Sanskrit Corpus

1764 verses · verified Sanskrit text · IAST · English translation

ṚgvedaM1 · Sūkta 21
इहेन्द्राग्नी उप ह्वये तयोरित्स्तोममुश्मसि । ता सोमं सोमपातमा ॥१॥ ता यज्ञेषु प्र शंसतेन्द्राग्नी शुम्भता नरः । ता गायत्रेषु गायत ॥२॥ ता मित्रस्य प्रशस्तय इन्द्राग्नी ता हवामहे । सोमपा सोमपीतये ॥३॥ उग्रा सन्ता हवामह उपेदं सवनं सुतम् । इन्द्राग्नी एह गच्छताम् ॥४॥ ता महान्ता सदस्पती इन्द्राग्नी रक्ष उब्जतम् । अप्रजाः सन्त्वत्रिणः ॥५॥ तेन सत्येन जागृतमधि प्रचेतुने पदे । इन्द्राग्नी शर्म यच्छतम् ॥६॥

ihendrāgnī upa hvaye tayoritstomamuśmasi । tā somaṃ somapātamā ॥१॥ tā yajñeṣu pra śaṃsatendrāgnī śumbhatā naraḥ । tā gāyatreṣu gāyata ॥२॥ tā mitrasya praśastaya indrāgnī tā havāmahe । somapā somapītaye ॥३॥ ugrā santā havāmaha upedaṃ savanaṃ sutam । indrāgnī eha gacchatām ॥४॥ tā mahāntā sadaspatī indrāgnī rakṣa ubjatam । aprajāḥ santvatriṇaḥ ॥५॥ tena satyena jāgṛtamadhi pracetune pade । indrāgnī śarma yacchatam ॥६॥

“Hymn to Indra and Agni, the chief Soma-drinkers, invoked for praise — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-21read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 22
प्रातर्युजा वि बोधयाश्विनावेह गच्छताम् । अस्य सोमस्य पीतये ॥१॥ या सुरथा रथीतमोभा देवा दिविस्पृशा । अश्विना ता हवामहे ॥२॥ या वां कशा मधुमत्यश्विना सूनृतावती । तया यज्ञं मिमिक्षतम् ॥३॥ नहि वामस्ति दूरके यत्रा रथेन गच्छथः । अश्विना सोमिनो गृहम् ॥४॥ हिरण्यपाणिमूतये सवितारमुप ह्वये । स चेत्ता देवता पदम् ॥५॥ अपां नपातमवसे सवितारमुप स्तुहि । तस्य व्रतान्युश्मसि ॥६॥ विभक्तारं हवामहे वसोश्चित्रस्य राधसः । सवितारं नृचक्षसम् ॥७॥ सखाय आ नि षीदत सविता स्तोम्यो नु नः । दाता राधांसि शुम्भति ॥८॥ अग्ने पत्नीरिहा वह देवानामुशतीरुप । त्वष्टारं सोमपीतये ॥९॥ आ ग्ना अग्न इहावसे होत्रां यविष्ठ भारतीम् । वरूत्रीं धिषणां वह ॥१०॥ अभि नो देवीरवसा महः शर्मणा नृपत्नीः । अच्छिन्नपत्राः सचन्ताम् ॥११॥ इहेन्द्राणीमुप ह्वये वरुणानीं स्वस्तये । अग्नायीं सोमपीतये ॥१२॥ मही द्यौः पृथिवी च न इमं यज्ञं मिमिक्षताम् । पिपृतां नो भरीमभिः ॥१३॥ तयोरिद्घृतवत्पयो विप्रा रिहन्ति धीतिभिः । गन्धर्वस्य ध्रुवे पदे ॥१४॥ स्योना पृथिवि भवानृक्षरा निवेशनी । यच्छा नः शर्म सप्रथः ॥१५॥ अतो देवा अवन्तु नो यतो विष्णुर्विचक्रमे । पृथिव्याः सप्त धामभिः ॥१६॥ इदं विष्णुर्वि चक्रमे त्रेधा नि दधे पदम् । समूळ्हमस्य पांसुरे ॥१७॥ त्रीणि पदा वि चक्रमे विष्णुर्गोपा अदाभ्यः । अतो धर्माणि धारयन् ॥१८॥ विष्णोः कर्माणि पश्यत यतो व्रतानि पस्पशे । इन्द्रस्य युज्यः सखा ॥१९॥ तद्विष्णोः परमं पदं सदा पश्यन्ति सूरयः । दिवीव चक्षुराततम् ॥२०॥ तद्विप्रासो विपन्यवो जागृवांसः समिन्धते । विष्णोर्यत्परमं पदम् ॥२१॥

