Sanskrit Corpus

1764 verses · verified Sanskrit text · IAST · English translation

Major Upaniṣads9.40
यदा वा ऋचमाप्नोत्योमित्येवातिस्वरत्येवꣳसामैवं यजुरेष उ स्वरो यदेतदक्षरमेतदमृतमभयं तत्प्रविश्य देवा अमृता अभया अभवन् ॥

yadā vā r̥camāpnotyomityevātisvaratyevasāmaivṃ yajureṣa u svaro yadetadakṣarametadamr̥tamabhayṃ tatpraviśya devā amr̥tā abhayā abhavan ||

“Reaching a hymn one sounds Om aloud; so with chant and rite. This tone, this syllable, is immortal, fearless; entering it, the gods became immortal and fearless.”

/shlokas/upanishads-9-40read ↗
Major Upaniṣads9.41
स य एतदेवं विद्वानक्षरं प्रणौत्येतदेवाक्षरꣳ स्वरममृतमभयं प्रविशति तत्प्रविश्य यदमृता देवास्तदमृतो भवति ॥

sa ya etadevṃ vidvānakṣarṃ praṇautyetadevākṣara svaramamr̥tamabhayṃ praviśati tatpraviśya yadamr̥tā devāstadamr̥to bhavati ||

“Who, knowing thus, intones the syllable enters this same syllable, the tone, the immortal, fearless; entering it as the immortal gods did, he becomes immortal.”

/shlokas/upanishads-9-41read ↗
Major Upaniṣads9.42
इति चतुर्थः खण्डः ॥ अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथ इत्यसौ वा आदित्य उद्गीथ एष प्रणव ओमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥

iti caturthḥ khaṇḍḥ || atha khalu ya udgīthḥ sa praṇavo yḥ praṇavḥ sa udgītha ityasau vā āditya udgītha eṣa praṇava omiti hyeṣa svaranneti ||

“Here ends the fourth section. What is udgītha is praṇava, what is praṇava is udgītha — yonder sun is udgītha, it is praṇava, for moving it hums Om.”

/shlokas/upanishads-9-42read ↗
Major Upaniṣads9.43
एतमु एवाहमभ्यगासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच रश्मीꣳस्त्वं पर्यावर्तयाद्बहवो वै ते भविष्यन्तीत्यधिदैवतम् ॥

etamu evāhamabhyagāsiṣṃ tasmānmama tvameko'sīti ha kauṣītakiḥ putramuvāca raśmīstvṃ paryāvartayādbahavo vai te bhaviṣyantītyadhidaivatam ||

“'To it alone I sang' — so Kauṣītaki told his son: 'thou art one with me; turn thou the rays — many shall be thine' — so with respect to the gods.”

/shlokas/upanishads-9-43read ↗
Major Upaniṣads9.44
अथाध्यात्मं य एवायं मुख्यः प्राणस्तमुद्गीथमुपासीतोमिति ह्येष स्वरन्नेति ॥

athādhyātmṃ ya evāyṃ mukhyḥ prāṇastamudgīthamupāsītomiti hyeṣa svaranneti ||

“Now with respect to the self: worship the chief breath in the mouth as udgītha, for moving it hums Om.”

/shlokas/upanishads-9-44read ↗
Major Upaniṣads9.45
एतमु एवाहमभ्यगासिषं तस्मान्मम त्वमेकोऽसीति ह कौषीतकिः पुत्रमुवाच प्राणाꣳस्त्वं भूमानमभिगायताद्बहवो वै मे भविष्यन्तीति ॥

etamu evāhamabhyagāsiṣṃ tasmānmama tvameko'sīti ha kauṣītakiḥ putramuvāca prāṇāstvṃ bhūmānamabhigāyatādbahavo vai me bhaviṣyantīti ||

“'To it alone I sang' — so Kauṣītaki told his son: 'thou art one with me; sing thou the many breaths as the full — many shall be mine.'”

