवीर्यामितविक्रमस्त्वं सर्वं समाप्नोषि ततोऽसि सर्वः ॥
namaḥ purastādatha pṛṣṭhataste namo'stu te sarvata eva sarva । anantavīryāmitavikramastvaṃ sarvaṃ samāpnoṣi tato'si sarvaḥ ॥
“'Homage before You, homage behind You, homage to You on all sides, O all; of endless valour, of boundless stride, You fill all — so You are all.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-40read ↗ Bhagavad Gītā11.41
सखेति मत्वा प्रसभं यदुक्तं हे कृष्ण हे यादव हे सखेति । अजानता महिमानं तवेदं मया प्रमादात्प्रणयेन वापि ॥
sakheti matvā prasabhaṃ yaduktaṃ he kṛṣṇa he yādava he sakheti । ajānatā mahimānaṃ tavedaṃ mayā pramādātpraṇayena vāpi ॥
“'Whatever I said rashly, thinking You my friend — 'O Kṛṣṇa, O cowherd, O friend' — unknowing this greatness of Yours, through folly or through love.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-41read ↗ Bhagavad Gītā11.42
यच्चावहासार्थमसत्कृतोऽसि विहारशय्यासनभोजनेषु । एकोऽथवाप्यच्युत तत्समक्षं तत्क्षामये त्वामहमप्रमेयम् ॥
yaccāvahāsārthamasatkṛto'si vihāraśayyāsanabhojaneṣu । eko'thavāpyacyuta tatsamakṣaṃ tatkṣāmaye tvāmahamaprameyam ॥
“'And wherein You were slighted by me in jest, at play, on couch, seat or meals, alone or before others, O Acyuta — for that I beg You, the immeasurable, to forgive.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-42read ↗ Bhagavad Gītā11.43
पितासि लोकस्य चराचरस्य त्वमस्य पूज्यश्च गुरुर्गरीयान् । न त्वत्समोऽस्त्यभ्यधिकः कुतोऽन्यो लोकत्रयेऽप्यप्रतिमप्रभाव ॥
pitāsi lokasya carācarasya tvamasya pūjyaśca gururgarīyān । na tvatsamo'styabhyadhikaḥ kuto'nyo lokatraye'pyapratimaprabhāva ॥
“'You are the father of the moving and unmoving world, its worshipful, weightiest teacher; none equals You — how could another surpass You in the three worlds, O matchless in might?'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-43read ↗ Bhagavad Gītā11.44
तस्मात्प्रणम्य प्रणिधाय कायं प्रसादये त्वामहमीशमीड्यम् । पितेव पुत्रस्य सखेव सख्युः प्रियः प्रियायार्हसि देव सोढुम् ॥
tasmātpraṇamya praṇidhāya kāyaṃ prasādaye tvāmahamīśamīḍyam । piteva putrasya sakheva sakhyuḥ priyaḥ priyāyārhasi deva soḍhum ॥
“'So bowing, laying down my body, I crave Your grace, O lord to be praised; as a father with a son, a friend with a friend, a lover with the beloved, You should bear with me, O god.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-44read ↗ Bhagavad Gītā11.45
अदृष्टपूर्वं हृषितोऽस्मि दृष्ट्वा भयेन च प्रव्यथितं मनो मे । तदेव मे दर्शय देव रूपं प्रसीद देवेश जगन्निवास ॥
adṛṣṭapūrvaṃ hṛṣito'smi dṛṣṭvā bhayena ca pravyathitaṃ mano me । tadeva me darśaya deva rūpaṃ prasīda deveśa jagannivāsa ॥
“'Glad am I seeing what was never seen, yet my mind trembles with fear; show me that same form of Yours, O god — be gracious, lord of gods, home of the world.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-45read ↗ Bhagavad Gītā11.46
किरीटिनं गदिनं चक्रहस्तमिच्छामि त्वां द्रष्टुमहं तथैव । तेनैव रूपेण चतुर्भुजेन सहस्रबाहो भव विश्वमूर्ते ॥
kirīṭinaṃ gadinaṃ cakrahastamicchāmi tvāṃ draṣṭumahaṃ tathaiva । tenaiva rūpeṇa caturbhujena sahasrabāho bhava viśvamūrte ॥
“'Crowned, mace-bearing, discus-handed, I long to see You just so; take that same four-armed form, O thousand-armed, O all-formed.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-46read ↗ Bhagavad Gītā11.47
मया प्रसन्नेन तवार्जुनेदं रूपं परं दर्शितमात्मयोगात् । तेजोमयं विश्वमनन्तमाद्यं यन्मे त्वदन्येन न दृष्टपूर्वम् ॥
mayā prasannena tavārjunedaṃ rūpaṃ paraṃ darśitamātmayogāt । tejomayaṃ viśvamanantamādyaṃ yanme tvadanyena na dṛṣṭapūrvam ॥