prātaryujā vi bodhayāśvināveha gacchatām । asya somasya pītaye ॥१॥ yā surathā rathītamobhā devā divispṛśā । aśvinā tā havāmahe ॥२॥ yā vāṃ kaśā madhumatyaśvinā sūnṛtāvatī । tayā yajñaṃ mimikṣatam ॥३॥ nahi vāmasti dūrake yatrā rathena gacchathaḥ । aśvinā somino gṛham ॥४॥ hiraṇyapāṇimūtaye savitāramupa hvaye । sa cettā devatā padam ॥५॥ apāṃ napātamavase savitāramupa stuhi । tasya vratānyuśmasi ॥६॥ vibhaktāraṃ havāmahe vasościtrasya rādhasaḥ । savitāraṃ nṛcakṣasam ॥७॥ sakhāya ā ni ṣīdata savitā stomyo nu naḥ । dātā rādhāṃsi śumbhati ॥८॥ agne patnīrihā vaha devānāmuśatīrupa । tvaṣṭāraṃ somapītaye ॥९॥ ā gnā agna ihāvase hotrāṃ yaviṣṭha bhāratīm । varūtrīṃ dhiṣaṇāṃ vaha ॥१०॥ abhi no devīravasā mahaḥ śarmaṇā nṛpatnīḥ । acchinnapatrāḥ sacantām ॥११॥ ihendrāṇīmupa hvaye varuṇānīṃ svastaye । agnāyīṃ somapītaye ॥१२॥ mahī dyauḥ pṛthivī ca na imaṃ yajñaṃ mimikṣatām । pipṛtāṃ no bharīmabhiḥ ॥१३॥ tayoridghṛtavatpayo viprā rihanti dhītibhiḥ । gandharvasya dhruve pade ॥१४॥ syonā pṛthivi bhavānṛkṣarā niveśanī । yacchā naḥ śarma saprathaḥ ॥१५॥ ato devā avantu no yato viṣṇurvicakrame । pṛthivyāḥ sapta dhāmabhiḥ ॥१६॥ idaṃ viṣṇurvi cakrame tredhā ni dadhe padam । samūḷhamasya pāṃsure ॥१७॥ trīṇi padā vi cakrame viṣṇurgopā adābhyaḥ । ato dharmāṇi dhārayan ॥१८॥ viṣṇoḥ karmāṇi paśyata yato vratāni paspaśe । indrasya yujyaḥ sakhā ॥१९॥ tadviṣṇoḥ paramaṃ padaṃ sadā paśyanti sūrayaḥ । divīva cakṣurātatam ॥२०॥ tadviprāso vipanyavo jāgṛvāṃsaḥ samindhate । viṣṇoryatparamaṃ padam ॥२१॥

“Composite hymn to the Aśvins, Savitṛ, Agni, Viṣṇu and other gods at the Soma rite — 21 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-22read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 23
तीव्राः सोमास आ गह्याशीर्वन्तः सुता इमे । वायो तान्प्रस्थितान्पिब ॥१॥ उभा देवा दिविस्पृशेन्द्रवायू हवामहे । अस्य सोमस्य पीतये ॥२॥ इन्द्रवायू मनोजुवा विप्रा हवन्त ऊतये । सहस्राक्षा धियस्पती ॥३॥ मित्रं वयं हवामहे वरुणं सोमपीतये । जज्ञाना पूतदक्षसा ॥४॥ ऋतेन यावृतावृधावृतस्य ज्योतिषस्पती । ता मित्रावरुणा हुवे ॥५॥ वरुणः प्राविता भुवन्मित्रो विश्वाभिरूतिभिः । करतां नः सुराधसः ॥६॥ मरुत्वन्तं हवामह इन्द्रमा सोमपीतये । सजूर्गणेन तृम्पतु ॥७॥ इन्द्रज्येष्ठा मरुद्गणा देवासः पूषरातयः । विश्वे मम श्रुता हवम् ॥८॥ हत वृत्रं सुदानव इन्द्रेण सहसा युजा । मा नो दुःशंस ईशत ॥९॥ विश्वान्देवान्हवामहे मरुतः सोमपीतये । उग्रा हि पृश्निमातरः ॥१०॥ जयतामिव तन्यतुर्मरुतामेति धृष्णुया । यच्छुभं याथना नरः ॥११॥ हस्काराद्विद्युतस्पर्यतो जाता अवन्तु नः । मरुतो मृळयन्तु नः ॥१२॥ आ पूषञ्चित्रबर्हिषमाघृणे धरुणं दिवः । आजा नष्टं यथा पशुम् ॥१३॥ पूषा राजानमाघृणिरपगूळ्हं गुहा हितम् । अविन्दच्चित्रबर्हिषम् ॥१४॥ उतो स मह्यमिन्दुभिः षड्युक्ताँ अनुसेषिधत् । गोभिर्यवं न चर्कृषत् ॥१५॥ अम्बयो यन्त्यध्वभिर्जामयो अध्वरीयताम् । पृञ्चतीर्मधुना पयः ॥१६॥ अमूर्या उप सूर्ये याभिर्वा सूर्यः सह । ता नो हिन्वन्त्वध्वरम् ॥१७॥ अपो देवीरुप ह्वये यत्र गावः पिबन्ति नः । सिन्धुभ्यः कर्त्वं हविः ॥१८॥ अप्स्वन्तरमृतमप्सु भेषजमपामुत प्रशस्तये । देवा भवत वाजिनः ॥१९॥ अप्सु मे सोमो अब्रवीदन्तर्विश्वानि भेषजा । अग्निं च विश्वशम्भुवमापश्च विश्वभेषजीः ॥२०॥ आपः पृणीत भेषजं वरूथं तन्वे मम । ज्योक्च सूर्यं दृशे ॥२१॥ इदमापः प्र वहत यत्किं च दुरितं मयि । यद्वाहमभिदुद्रोह यद्वा शेप उतानृतम् ॥२२॥ आपो अद्यान्वचारिषं रसेन समगस्महि । पयस्वानग्न आ गहि तं मा सं सृज वर्चसा ॥२३॥ सं माग्ने वर्चसा सृज सं प्रजया समायुषा । विद्युर्मे अस्य देवा इन्द्रो विद्यात्सह ऋषिभिः ॥२४॥