/shlokas/upanishads-9-45read ↗
Major Upaniṣads9.46
अथ खलु य उद्गीथः स प्रणवो यः प्रणवः स उद्गीथ इति होतृषदनाद्धैवापि दुरुद्गीथमनुसमाहरतीत्यनुसमाहरतीति ॥

atha khalu ya udgīthḥ sa praṇavo yḥ praṇavḥ sa udgītha iti hotr̥ṣadanāddhaivāpi durudgīthamanusamāharatītyanusamāharatīti ||

“What is udgītha is praṇava, what is praṇava is udgītha — so even from the hotṛ's seat one retrieves a mis-sung udgītha, retrieves it.”

/shlokas/upanishads-9-46read ↗
Major Upaniṣads9.47
इति पञ्चमः खण्डः ॥ इयमेवर्गग्निः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढ़ꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳसाम गीयत इयमेव साग्निरमस्तत्साम ॥

iti pañcamḥ khaṇḍḥ || iyamevargagniḥ sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍha़ sāma tasmādr̥cyadhyūḍhasāma gīyata iyameva sāgniramastatsāma ||

“Here ends the fifth section. This earth is ṛc, fire sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Earth is sa, fire ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-47read ↗
Major Upaniṣads9.48
अन्तरिक्षमेवर्ग्वायुः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयतेऽन्तरिक्षमेव सा वायुरमस्तत्साम ॥

antarikṣamevargvāyuḥ sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍha sāma tasmādr̥cyadhyūḍha sāma gīyate'ntarikṣameva sā vāyuramastatsāma ||

“Sky is ṛc, wind sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Sky is sa, wind ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-48read ↗
Major Upaniṣads9.49
द्यौरेवर्गादित्यः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते द्यौरेव सादित्योऽमस्तत्साम ॥

dyaurevargādityḥ sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍha sāma tasmādr̥cyadhyūḍha sāma gīyate dyaureva sādityo'mastatsāma ||

“Heaven is ṛc, sun sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Heaven is sa, sun ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-49read ↗
Major Upaniṣads9.50
नक्षत्रान्येवर्क्चन्द्रमाः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते नक्षत्राण्येव सा चन्द्रमा अमस्तत्साम ॥

nakṣatrānyevarkcandramāḥ sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍha sāma tasmādr̥cyadhyūḍha sāma gīyate nakṣatrāṇyeva sā candramā amastatsāma ||

“Stars are ṛc, moon sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Stars are sa, moon ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-50read ↗
Major Upaniṣads9.51
अथ यदेतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳ साम गीयते ॥

atha yadetadādityasya śuklṃ bhāḥ saivargatha yannīlṃ parḥ kr̥ṣṇṃ tatsāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍha sāma tasmādr̥cyadhyūḍha sāma gīyate ||

“The sun's white light is ṛc, its deep blue-black is sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc.”

/shlokas/upanishads-9-51read ↗
Major Upaniṣads9.52
अथ यदेवैतदादित्यस्य शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत्सामाथ य एषोऽन्तरादित्ये हिरण्मयः पुरुषो दृश्यते हिरण्यश्मश्रुर्हिरण्यकेश आप्रणस्वात्सर्व एव सुवर्णः ॥

atha yadevaitadādityasya śuklṃ bhāḥ saiva sātha yannīlṃ parḥ kr̥ṣṇṃ tadamastatsāmātha ya eṣo'ntarāditye hiraṇmayḥ puruṣo dr̥śyate hiraṇyaśmaśrurhiraṇyakeśa āpraṇasvātsarva eva suvarṇḥ ||

“And the sun's white light itself is sa, its deep blue-black ama — that is sāman. And the golden person seen within the sun, golden-bearded, golden-haired, all golden to the nails.”

/shlokas/upanishads-9-52read ↗
Major Upaniṣads9.53
तस्य यथा कप्यासं पुण्डरीकमेवमक्षिणी तस्योदिति नाम स एष सर्वेभ्यः पाप्मभ्य उदित उदेति ह वै सर्वेभ्यः पाप्मभ्यो य एवं वेद ॥

tasya yathā kapyāsṃ puṇḍarīkamevamakṣiṇī tasyoditi nāma sa eṣa sarvebhyḥ pāpmabhya udita udeti ha vai sarvebhyḥ pāpmabhyo ya evṃ veda ||

“His eyes are like lotuses red as the sun's orb; his name is Ut (risen) — risen above all evils. Rises above all evils who knows thus.”