“'By Me, well pleased, O Arjuna, this highest form has been shown to you through My own discipline — luminous, all-formed, endless, primal, never seen before by any but you.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-47read ↗ Bhagavad Gītā11.48
न वेदयज्ञाध्ययनैर्न दानैर्न च क्रियाभिर्न तपोभिरुग्रैः । एवंरूपः शक्य अहं नृलोके द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर ॥
na vedayajñādhyayanairna dānairna ca kriyābhirna tapobhirugraiḥ । evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra ॥
“'Not by Vedas, sacrifices, studies, gifts, rites, or dread austerities can I be seen in such a form in the human world by any but you, O hero of the Kurus.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-48read ↗ Bhagavad Gītā11.49
मा ते व्यथा मा च विमूढभावो दृष्ट्वा रूपं घोरमीदृङ्ममेदम् । व्यपेतभीः प्रीतमनाः पुनस्त्वं तदेव मे रूपमिदं प्रपश्य ॥
mā te vyathā mā ca vimūḍhabhāvo dṛṣṭvā rūpaṃ ghoramīdṛṅmamedam । vyapetabhīḥ prītamanāḥ punastvaṃ tadeva me rūpamidaṃ prapaśya ॥
“'Be not afraid, nor bewildered, seeing this dread form of Mine; fear gone, glad in mind, behold again this same form of Mine.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-49read ↗ Bhagavad Gītā11.50
इत्यर्जुनं वासुदेवस्तथोक्त्वा स्वकं रूपं दर्शयामास भूयः । आश्वासयामास च भीतमेनं भूत्वा पुनः सौम्यवपुर्महात्मा ॥
ityarjunaṃ vāsudevastathoktvā svakaṃ rūpaṃ darśayāmāsa bhūyaḥ । āśvāsayāmāsa ca bhītamenaṃ bhūtvā punaḥ saumyavapurmahātmā ॥
“Thus speaking to Arjuna, Vāsudeva showed His own form again; and the great self comforted the frightened one, becoming gentle-bodied once more.”
/shlokas/bhagavad-gita-11-50read ↗ Bhagavad Gītā11.51
दृष्ट्वेदं मानुषं रूपं तव सौम्यं जनार्दन । इदानीमस्मि संवृत्तः सचेताः प्रकृतिं गतः ॥
dṛṣṭvedaṃ mānuṣaṃ rūpaṃ tava saumyaṃ janārdana । idānīmasmi saṃvṛttaḥ sacetāḥ prakṛtiṃ gataḥ ॥
“'Seeing this gentle human form of Yours, O Janārdana, I am now come to myself and returned to my nature.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-51read ↗ Bhagavad Gītā11.52
सुदुर्दर्शमिदं रूपं दृष्टवानसि यन्मम । देवा अप्यस्य रूपस्य नित्यं दर्शनकाङ्क्षिणः ॥
sudurdarśamidaṃ rūpaṃ dṛṣṭavānasi yanmama । devā apyasya rūpasya nityaṃ darśanakāṅkṣiṇaḥ ॥
“'This form of Mine you have seen is very hard to behold; even the gods ever long to see this form.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-52read ↗ Bhagavad Gītā11.53
नाहं वेदैर्न तपसा न दानेन न चेज्यया । शक्य एवंविधो द्रष्टुं दृष्टवानसि मां यथा ॥
nāhaṃ vedairna tapasā na dānena na cejyayā । śakya evaṃvidho draṣṭuṃ dṛṣṭavānasi māṃ yathā ॥
“'Not by Vedas, austerity, gifts, or offerings can I be seen in such a form as you have seen Me.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-53read ↗ Bhagavad Gītā11.54
भक्त्या त्वनन्यया शक्य अहमेवंविधोऽर्जुन । ज्ञातुं द्रष्टुं च तत्त्वेन प्रवेष्टुं च परंतप ॥
bhaktyā tvananyayā śakya ahamevaṃvidho'rjuna । jñātuṃ draṣṭuṃ ca tattvena praveṣṭuṃ ca paraṃtapa ॥
“'But by single devotion I can be known in such a form, O Arjuna — and seen in truth, and entered too, O tormentor of foes.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-54read ↗ Bhagavad Gītā11.55
मत्कर्मकृन्मत्परमो मद्भक्तः सङ्गवर्जितः । निर्वैरः सर्वभूतेषु यः स मामेति पाण्डव ॥
matkarmakṛnmatparamo madbhaktaḥ saṅgavarjitaḥ । nirvairaḥ sarvabhūteṣu yaḥ sa māmeti pāṇḍava ॥
“'Whoever does My work, holds Me highest, serves Me, is free of attachment, bears no hatred to any beings — he reaches Me, O Pāṇḍava.'”