tīvrāḥ somāsa ā gahyāśīrvantaḥ sutā ime । vāyo tānprasthitānpiba ॥१॥ ubhā devā divispṛśendravāyū havāmahe । asya somasya pītaye ॥२॥ indravāyū manojuvā viprā havanta ūtaye । sahasrākṣā dhiyaspatī ॥३॥ mitraṃ vayaṃ havāmahe varuṇaṃ somapītaye । jajñānā pūtadakṣasā ॥४॥ ṛtena yāvṛtāvṛdhāvṛtasya jyotiṣaspatī । tā mitrāvaruṇā huve ॥५॥ varuṇaḥ prāvitā bhuvanmitro viśvābhirūtibhiḥ । karatāṃ naḥ surādhasaḥ ॥६॥ marutvantaṃ havāmaha indramā somapītaye । sajūrgaṇena tṛmpatu ॥७॥ indrajyeṣṭhā marudgaṇā devāsaḥ pūṣarātayaḥ । viśve mama śrutā havam ॥८॥ hata vṛtraṃ sudānava indreṇa sahasā yujā । mā no duḥśaṃsa īśata ॥९॥ viśvāndevānhavāmahe marutaḥ somapītaye । ugrā hi pṛśnimātaraḥ ॥१०॥ jayatāmiva tanyaturmarutāmeti dhṛṣṇuyā । yacchubhaṃ yāthanā naraḥ ॥११॥ haskārādvidyutasparyato jātā avantu naḥ । maruto mṛḷayantu naḥ ॥१२॥ ā pūṣañcitrabarhiṣamāghṛṇe dharuṇaṃ divaḥ । ājā naṣṭaṃ yathā paśum ॥१३॥ pūṣā rājānamāghṛṇirapagūḷhaṃ guhā hitam । avindaccitrabarhiṣam ॥१४॥ uto sa mahyamindubhiḥ ṣaḍyuktām̐ anuseṣidhat । gobhiryavaṃ na carkṛṣat ॥१५॥ ambayo yantyadhvabhirjāmayo adhvarīyatām । pṛñcatīrmadhunā payaḥ ॥१६॥ amūryā upa sūrye yābhirvā sūryaḥ saha । tā no hinvantvadhvaram ॥१७॥ apo devīrupa hvaye yatra gāvaḥ pibanti naḥ । sindhubhyaḥ kartvaṃ haviḥ ॥१८॥ apsvantaramṛtamapsu bheṣajamapāmuta praśastaye । devā bhavata vājinaḥ ॥१९॥ apsu me somo abravīdantarviśvāni bheṣajā । agniṃ ca viśvaśambhuvamāpaśca viśvabheṣajīḥ ॥२०॥ āpaḥ pṛṇīta bheṣajaṃ varūthaṃ tanve mama । jyokca sūryaṃ dṛśe ॥२१॥ idamāpaḥ pra vahata yatkiṃ ca duritaṃ mayi । yadvāhamabhidudroha yadvā śepa utānṛtam ॥२२॥ āpo adyānvacāriṣaṃ rasena samagasmahi । payasvānagna ā gahi taṃ mā saṃ sṛja varcasā ॥२३॥ saṃ māgne varcasā sṛja saṃ prajayā samāyuṣā । vidyurme asya devā indro vidyātsaha ṛṣibhiḥ ॥२४॥