/shlokas/upanishads-9-53read ↗
Major Upaniṣads9.54
तस्यर्क्च साम च गेष्णौ तस्मादुद्गीथस्तस्मात्त्वेवोद्गातैतस्य हि गाता स एष ये चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे देवकामानां चेत्यधिदैवतम् ॥

tasyarkca sāma ca geṣṇau tasmādudgīthastasmāttvevodgātaitasya hi gātā sa eṣa ye cāmuṣmātparāñco lokāsteṣāṃ ceṣṭe devakāmānāṃ cetyadhidaivatam ||

“Hymn and chant are his joints, hence udgītha, hence udgātṛ — for he sings this. He rules the worlds beyond yonder sun and the gods' desires — so with respect to the gods.”

/shlokas/upanishads-9-54read ↗
Major Upaniṣads9.55
इति षष्ठः खण्डः ॥ अथाध्यात्मं वागेवर्क्प्राणः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳ साम तस्मादृच्यध्यूढꣳसाम गीयते। वागेव सा प्राणोऽमस्तत्साम ॥

iti ṣaṣṭhḥ khaṇḍḥ || athādhyātmṃ vāgevarkprāṇḥ sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍha sāma tasmādr̥cyadhyūḍhasāma gīyate| vāgeva sā prāṇo'mastatsāma ||

“Here ends the sixth section. Now with respect to the self: speech is ṛc, breath sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Speech is sa, breath ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-55read ↗
Major Upaniṣads9.56
चक्षुरेवर्गात्मा साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳसाम तस्मादृच्यध्यूढꣳसाम गीयते । चक्षुरेव सात्मामस्तत्साम ॥

cakṣurevargātmā sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍhasāma tasmādr̥cyadhyūḍhasāma gīyate | cakṣureva sātmāmastatsāma ||

“Sight is ṛc, self sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Sight is sa, self ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-56read ↗
Major Upaniṣads9.57
श्रोत्रमेवर्ङ्मनः साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳसाम तस्मादृच्यध्यूढꣳसाम गीयते । श्रोत्रमेव सा मनोऽमस्तत्साम ॥

śrotramevarṅmanḥ sāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍhasāma tasmādr̥cyadhyūḍhasāma gīyate | śrotrameva sā mano'mastatsāma ||

“Hearing is ṛc, mind sāman; this sāman rests on that ṛc, hence sāman is sung resting on ṛc. Hearing is sa, mind ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-57read ↗
Major Upaniṣads9.58
अथ यदेतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैवर्गथ यन्नीलं परः कृष्णं तत्साम तदेतदेतस्यामृच्यध्यूढꣳसाम तस्मादृच्यध्यूढꣳसाम गीयते । अथ यदेवैतदक्ष्णः शुक्लं भाः सैव साथ यन्नीलं परः कृष्णं तदमस्तत्साम ॥

atha yadetadakṣṇḥ śuklṃ bhāḥ saivargatha yannīlṃ parḥ kr̥ṣṇṃ tatsāma tadetadetasyāmr̥cyadhyūḍhasāma tasmādr̥cyadhyūḍhasāma gīyate | atha yadevaitadakṣṇḥ śuklṃ bhāḥ saiva sātha yannīlṃ parḥ kr̥ṣṇṃ tadamastatsāma ||

“The eye's white light is ṛc, its deep blue-black sāman; this sāman rests on that ṛc. And the eye's white light is sa, its deep blue-black ama — that is sāman.”