/shlokas/bhagavad-gita-11-55read ↗ Bhagavad Gītā12.1
एवं सततयुक्ता ये भक्तास्त्वां पर्युपासते । ये चाप्यक्षरमव्यक्तं तेषां के योगवित्तमाः ॥
evaṃ satatayuktā ye bhaktāstvāṃ paryupāsate । ye cāpyakṣaramavyaktaṃ teṣāṃ ke yogavittamāḥ ॥
“Those devotees ever yoked who thus worship You, and those who worship the imperishable unmanifest — of them who know discipline best?”
/shlokas/bhagavad-gita-12-1read ↗ Bhagavad Gītā12.2
मय्यावेश्य मनो ये मां नित्ययुक्ता उपासते । श्रद्धया परयोपेतास्ते मे युक्ततमा मताः ॥
mayyāveśya mano ye māṃ nityayuktā upāsate । śraddhayā parayopetāste me yuktatamā matāḥ ॥
“Those who, fixing the mind on Me, worship Me ever yoked, graced with highest faith — they are deemed by Me most yoked.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-2read ↗ Bhagavad Gītā12.3
ये त्वक्षरमनिर्देश्यमव्यक्तं पर्युपासते । सर्वत्रगमचिन्त्यं च कूटस्थमचलं ध्रुवम् ॥
ye tvakṣaramanirdeśyamavyaktaṃ paryupāsate । sarvatragamacintyaṃ ca kūṭasthamacalaṃ dhruvam ॥
“But those who worship the imperishable, indefinable, unmanifest — all-pervading, unthinkable, changeless, unmoving, fixed.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-3read ↗ Bhagavad Gītā12.4
संनियम्येन्द्रियग्रामं सर्वत्र समबुद्धयः । ते प्राप्नुवन्ति मामेव सर्वभूतहिते रताः ॥
saṃniyamyendriyagrāmaṃ sarvatra samabuddhayaḥ । te prāpnuvanti māmeva sarvabhūtahite ratāḥ ॥
“Restraining the host of senses, even-minded everywhere — they reach Me alone, delighting in the welfare of all beings.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-4read ↗ Bhagavad Gītā12.5
क्लेशोऽधिकतरस्तेषामव्यक्तासक्तचेतसाम् । अव्यक्ता हि गतिर्दुःखं देहवद्भिरवाप्यते ॥
kleśo'dhikatarasteṣāmavyaktāsaktacetasām । avyaktā hi gatirduḥkhaṃ dehavadbhiravāpyate ॥
“Greater is the toil of those whose minds cling to the unmanifest; for the unmanifest path is hard for body-bearers to win.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-5read ↗ Bhagavad Gītā12.6
ये तु सर्वाणि कर्माणि मयि संन्यस्य मत्पराः । अनन्येनैव योगेन मां ध्यायन्त उपासते ॥
ye tu sarvāṇi karmāṇi mayi saṃnyasya matparāḥ । ananyenaiva yogena māṃ dhyāyanta upāsate ॥
“But those who, laying all deeds on Me, intent on Me, worship Me musing with single discipline.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-6read ↗ Bhagavad Gītā12.7
तेषामहं समुद्धर्ता मृत्युसंसारसागरात् । भवामि नचिरात्पार्थ मय्यावेशितचेतसाम् ॥
teṣāmahaṃ samuddhartā mṛtyusaṃsārasāgarāt । bhavāmi nacirātpārtha mayyāveśitacetasām ॥
“For them I become the lifter from the sea of death and rebirth, and soon, O Pārtha, for those whose minds are fixed on Me.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-7read ↗ Bhagavad Gītā12.8
मय्येव मन आधत्स्व मयि बुद्धिं निवेशय । निवसिष्यसि मय्येव अत ऊर्ध्वं न संशयः ॥
mayyeva mana ādhatsva mayi buddhiṃ niveśaya । nivasiṣyasi mayyeva ata ūrdhvaṃ na saṃśayaḥ ॥
“Fix your mind on Me alone, settle your thought in Me; you will dwell in Me alone henceforth — no doubt.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-8read ↗ Bhagavad Gītā12.9