“Hymn to Vāyu, Indra-Vāyu, Mitra-Varuṇa, Pūṣan, the Waters and Agni, invited to the Soma — 24 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-23read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 24
कस्य नूनं कतमस्यामृतानां मनामहे चारु देवस्य नाम । को नो मह्या अदितये पुनर्दात्पितरं च दृशेयं मातरं च ॥१॥ अग्नेर्वयं प्रथमस्यामृतानां मनामहे चारु देवस्य नाम । स नो मह्या अदितये पुनर्दात्पितरं च दृशेयं मातरं च ॥२॥ अभि त्वा देव सवितरीशानं वार्याणाम् । सदावन्भागमीमहे ॥३॥ यश्चिद्धि त इत्था भगः शशमानः पुरा निदः । अद्वेषो हस्तयोर्दधे ॥४॥ भगभक्तस्य ते वयमुदशेम तवावसा । मूर्धानं राय आरभे ॥५॥ नहि ते क्षत्रं न सहो न मन्युं वयश्चनामी पतयन्त आपुः । नेमा आपो अनिमिषं चरन्तीर्न ये वातस्य प्रमिनन्त्यभ्वम् ॥६॥ अबुध्ने राजा वरुणो वनस्योर्ध्वं स्तूपं ददते पूतदक्षः । नीचीना स्थुरुपरि बुध्न एषामस्मे अन्तर्निहिताः केतवः स्युः ॥७॥ उरुं हि राजा वरुणश्चकार सूर्याय पन्थामन्वेतवा उ । अपदे पादा प्रतिधातवेऽकरुतापवक्ता हृदयाविधश्चित् ॥८॥ शतं ते राजन्भिषजः सहस्रमुर्वी गभीरा सुमतिष्टे अस्तु । बाधस्व दूरे निरृतिं पराचैः कृतं चिदेनः प्र मुमुग्ध्यस्मत् ॥९॥ अमी य ऋक्षा निहितास उच्चा नक्तं ददृश्रे कुह चिद्दिवेयुः । अदब्धानि वरुणस्य व्रतानि विचाकशच्चन्द्रमा नक्तमेति ॥१०॥ तत्त्वा यामि ब्रह्मणा वन्दमानस्तदा शास्ते यजमानो हविर्भिः । अहेळमानो वरुणेह बोध्युरुशंस मा न आयुः प्र मोषीः ॥११॥ तदिन्नक्तं तद्दिवा मह्यमाहुस्तदयं केतो हृद आ वि चष्टे । शुनःशेपो यमह्वद्गृभीतः सो अस्मान्राजा वरुणो मुमोक्तु ॥१२॥ शुनःशेपो ह्यह्वद्गृभीतस्त्रिष्वादित्यं द्रुपदेषु बद्धः । अवैनं राजा वरुणः ससृज्याद्विद्वाँ अदब्धो वि मुमोक्तु पाशान् ॥१३॥ अव ते हेळो वरुण नमोभिरव यज्ञेभिरीमहे हविर्भिः । क्षयन्नस्मभ्यमसुर प्रचेता राजन्नेनांसि शिश्रथः कृतानि ॥१४॥ उदुत्तमं वरुण पाशमस्मदवाधमं वि मध्यमं श्रथाय । अथा वयमादित्य व्रते तवानागसो अदितये स्याम ॥१५॥

kasya nūnaṃ katamasyāmṛtānāṃ manāmahe cāru devasya nāma । ko no mahyā aditaye punardātpitaraṃ ca dṛśeyaṃ mātaraṃ ca ॥१॥ agnervayaṃ prathamasyāmṛtānāṃ manāmahe cāru devasya nāma । sa no mahyā aditaye punardātpitaraṃ ca dṛśeyaṃ mātaraṃ ca ॥२॥ abhi tvā deva savitarīśānaṃ vāryāṇām । sadāvanbhāgamīmahe ॥३॥ yaściddhi ta itthā bhagaḥ śaśamānaḥ purā nidaḥ । adveṣo hastayordadhe ॥४॥ bhagabhaktasya te vayamudaśema tavāvasā । mūrdhānaṃ rāya ārabhe ॥५॥ nahi te kṣatraṃ na saho na manyuṃ vayaścanāmī patayanta āpuḥ । nemā āpo animiṣaṃ carantīrna ye vātasya praminantyabhvam ॥६॥ abudhne rājā varuṇo vanasyordhvaṃ stūpaṃ dadate pūtadakṣaḥ । nīcīnā sthurupari budhna eṣāmasme antarnihitāḥ ketavaḥ syuḥ ॥७॥ uruṃ hi rājā varuṇaścakāra sūryāya panthāmanvetavā u । apade pādā pratidhātave'karutāpavaktā hṛdayāvidhaścit ॥८॥ śataṃ te rājanbhiṣajaḥ sahasramurvī gabhīrā sumatiṣṭe astu । bādhasva dūre nirṛtiṃ parācaiḥ kṛtaṃ cidenaḥ pra mumugdhyasmat ॥९॥ amī ya ṛkṣā nihitāsa uccā naktaṃ dadṛśre kuha ciddiveyuḥ । adabdhāni varuṇasya vratāni vicākaśaccandramā naktameti ॥१०॥ tattvā yāmi brahmaṇā vandamānastadā śāste yajamāno havirbhiḥ । aheḷamāno varuṇeha bodhyuruśaṃsa mā na āyuḥ pra moṣīḥ ॥११॥ tadinnaktaṃ taddivā mahyamāhustadayaṃ keto hṛda ā vi caṣṭe । śunaḥśepo yamahvadgṛbhītaḥ so asmānrājā varuṇo mumoktu ॥१२॥ śunaḥśepo hyahvadgṛbhītastriṣvādityaṃ drupadeṣu baddhaḥ । avainaṃ rājā varuṇaḥ sasṛjyādvidvām̐ adabdho vi mumoktu pāśān ॥१३॥ ava te heḷo varuṇa namobhirava yajñebhirīmahe havirbhiḥ । kṣayannasmabhyamasura pracetā rājannenāṃsi śiśrathaḥ kṛtāni ॥१४॥ uduttamaṃ varuṇa pāśamasmadavādhamaṃ vi madhyamaṃ śrathāya । athā vayamāditya vrate tavānāgaso aditaye syāma ॥१५॥