/shlokas/upanishads-9-58read ↗
Major Upaniṣads9.59
अथ य एषोऽन्तरक्षिणि पुरुषो दृश्यते सैवर्क्तत्साम तदुक्थं तद्यजुस्तद्ब्रह्म तस्यैतस्य तदेव रूपं यदमुष्य रूपं यावमुष्य गेष्णौ तौ गेष्णौ यन्नाम तन्नाम ॥

atha ya eṣo'ntarakṣiṇi puruṣo dr̥śyate saivarktatsāma tadukthṃ tadyajustadbrahma tasyaitasya tadeva rūpṃ yadamuṣya rūpṃ yāvamuṣya geṣṇau tau geṣṇau yannāma tannāma ||

“The person seen within the eye is ṛc and sāman, chant and rite and prayer; his form is as yonder's form, his joints as his joints, his name as his name.”

/shlokas/upanishads-9-59read ↗
Major Upaniṣads9.60
स एष ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्तेषां चेष्टे मनुष्यकामानां चेति तद्य इमे वीणायां गायन्त्येतं ते गायन्ति तस्मात्ते धनसनयः ॥

sa eṣa ye caitasmādarvāñco lokāsteṣāṃ ceṣṭe manuṣyakāmānāṃ ceti tadya ime vīṇāyāṃ gāyantyetṃ te gāyanti tasmātte dhanasanayḥ ||

“He rules the worlds below on this side and men's desires; those who sing to the lute sing him, hence they win wealth.”

/shlokas/upanishads-9-60read ↗
Major Upaniṣads9.61
अथ य एतदेवं विद्वान्साम गायत्युभौ स गायति सोऽमुनैव स एष चामुष्मात्पराञ्चो लोकास्ताꣳश्चाप्नोति देवकामाꣳश्च ॥

atha ya etadevṃ vidvānsāma gāyatyubhau sa gāyati so'munaiva sa eṣa cāmuṣmātparāñco lokāstāścāpnoti devakāmāśca ||

“Who, knowing thus, sings sāman sings both — through yonder he wins the worlds beyond and the gods' desires.”

/shlokas/upanishads-9-61read ↗
Major Upaniṣads9.62
अथानेनैव ये चैतस्मादर्वाञ्चो लोकास्ताꣳश्चाप्नोति मनुष्यकामाꣳश्च तस्मादु हैवंविदुद्गाता ब्रूयात् ॥

athānenaiva ye caitasmādarvāñco lokāstāścāpnoti manuṣyakāmāśca tasmādu haivṃvidudgātā brūyāt ||

“And through this (self) he wins the worlds below and men's desires. Hence the knower-udgātṛ should say:”

/shlokas/upanishads-9-62read ↗
Major Upaniṣads9.63
कं ते काममागायानीत्येष ह्येव कामागानस्येष्टे य एवं विद्वान्साम गायति साम गायति ॥

kṃ te kāmamāgāyānītyeṣa hyeva kāmāgānasyeṣṭe ya evṃ vidvānsāma gāyati sāma gāyati ||

“'What wish of thine shall I sing?' — for he rules the singing of wishes who, knowing thus, sings sāman.”

/shlokas/upanishads-9-63read ↗
Major Upaniṣads9.64
इति सप्तमः खण्डः ॥ त्रयो होद्गीथे कुशला बभूवुः शिलकः शालावत्यश्चैकितायनो दाल्भ्यः प्रवाहणो जैवलिरिति ते होचुरुद्गीथे वै कुशलाः स्मो हन्तोद्गीथे कथां वदाम इति ॥

iti saptamḥ khaṇḍḥ || trayo hodgīthe kuśalā babhūvuḥ śilakḥ śālāvatyaścaikitāyano dālbhyḥ pravāhaṇo jaivaliriti te hocurudgīthe vai kuśalāḥ smo hantodgīthe kathāṃ vadāma iti ||

“Here ends the seventh section. Three were skilled in udgītha — Śilaka Śālāvatya, Caikitāyana Dālbhya and Pravāhaṇa Jaivali. They said, 'We are skilled in udgītha; come, let us discourse on udgītha.'”