अथ चित्तं समाधातुं न शक्नोषि मयि स्थिरम् । अभ्यासयोगेन ततो मामिच्छाप्तुं धनंजय ॥
atha cittaṃ samādhātuṃ na śaknoṣi mayi sthiram । abhyāsayogena tato māmicchāptuṃ dhanaṃjaya ॥
“But if you cannot steadily fix your thought on Me, then seek to reach Me by the discipline of practice, O Dhanañjaya.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-9read ↗ Bhagavad Gītā12.10
अभ्यासेऽप्यसमर्थोऽसि मत्कर्मपरमो भव । मदर्थमपि कर्माणि कुर्वन्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥
abhyāse'pyasamartho'si matkarmaparamo bhava । madarthamapi karmāṇi kurvansiddhimavāpsyasi ॥
“If you are unable even at practice, be intent on My work; doing deeds for My sake, you will win perfection.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-10read ↗ Bhagavad Gītā12.11
अथैतदप्यशक्तोऽसि कर्तुं मद्योगमाश्रितः । सर्वकर्मफलत्यागं ततः कुरु यतात्मवान् ॥
athaitadapyaśakto'si kartuṃ madyogamāśritaḥ । sarvakarmaphalatyāgaṃ tataḥ kuru yatātmavān ॥
“But if you cannot do even this, then, sheltered in My discipline, self-restrained, renounce the fruit of all deeds.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-11read ↗ Bhagavad Gītā12.12
श्रेयो हि ज्ञानमभ्यासाज्ज्ञानाद्ध्यानं विशिष्यते । ध्यानात्कर्मफलत्यागस्त्यागाच्छान्तिरनन्तरम् ॥
śreyo hi jñānamabhyāsājjñānāddhyānaṃ viśiṣyate । dhyānātkarmaphalatyāgastyāgācchāntiranantaram ॥
“For knowledge is better than practice, musing better than knowledge, renouncing the fruit of deeds better than musing — from renouncing comes peace straightway.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-12read ↗ Bhagavad Gītā12.13
अद्वेष्टा सर्वभूतानां मैत्रः करुण एव च । निर्ममो निरहंकारः समदुःखसुखः क्षमी ॥
adveṣṭā sarvabhūtānāṃ maitraḥ karuṇa eva ca । nirmamo nirahaṃkāraḥ samaduḥkhasukhaḥ kṣamī ॥
“Hating no beings, friendly and pitying too, free of mine-ness and ego, even in pain and pleasure, forbearing.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-13read ↗ Bhagavad Gītā12.14
संतुष्टः सततं योगी यतात्मा दृढनिश्चयः । मय्यर्पितमनोबुद्धिर्यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥
saṃtuṣṭaḥ satataṃ yogī yatātmā dṛḍhaniścayaḥ । mayyarpitamanobuddhiryo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ॥
“Ever content, the seeker self-restrained, firm-resolved, with mind and thought laid on Me — whoever serves Me is dear to Me.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-14read ↗ Bhagavad Gītā12.15
यस्मान्नोद्विजते लोको लोकान्नोद्विजते च यः । हर्षामर्षभयोद्वेगैर्मुक्तो यः स च मे प्रियः ॥
yasmānnodvijate loko lokānnodvijate ca yaḥ । harṣāmarṣabhayodvegairmukto yaḥ sa ca me priyaḥ ॥
“From whom the world does not shrink, and who does not shrink from the world — whoever is freed from joy, envy, fear and dread is dear to Me too.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-15read ↗ Bhagavad Gītā12.16
अनपेक्षः शुचिर्दक्ष उदासीनो गतव्यथः । सर्वारम्भपरित्यागी यो मद्भक्तः स मे प्रियः ॥
anapekṣaḥ śucirdakṣa udāsīno gatavyathaḥ । sarvārambhaparityāgī yo madbhaktaḥ sa me priyaḥ ॥