“Hymn to Prajāpati, Agni, Savitṛ and Varuṇa, asking who shall restore us to Aditi — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-24read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 25
यच्चिद्धि ते विशो यथा प्र देव वरुण व्रतम् । मिनीमसि द्यविद्यवि ॥१॥ मा नो वधाय हत्नवे जिहीळानस्य रीरधः । मा हृणानस्य मन्यवे ॥२॥ वि मृळीकाय ते मनो रथीरश्वं न संदितम् । गीर्भिर्वरुण सीमहि ॥३॥ परा हि मे विमन्यवः पतन्ति वस्यइष्टये । वयो न वसतीरुप ॥४॥ कदा क्षत्रश्रियं नरमा वरुणं करामहे । मृळीकायोरुचक्षसम् ॥५॥ तदित्समानमाशाते वेनन्ता न प्र युच्छतः । धृतव्रताय दाशुषे ॥६॥ वेदा यो वीनां पदमन्तरिक्षेण पतताम् । वेद नावः समुद्रियः ॥७॥ वेद मासो धृतव्रतो द्वादश प्रजावतः । वेदा य उपजायते ॥८॥ वेद वातस्य वर्तनिमुरोरृष्वस्य बृहतः । वेदा ये अध्यासते ॥९॥ नि षसाद धृतव्रतो वरुणः पस्त्यास्वा । साम्राज्याय सुक्रतुः ॥१०॥ अतो विश्वान्यद्भुता चिकित्वाँ अभि पश्यति । कृतानि या च कर्त्वा ॥११॥ स नो विश्वाहा सुक्रतुरादित्यः सुपथा करत् । प्र ण आयूंषि तारिषत् ॥१२॥ बिभ्रद्द्रापिं हिरण्ययं वरुणो वस्त निर्णिजम् । परि स्पशो नि षेदिरे ॥१३॥ न यं दिप्सन्ति दिप्सवो न द्रुह्वाणो जनानाम् । न देवमभिमातयः ॥१४॥ उत यो मानुषेष्वा यशश्चक्रे असाम्या । अस्माकमुदरेष्वा ॥१५॥ परा मे यन्ति धीतयो गावो न गव्यूतीरनु । इच्छन्तीरुरुचक्षसम् ॥१६॥ सं नु वोचावहै पुनर्यतो मे मध्वाभृतम् । होतेव क्षदसे प्रियम् ॥१७॥ दर्शं नु विश्वदर्शतं दर्शं रथमधि क्षमि । एता जुषत मे गिरः ॥१८॥ इमं मे वरुण श्रुधी हवमद्या च मृळय । त्वामवस्युरा चके ॥१९॥ त्वं विश्वस्य मेधिर दिवश्च ग्मश्च राजसि । स यामनि प्रति श्रुधि ॥२०॥ उदुत्तमं मुमुग्धि नो वि पाशं मध्यमं चृत । अवाधमानि जीवसे ॥२१॥