/shlokas/upanishads-9-64read ↗
Major Upaniṣads9.65
तथेति ह समुपविविशुः स ह प्रावहणो जैवलिरुवाच भगवन्तावग्रे वदतां ब्राह्मणयोर्वदतोर्वाचꣳ श्रोष्यामीति ॥

tatheti ha samupaviviśuḥ sa ha prāvahaṇo jaivaliruvāca bhagavantāvagre vadatāṃ brāhmaṇayorvadatorvāca śroṣyāmīti ||

“'So be it,' they sat down. Pravāhaṇa Jaivali said, 'Sirs, speak ye first; I shall listen to two Brahmins discoursing.'”

/shlokas/upanishads-9-65read ↗
Major Upaniṣads9.66
स ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाच हन्त त्वा पृच्छानीति पृच्छेति होवाच ॥

sa ha śilakḥ śālāvatyaścaikitāyanṃ dālbhyamuvāca hanta tvā pr̥cchānīti pr̥ccheti hovāca ||

“Śilaka Śālāvatya said to Caikitāyana Dālbhya, 'Come, let me question thee.' 'Ask,' said he.”

/shlokas/upanishads-9-66read ↗
Major Upaniṣads9.67
का साम्नो गतिरिति स्वर इति होवाच स्वरस्य का गतिरिति प्राण इति होवाच प्राणस्य का गतिरित्यन्नमिति होवाचान्नस्य का गतिरित्याप इति होवाच ॥

kā sāmno gatiriti svara iti hovāca svarasya kā gatiriti prāṇa iti hovāca prāṇasya kā gatirityannamiti hovācānnasya kā gatirityāpa iti hovāca ||

“'What is sāman's goal?' 'Tone,' said he. 'What is tone's goal?' 'Breath.' 'What is breath's goal?' 'Food.' 'What is food's goal?' 'Waters.'”

/shlokas/upanishads-9-67read ↗
Major Upaniṣads9.68
अपां का गतिरित्यसौ लोक इति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरिति न स्वर्गं लोकमिति नयेदिति होवाच स्वर्गं वयं लोकꣳ सामाभिसंस्थापयामः स्वर्गसꣳस्तावꣳहि सामेति ॥

apāṃ kā gatirityasau loka iti hovācāmuṣya lokasya kā gatiriti na svargṃ lokamiti nayediti hovāca svargṃ vayṃ loka sāmābhisṃsthāpayāmḥ svargasastāvahi sāmeti ||

“'What is the waters' goal?' 'Yonder world.' 'What is yonder world's goal?' 'One must not carry beyond heaven.' 'We establish sāman on heaven as its close, for sāman closes on heaven.'”

/shlokas/upanishads-9-68read ↗
Major Upaniṣads9.69
तꣳ ह शिलकः शालावत्यश्चैकितायनं दाल्भ्यमुवाचाप्रतिष्ठितं वै किल ते दाल्भ्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति ॥

ta ha śilakḥ śālāvatyaścaikitāyanṃ dālbhyamuvācāpratiṣṭhitṃ vai kila te dālbhya sāma yastvetarhi brūyānmūrdhā te vipatiṣyatīti mūrdhā te vipatediti ||

“To him Śilaka said, 'Unfounded indeed is thy sāman, Dālbhya; if one now said thy head shall fall, it would fall.'”

/shlokas/upanishads-9-69read ↗
Major Upaniṣads9.70
हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाचामुष्य लोकस्य का गतिरित्ययं लोक इति होवाचास्य लोकस्य का गतिरिति न प्रतिष्ठां लोकमिति नयेदिति होवाच प्रतिष्ठां वयं लोकꣳ सामाभिसꣳस्थापयामः प्रतिष्ठासꣳस्तावꣳ हि सामेति ॥

hantāhametadbhagavato vedānīti viddhīti hovācāmuṣya lokasya kā gatirityayṃ loka iti hovācāsya lokasya kā gatiriti na pratiṣṭhāṃ lokamiti nayediti hovāca pratiṣṭhāṃ vayṃ loka sāmābhisasthāpayāmḥ pratiṣṭhāsastāva hi sāmeti ||

“'Come, let me learn it of thee, sir.' 'Know it,' said he. 'What is yonder world's goal?' 'This world.' 'What is this world's goal?' 'One must not carry beyond support.' 'We establish sāman on support as its close, for sāman closes on support.'”