“Wanting nothing, pure, skilled, unconcerned, pain-free, renouncing all ventures — whoever serves Me is dear to Me.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-16read ↗ Bhagavad Gītā12.17
यो न हृष्यति न द्वेष्टि न शोचति न काङ्क्षति । शुभाशुभपरित्यागी भक्तिमान्यः स मे प्रियः ॥
yo na hṛṣyati na dveṣṭi na śocati na kāṅkṣati । śubhāśubhaparityāgī bhaktimānyaḥ sa me priyaḥ ॥
“Whoever neither rejoices nor hates, neither grieves nor craves, renouncing fair and foul — whoever is full of devotion is dear to Me.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-17read ↗ Bhagavad Gītā12.18
समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः । शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः ॥
samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ । śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ ॥
“Same toward foe and friend, and likewise honour and dishonour; same amid cold and heat, pleasure and pain, freed from clinging.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-18read ↗ Bhagavad Gītā12.19
तुल्यनिन्दास्तुतिर्मौनी सन्तुष्टो येन केनचित् । अनिकेतः स्थिरमतिर्भक्तिमान्मे प्रियो नरः ॥
tulyanindāstutirmaunī santuṣṭo yena kenacit । aniketaḥ sthiramatirbhaktimānme priyo naraḥ ॥
“To whom blame and praise are alike, silent, content with anything, homeless, steady-minded — the devoted man is dear to Me.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-19read ↗ Bhagavad Gītā12.20
ये तु धर्म्यामृतमिदं यथोक्तं पर्युपासते । श्रद्दधाना मत्परमा भक्तास्तेऽतीव मे प्रियाः ॥
ye tu dharmyāmṛtamidaṃ yathoktaṃ paryupāsate । śraddadhānā matparamā bhaktāste'tīva me priyāḥ ॥
“But those who worship this lawful nectar as taught, full of faith, holding Me highest — those devotees are exceeding dear to Me.”
/shlokas/bhagavad-gita-12-20read ↗ Bhagavad Gītā13.1
इदं शरीरं कौन्तेय क्षेत्रमित्यभिधीयते । एतद्यो वेत्ति तं प्राहुः क्षेत्रज्ञ इति तद्विदः ॥
idaṃ śarīraṃ kaunteya kṣetramityabhidhīyate । etadyo vetti taṃ prāhuḥ kṣetrajña iti tadvidaḥ ॥
“This body, O son of Kuntī, is called the field; whoever knows it, the knowers of That call the knower of the field.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-1read ↗ Bhagavad Gītā13.2
क्षेत्रज्ञं चापि मां विद्धि सर्वक्षेत्रेषु भारत । क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर्ज्ञानं यत्तज्ज्ञानं मतं मम ॥
kṣetrajñaṃ cāpi māṃ viddhi sarvakṣetreṣu bhārata । kṣetrakṣetrajñayorjñānaṃ yattajjñānaṃ mataṃ mama ॥
“And know Me as the knower of the field in all fields, O Bhārata; knowledge of field and knower of the field is deemed by Me true knowledge.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-2read ↗ Bhagavad Gītā13.3
तत्क्षेत्रं यच्च यादृक्च यद्विकारि यतश्च यत् । स च यो यत्प्रभावश्च तत्समासेन मे शृणु ॥
tatkṣetraṃ yacca yādṛkca yadvikāri yataśca yat । sa ca yo yatprabhāvaśca tatsamāsena me śṛṇu ॥
“Hear from Me in brief what that field is, what it is like, what its changes are, whence it comes, and who he is and what his powers are.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-3read ↗ Bhagavad Gītā13.4