yacciddhi te viśo yathā pra deva varuṇa vratam । minīmasi dyavidyavi ॥१॥ mā no vadhāya hatnave jihīḷānasya rīradhaḥ । mā hṛṇānasya manyave ॥२॥ vi mṛḷīkāya te mano rathīraśvaṃ na saṃditam । gīrbhirvaruṇa sīmahi ॥३॥ parā hi me vimanyavaḥ patanti vasyaiṣṭaye । vayo na vasatīrupa ॥४॥ kadā kṣatraśriyaṃ naramā varuṇaṃ karāmahe । mṛḷīkāyorucakṣasam ॥५॥ taditsamānamāśāte venantā na pra yucchataḥ । dhṛtavratāya dāśuṣe ॥६॥ vedā yo vīnāṃ padamantarikṣeṇa patatām । veda nāvaḥ samudriyaḥ ॥७॥ veda māso dhṛtavrato dvādaśa prajāvataḥ । vedā ya upajāyate ॥८॥ veda vātasya vartanimurorṛṣvasya bṛhataḥ । vedā ye adhyāsate ॥९॥ ni ṣasāda dhṛtavrato varuṇaḥ pastyāsvā । sāmrājyāya sukratuḥ ॥१०॥ ato viśvānyadbhutā cikitvām̐ abhi paśyati । kṛtāni yā ca kartvā ॥११॥ sa no viśvāhā sukraturādityaḥ supathā karat । pra ṇa āyūṃṣi tāriṣat ॥१२॥ bibhraddrāpiṃ hiraṇyayaṃ varuṇo vasta nirṇijam । pari spaśo ni ṣedire ॥१३॥ na yaṃ dipsanti dipsavo na druhvāṇo janānām । na devamabhimātayaḥ ॥१४॥ uta yo mānuṣeṣvā yaśaścakre asāmyā । asmākamudareṣvā ॥१५॥ parā me yanti dhītayo gāvo na gavyūtīranu । icchantīrurucakṣasam ॥१६॥ saṃ nu vocāvahai punaryato me madhvābhṛtam । hoteva kṣadase priyam ॥१७॥ darśaṃ nu viśvadarśataṃ darśaṃ rathamadhi kṣami । etā juṣata me giraḥ ॥१८॥ imaṃ me varuṇa śrudhī havamadyā ca mṛḷaya । tvāmavasyurā cake ॥१९॥ tvaṃ viśvasya medhira divaśca gmaśca rājasi । sa yāmani prati śrudhi ॥२०॥ uduttamaṃ mumugdhi no vi pāśaṃ madhyamaṃ cṛta । avādhamāni jīvase ॥२१॥

“Hymn to Varuṇa, confessing the daily violation of his law and seeking forgiveness — 21 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-25read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 26
वसिष्वा हि मियेध्य वस्त्राण्यूर्जां पते । सेमं नो अध्वरं यज ॥१॥ नि नो होता वरेण्यः सदा यविष्ठ मन्मभिः । अग्ने दिवित्मता वचः ॥२॥ आ हि ष्मा सूनवे पितापिर्यजत्यापये । सखा सख्ये वरेण्यः ॥३॥ आ नो बर्ही रिशादसो वरुणो मित्रो अर्यमा । सीदन्तु मनुषो यथा ॥४॥ पूर्व्य होतरस्य नो मन्दस्व सख्यस्य च । इमा उ षु श्रुधी गिरः ॥५॥ यच्चिद्धि शश्वता तना देवंदेवं यजामहे । त्वे इद्धूयते हविः ॥६॥ प्रियो नो अस्तु विश्पतिर्होता मन्द्रो वरेण्यः । प्रियाः स्वग्नयो वयम् ॥७॥ स्वग्नयो हि वार्यं देवासो दधिरे च नः । स्वग्नयो मनामहे ॥८॥ अथा न उभयेषाममृत मर्त्यानाम् । मिथः सन्तु प्रशस्तयः ॥९॥ विश्वेभिरग्ने अग्निभिरिमं यज्ञमिदं वचः । चनो धाः सहसो यहो ॥१०॥

vasiṣvā hi miyedhya vastrāṇyūrjāṃ pate । semaṃ no adhvaraṃ yaja ॥१॥ ni no hotā vareṇyaḥ sadā yaviṣṭha manmabhiḥ । agne divitmatā vacaḥ ॥२॥ ā hi ṣmā sūnave pitāpiryajatyāpaye । sakhā sakhye vareṇyaḥ ॥३॥ ā no barhī riśādaso varuṇo mitro aryamā । sīdantu manuṣo yathā ॥४॥ pūrvya hotarasya no mandasva sakhyasya ca । imā u ṣu śrudhī giraḥ ॥५॥ yacciddhi śaśvatā tanā devaṃdevaṃ yajāmahe । tve iddhūyate haviḥ ॥६॥ priyo no astu viśpatirhotā mandro vareṇyaḥ । priyāḥ svagnayo vayam ॥७॥ svagnayo hi vāryaṃ devāso dadhire ca naḥ । svagnayo manāmahe ॥८॥ athā na ubhayeṣāmamṛta martyānām । mithaḥ santu praśastayaḥ ॥९॥ viśvebhiragne agnibhirimaṃ yajñamidaṃ vacaḥ । cano dhāḥ sahaso yaho ॥१०॥