/shlokas/upanishads-9-70read ↗
Major Upaniṣads9.71
तꣳ ह प्रवाहणो जैवलिरुवाचान्तवद्वै किल ते शालावत्य साम यस्त्वेतर्हि ब्रूयान्मूर्धा ते विपतिष्यतीति मूर्धा ते विपतेदिति हन्ताहमेतद्भगवतो वेदानीति विद्धीति होवाच ॥

ta ha pravāhaṇo jaivaliruvācāntavadvai kila te śālāvatya sāma yastvetarhi brūyānmūrdhā te vipatiṣyatīti mūrdhā te vipatediti hantāhametadbhagavato vedānīti viddhīti hovāca ||

“To him Pravāhaṇa Jaivali said, 'Finite indeed is thy sāman, Śālāvatya; if one now said thy head shall fall, it would fall. Come, let me learn it of thee, sir.' 'Know it,' said he.”

/shlokas/upanishads-9-71read ↗
Major Upaniṣads9.72
इति अष्टमः खण्डः ॥ अस्य लोकस्य का गतिरित्याकाश इति होवाच सर्वाणि ह वा इमानि भूतान्याकाशादेव समुत्पद्यन्त आकाशं प्रत्यस्तं यन्त्याकाशो ह्येवैभ्यो ज्यायानकाशः परायणम् ॥

iti aṣṭamḥ khaṇḍḥ || asya lokasya kā gatirityākāśa iti hovāca sarvāṇi ha vā imāni bhūtānyākāśādeva samutpadyanta ākāśṃ pratyastṃ yantyākāśo hyevaibhyo jyāyānakāśḥ parāyaṇam ||

“Here ends the eighth section. 'What is this world's goal?' 'Space,' said he — 'for all beings arise from space alone and set into space; space is greater than these; space is the final goal.'”

/shlokas/upanishads-9-72read ↗
Major Upaniṣads9.73
स एष परोवरीयानुद्गीथः स एषोऽनन्तः परोवरीयो हास्य भवति परोवरीयसो ह लोकाञ्जयति य एतदेवं विद्वान्परोवरीयाꣳसमुद्गीथमुपास्ते ॥

sa eṣa parovarīyānudgīthḥ sa eṣo'nantḥ parovarīyo hāsya bhavati parovarīyaso ha lokāñjayati ya etadevṃ vidvānparovarīyāsamudgīthamupāste ||

“This is the udgītha beyond the beyond, endless; beyond-beyond becomes his, he wins beyond-beyond worlds, who, knowing thus, worships the beyond-beyond udgītha.”

/shlokas/upanishads-9-73read ↗
Major Upaniṣads9.74
तꣳ हैतमतिधन्वा शौनक उदरशाण्डिल्यायोक्त्वोवाच यावत्त एनं प्रजायामुद्गीथं वेदिष्यन्ते परोवरीयो हैभ्यस्तावदस्मिꣳल्लोके जीवनं भविष्यति ॥

ta haitamatidhanvā śaunaka udaraśāṇḍilyāyoktvovāca yāvatta enṃ prajāyāmudgīthṃ vediṣyante parovarīyo haibhyastāvadasmilloke jīvanṃ bhaviṣyati ||

“Atidhanvan Śaunaka, telling it to Udaraśāṇḍilya, said: 'So long as thy offspring shall know this udgītha, so long shall their living in this world be beyond-beyond.'”

/shlokas/upanishads-9-74read ↗
Major Upaniṣads9.75
तथामुष्मिꣳल्लोके लोक इति स य एतमेवं विद्वानुपास्ते परोवरीय एव हास्यास्मिꣳल्लोके जीवनं भवति तथामुष्मिꣳल्लोके लोक इति लोके लोक इति ॥

tathāmuṣmilloke loka iti sa ya etamevṃ vidvānupāste parovarīya eva hāsyāsmilloke jīvanṃ bhavati tathāmuṣmilloke loka iti loke loka iti ||

“'So too in yonder world.' Who, knowing thus, worships it — beyond-beyond indeed is his living in this world, and so in yonder world, world upon world.”