ऋषिभिर्बहुधा गीतं छन्दोभिर्विविधैः पृथक् । ब्रह्मसूत्रपदैश्चैव हेतुमद्भिर्विनिश्चितैः ॥
ṛṣibhirbahudhā gītaṃ chandobhirvividhaiḥ pṛthak । brahmasūtrapadaiścaiva hetumadbhirviniścitaiḥ ॥
“Sung manifold by seers, in many diverse metres severally, and in reasoned, settled Brahma-sūtra words.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-4read ↗ Bhagavad Gītā13.5
महाभूतान्यहंकारो बुद्धिरव्यक्तमेव च । इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः ॥
mahābhūtānyahaṃkāro buddhiravyaktameva ca । indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ ॥
“The great elements, ego, thought, and the unmanifest too; the ten senses and one, and the five sense-ranges.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-5read ↗ Bhagavad Gītā13.6
इच्छा द्वेषः सुखं दुःखं संघातश्चेतना धृतिः । एतत्क्षेत्रं समासेन सविकारमुदाहृतम् ॥
icchā dveṣaḥ sukhaṃ duḥkhaṃ saṃghātaścetanā dhṛtiḥ । etatkṣetraṃ samāsena savikāramudāhṛtam ॥
“Liking, disliking, pleasure, pain, the mass, awareness, resolve — this field with its changes is told in brief.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-6read ↗ Bhagavad Gītā13.7
अमानित्वमदम्भित्वमहिंसा क्षान्तिरार्जवम् । आचार्योपासनं शौचं स्थैर्यमात्मविनिग्रहः ॥
amānitvamadambhitvamahiṃsā kṣāntirārjavam । ācāryopāsanaṃ śaucaṃ sthairyamātmavinigrahaḥ ॥
“Humility, unshowiness, non-harming, patience, uprightness; service of the teacher, purity, steadiness, self-restraint.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-7read ↗ Bhagavad Gītā13.8
इन्द्रियार्थेषु वैराग्यमनहंकार एव च । जन्ममृत्युजराव्याधिदुःखदोषानुदर्शनम् ॥
indriyārtheṣu vairāgyamanahaṃkāra eva ca । janmamṛtyujarāvyādhiduḥkhadoṣānudarśanam ॥
“Aloofness toward sense-objects, and absence of ego too; seeing the ill in birth, death, age, sickness and pain.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-8read ↗ Bhagavad Gītā13.9
असक्तिरनभिष्वङ्गः पुत्रदारगृहादिषु । नित्यं च समचित्तत्वमिष्टानिष्टोपपत्तिषु ॥
asaktiranabhiṣvaṅgaḥ putradāragṛhādiṣu । nityaṃ ca samacittatvamiṣṭāniṣṭopapattiṣu ॥
“Unclinging, unsticking to son, wife, house and the rest; and constant even-mindedness amid welcome and unwelcome turns.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-9read ↗ Bhagavad Gītā13.10
मयि चानन्ययोगेन भक्तिरव्यभिचारिणी । विविक्तदेशसेवित्वमरतिर्जनसंसदि ॥
mayi cānanyayogena bhaktiravyabhicāriṇī । viviktadeśasevitvamaratirjanasaṃsadi ॥
“And unwavering devotion to Me by single discipline; resorting to lonely places, distaste for crowds of men.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-10read ↗ Bhagavad Gītā13.11
अध्यात्मज्ञाननित्यत्वं तत्त्वज्ञानार्थदर्शनम् । एतज्ज्ञानमिति प्रोक्तमज्ञानं यदतोऽन्यथा ॥
adhyātmajñānanityatvaṃ tattvajñānārthadarśanam । etajjñānamiti proktamajñānaṃ yadato'nyathā ॥
“Constancy in self-knowledge, sight of the goal of truth-knowledge — this is called knowledge; other than this is ignorance.”
/shlokas/bhagavad-gita-13-11read ↗