“Hymn to Agni, lord of prospering powers, asked to present the sacrifice — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-26read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 27
अश्वं न त्वा वारवन्तं वन्दध्या अग्निं नमोभिः । सम्राजन्तमध्वराणाम् ॥१॥ स घा नः सूनुः शवसा पृथुप्रगामा सुशेवः । मीढ्वाँ अस्माकं बभूयात् ॥२॥ स नो दूराच्चासाच्च नि मर्त्यादघायोः । पाहि सदमिद्विश्वायुः ॥३॥ इममू षु त्वमस्माकं सनिं गायत्रं नव्यांसम् । अग्ने देवेषु प्र वोचः ॥४॥ आ नो भज परमेष्वा वाजेषु मध्यमेषु । शिक्षा वस्वो अन्तमस्य ॥५॥ विभक्तासि चित्रभानो सिन्धोरूर्मा उपाक आ । सद्यो दाशुषे क्षरसि ॥६॥ यमग्ने पृत्सु मर्त्यमवा वाजेषु यं जुनाः । स यन्ता शश्वतीरिषः ॥७॥ नकिरस्य सहन्त्य पर्येता कयस्य चित् । वाजो अस्ति श्रवाय्यः ॥८॥ स वाजं विश्वचर्षणिरर्वद्भिरस्तु तरुता । विप्रेभिरस्तु सनिता ॥९॥ जराबोध तद्विविड्ढि विशेविशे यज्ञियाय । स्तोमं रुद्राय दृशीकम् ॥१०॥ स नो महाँ अनिमानो धूमकेतुः पुरुश्चन्द्रः । धिये वाजाय हिन्वतु ॥११॥ स रेवाँ इव विश्पतिर्दैव्यः केतुः शृणोतु नः । उक्थैरग्निर्बृहद्भानुः ॥१२॥ नमो महद्भ्यो नमो अर्भकेभ्यो नमो युवभ्यो नम आशिनेभ्यः । यजाम देवान्यदि शक्नवाम मा ज्यायसः शंसमा वृक्षि देवाः ॥१३॥

aśvaṃ na tvā vāravantaṃ vandadhyā agniṃ namobhiḥ । samrājantamadhvarāṇām ॥१॥ sa ghā naḥ sūnuḥ śavasā pṛthupragāmā suśevaḥ । mīḍhvām̐ asmākaṃ babhūyāt ॥२॥ sa no dūrāccāsācca ni martyādaghāyoḥ । pāhi sadamidviśvāyuḥ ॥३॥ imamū ṣu tvamasmākaṃ saniṃ gāyatraṃ navyāṃsam । agne deveṣu pra vocaḥ ॥४॥ ā no bhaja parameṣvā vājeṣu madhyameṣu । śikṣā vasvo antamasya ॥५॥ vibhaktāsi citrabhāno sindhorūrmā upāka ā । sadyo dāśuṣe kṣarasi ॥६॥ yamagne pṛtsu martyamavā vājeṣu yaṃ junāḥ । sa yantā śaśvatīriṣaḥ ॥७॥ nakirasya sahantya paryetā kayasya cit । vājo asti śravāyyaḥ ॥८॥ sa vājaṃ viśvacarṣaṇirarvadbhirastu tarutā । viprebhirastu sanitā ॥९॥ jarābodha tadviviḍḍhi viśeviśe yajñiyāya । stomaṃ rudrāya dṛśīkam ॥१०॥ sa no mahām̐ animāno dhūmaketuḥ puruścandraḥ । dhiye vājāya hinvatu ॥११॥ sa revām̐ iva viśpatirdaivyaḥ ketuḥ śṛṇotu naḥ । ukthairagnirbṛhadbhānuḥ ॥१२॥ namo mahadbhyo namo arbhakebhyo namo yuvabhyo nama āśinebhyaḥ । yajāma devānyadi śaknavāma mā jyāyasaḥ śaṃsamā vṛkṣi devāḥ ॥१३॥

“Hymn to Agni, imperial lord of sacred rites, glorified with worship — 13 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-27read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 28
यत्र ग्रावा पृथुबुध्न ऊर्ध्वो भवति सोतवे । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥१॥ यत्र द्वाविव जघनाधिषवण्या कृता । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥२॥ यत्र नार्यपच्यवमुपच्यवं च शिक्षते । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥३॥ यत्र मन्थां विबध्नते रश्मीन्यमितवा इव । उलूखलसुतानामवेद्विन्द्र जल्गुलः ॥४॥ यच्चिद्धि त्वं गृहेगृह उलूखलक युज्यसे । इह द्युमत्तमं वद जयतामिव दुन्दुभिः ॥५॥ उत स्म ते वनस्पते वातो वि वात्यग्रमित् । अथो इन्द्राय पातवे सुनु सोममुलूखल ॥६॥ आयजी वाजसातमा ता ह्युच्चा विजर्भृतः । हरी इवान्धांसि बप्सता ॥७॥ ता नो अद्य वनस्पती ऋष्वावृष्वेभिः सोतृभिः । इन्द्राय मधुमत्सुतम् ॥८॥ उच्छिष्टं चम्वोर्भर सोमं पवित्र आ सृज । नि धेहि गोरधि त्वचि ॥९॥