/shlokas/upanishads-9-75read ↗
Major Upaniṣads9.76
इति नवमः खण्डः ॥ मटचीहतेषु कुरुष्वाटिक्या सह जाययोषस्तिर्ह चाक्रायण इभ्यग्रामे प्रद्राणक उवास ॥

iti navamḥ khaṇḍḥ || maṭacīhateṣu kuruṣvāṭikyā saha jāyayoṣastirha cākrāyaṇa ibhyagrāme pradrāṇaka uvāsa ||

“Here ends the ninth section. Among Kurus smitten by hail, Uṣasti Cākrāyaṇa with his young wife dwelt starving in a543 elephant-driver's village.”

/shlokas/upanishads-9-76read ↗
Major Upaniṣads9.77
स हेभ्यं कुल्माषान्खादन्तं बिभिक्षे तꣳ होवाच । नेतोऽन्ये विद्यन्ते यच्च ये म इम उपनिहिता इति ॥

sa hebhyṃ kulmāṣānkhādantṃ bibhikṣe ta hovāca | neto'nye vidyante yacca ye ma ima upanihitā iti ||

“He begged beans from a driver eating them, who said, 'I have none besides what stands before me.'”

/shlokas/upanishads-9-77read ↗
Major Upaniṣads9.78
एतेषां मे देहीति होवाच तानस्मै प्रददौ हन्तानुपानमित्युच्छिष्टं वै मे पीतꣳस्यादिति होवाच ॥

eteṣāṃ me dehīti hovāca tānasmai pradadau hantānupānamityucchiṣṭṃ vai me pītasyāditi hovāca ||

“'Give me of these,' said he; he gave them. 'Give drink too' — 'that would be drinking a leftover,' said he.”

/shlokas/upanishads-9-78read ↗
Major Upaniṣads9.79
न स्विदेतेऽप्युच्छिष्टा इति न वा अजीविष्यमिमानखादन्निति होवाच कामो म उदपानमिति ॥

na svidete'pyucchiṣṭā iti na vā ajīviṣyamimānakhādanniti hovāca kāmo ma udapānamiti ||

“'Are these too not leftovers?' 'I could not have lived without eating these,' said he. 'Drink is my desire.'”

/shlokas/upanishads-9-79read ↗
Major Upaniṣads9.80
स ह खादित्वातिशेषाञ्जायाया आजहार साग्र एव सुभिक्षा बभूव तान्प्रतिगृह्य निदधौ ॥

sa ha khāditvātiśeṣāñjāyāyā ājahāra sāgra eva subhikṣā babhūva tānpratigr̥hya nidadhau ||

“Eating, he brought the leavings to his wife; she had already eaten well. Taking them, she set them aside.”

/shlokas/upanishads-9-80read ↗
Major Upaniṣads9.81
स ह प्रातः संजिहान उवाच यद्बतान्नस्य लभेमहि लभेमहि धनमात्राꣳराजासौ यक्ष्यते स मा सर्वैरार्त्विज्यैर्वृणीतेति ॥

sa ha prātḥ sṃjihāna uvāca yadbatānnasya labhemahi labhemahi dhanamātrārājāsau yakṣyate sa mā sarvairārtvijyairvr̥ṇīteti ||

“Awaking at dawn he said, 'Alas, if we could get food — we might get wealth. The king yonder will sacrifice and choose me for all priestly offices.'”

/shlokas/upanishads-9-81read ↗
Major Upaniṣads9.82
तं जायोवाच हन्त पत इम एव कुल्माषा इति तान्खादित्वामुं यज्ञं विततमेयाय ॥

tṃ jāyovāca hanta pata ima eva kulmāṣā iti tānkhāditvāmuṃ yajñṃ vitatameyāya ||

“His wife said, 'Come, husband, here are those beans.' Eating them, he reached the spread sacrifice.”

/shlokas/upanishads-9-82read ↗
Major Upaniṣads9.83
तत्रोद्गातॄनास्तावे स्तोष्यमाणानुपोपविवेश स ह प्रस्तोतारमुवाच ॥

tatrodgātr̥̄nāstāve stoṣyamāṇānupopaviveśa sa ha prastotāramuvāca ||

“There he sat down near the chanters about to sing the prelude, and said to the prastotṛ:”

/shlokas/upanishads-9-83read ↗
Major Upaniṣads9.84
प्रस्तोतर्या देवता प्रस्तावमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रस्तोष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ॥

prastotaryā devatā prastāvamanvāyattā tāṃ cedavidvānprastoṣyasi mūrdhā te vipatiṣyatīti ||

“'Prastotṛ, if unknowing thou singest the prelude to its deity, thy head shall fall.'”

/shlokas/upanishads-9-84read ↗
Major Upaniṣads9.85
एवमेवोद्गातारमुवाचोद्गातर्या देवतोद्गीथमन्वायत्ता तां चेदविद्वानुद्गास्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ॥

evamevodgātāramuvācodgātaryā devatodgīthamanvāyattā tāṃ cedavidvānudgāsyasi mūrdhā te vipatiṣyatīti ||

“So he spoke to the udgātṛ: 'Udgātṛ, if unknowing thou singest the udgītha to its deity, thy head shall fall.'”

/shlokas/upanishads-9-85read ↗
Major Upaniṣads9.86
एवमेव प्रतिहर्तारमुवाच प्रतिहर्तर्या देवता प्रतिहारमन्वायत्ता तां चेदविद्वान्प्रतिहरिष्यसि मूर्धा ते विपतिष्यतीति ते ह समारतास्तूष्णीमासांचक्रिरे ॥

evameva pratihartāramuvāca pratihartaryā devatā pratihāramanvāyattā tāṃ cedavidvānpratihariṣyasi mūrdhā te vipatiṣyatīti te ha samāratāstūṣṇīmāsāṃcakrire ||

“So he spoke to the pratihartṛ: 'Pratihartṛ, if unknowing thou singest the response to its deity, thy head shall fall.' They, checked, sat silent.”

/shlokas/upanishads-9-86read ↗
Major Upaniṣads9.87
इति दशमः खण्डः ॥ अथ हैनं यजमान उवाच भगवन्तं वा अहं विविदिषाणीत्युषस्तिरस्मि चाक्रायण इति होवाच ॥

iti daśamḥ khaṇḍḥ || atha hainṃ yajamāna uvāca bhagavantṃ vā ahṃ vividiṣāṇītyuṣastirasmi cākrāyaṇa iti hovāca ||

“Here ends the tenth section. Then the sacrificer said to him, 'I would know thee, sir.' 'I am Uṣasti Cākrāyaṇa,' said he.”

/shlokas/upanishads-9-87read ↗
Major Upaniṣads9.88
स होवाच भगवन्तं वा अहमेभिः सर्वैरार्त्विज्यैः पर्यैषिषं भगवतो वा अहमवित्त्यान्यानवृषि ॥

sa hovāca bhagavantṃ vā ahamebhiḥ sarvairārtvijyaiḥ paryaiṣiṣṃ bhagavato vā ahamavittyānyānavr̥ṣi ||

“He said, 'Sir, I sought thee for all these priestly offices; not finding thee, I chose others.'”

/shlokas/upanishads-9-88read ↗
Major Upaniṣads9.89
भगवाꣳस्त्वेव मे सर्वैरार्त्विज्यैरिति तथेत्यथ तर्ह्येत एव समतिसृष्टाः स्तुवतां यावत्त्वेभ्यो धनं दद्यास्तावन्मम दद्या इति तथेति ह यजमान उवाच ॥

bhagavāstveva me sarvairārtvijyairiti tathetyatha tarhyeta eva samatisr̥ṣṭāḥ stuvatāṃ yāvattvebhyo dhanṃ dadyāstāvanmama dadyā iti tatheti ha yajamāna uvāca ||

“'Do thou, sir, perform all offices for me.' 'So be it; but let these sing, released. So much wealth as thou givest them, so much give me.' 'So be it,' said the sacrificer.”

/shlokas/upanishads-9-89read ↗