yatra grāvā pṛthubudhna ūrdhvo bhavati sotave । ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ ॥१॥ yatra dvāviva jaghanādhiṣavaṇyā kṛtā । ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ ॥२॥ yatra nāryapacyavamupacyavaṃ ca śikṣate । ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ ॥३॥ yatra manthāṃ vibadhnate raśmīnyamitavā iva । ulūkhalasutānāmavedvindra jalgulaḥ ॥४॥ yacciddhi tvaṃ gṛhegṛha ulūkhalaka yujyase । iha dyumattamaṃ vada jayatāmiva dundubhiḥ ॥५॥ uta sma te vanaspate vāto vi vātyagramit । atho indrāya pātave sunu somamulūkhala ॥६॥ āyajī vājasātamā tā hyuccā vijarbhṛtaḥ । harī ivāndhāṃsi bapsatā ॥७॥ tā no adya vanaspatī ṛṣvāvṛṣvebhiḥ sotṛbhiḥ । indrāya madhumatsutam ॥८॥ ucchiṣṭaṃ camvorbhara somaṃ pavitra ā sṛja । ni dhehi goradhi tvaci ॥९॥

“Hymn to Indra with the pressing-stones and mortar, drinking the Soma draught — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-28read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 29
यच्चिद्धि सत्य सोमपा अनाशस्ता इव स्मसि । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥१॥ शिप्रिन्वाजानां पते शचीवस्तव दंसना । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥२॥ नि ष्वापया मिथूदृशा सस्तामबुध्यमाने । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥३॥ ससन्तु त्या अरातयो बोधन्तु शूर रातयः । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥४॥ समिन्द्र गर्दभं मृण नुवन्तं पापयामुया । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥५॥ पताति कुण्डृणाच्या दूरं वातो वनादधि । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥६॥ सर्वं परिक्रोशं जहि जम्भया कृकदाश्वम् । आ तू न इन्द्र शंसय गोष्वश्वेषु शुभ्रिषु सहस्रेषु तुवीमघ ॥७॥

yacciddhi satya somapā anāśastā iva smasi । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥१॥ śiprinvājānāṃ pate śacīvastava daṃsanā । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥२॥ ni ṣvāpayā mithūdṛśā sastāmabudhyamāne । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥३॥ sasantu tyā arātayo bodhantu śūra rātayaḥ । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥४॥ samindra gardabhaṃ mṛṇa nuvantaṃ pāpayāmuyā । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥५॥ patāti kuṇḍṛṇācyā dūraṃ vāto vanādadhi । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥६॥ sarvaṃ parikrośaṃ jahi jambhayā kṛkadāśvam । ā tū na indra śaṃsaya goṣvaśveṣu śubhriṣu sahasreṣu tuvīmagha ॥७॥

“Hymn to Indra, the Soma-drinker, asked to give hope of horses and kine — 7 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-29read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 30
आ व इन्द्रं क्रिविं यथा वाजयन्तः शतक्रतुम् । मंहिष्ठं सिञ्च इन्दुभिः ॥१॥ शतं वा यः शुचीनां सहस्रं वा समाशिराम् । एदु निम्नं न रीयते ॥२॥ सं यन्मदाय शुष्मिण एना ह्यस्योदरे । समुद्रो न व्यचो दधे ॥३॥ अयमु ते समतसि कपोत इव गर्भधिम् । वचस्तच्चिन्न ओहसे ॥४॥ स्तोत्रं राधानां पते गिर्वाहो वीर यस्य ते । विभूतिरस्तु सूनृता ॥५॥ ऊर्ध्वस्तिष्ठा न ऊतयेऽस्मिन्वाजे शतक्रतो । समन्येषु ब्रवावहै ॥६॥ योगेयोगे तवस्तरं वाजेवाजे हवामहे । सखाय इन्द्रमूतये ॥७॥ आ घा गमद्यदि श्रवत्सहस्रिणीभिरूतिभिः । वाजेभिरुप नो हवम् ॥८॥ अनु प्रत्नस्यौकसो हुवे तुविप्रतिं नरम् । यं ते पूर्वं पिता हुवे ॥९॥ तं त्वा वयं विश्ववारा शास्महे पुरुहूत । सखे वसो जरितृभ्यः ॥१०॥ अस्माकं शिप्रिणीनां सोमपाः सोमपाव्नाम् । सखे वज्रिन्सखीनाम् ॥११॥ तथा तदस्तु सोमपाः सखे वज्रिन्तथा कृणु । यथा त उश्मसीष्टये ॥१२॥ रेवतीर्नः सधमाद इन्द्रे सन्तु तुविवाजाः । क्षुमन्तो याभिर्मदेम ॥१३॥ आ घ त्वावान्त्मनाप्त स्तोतृभ्यो धृष्णवियानः । ऋणोरक्षं न चक्र्योः ॥१४॥ आ यद्दुवः शतक्रतवा कामं जरितॄणाम् । ऋणोरक्षं न शचीभिः ॥१५॥ शश्वदिन्द्रः पोप्रुथद्भिर्जिगाय नानदद्भिः शाश्वसद्भिर्धनानि । स नो हिरण्यरथं दंसनावान्स नः सनिता सनये स नोऽदात् ॥१६॥ आश्विनावश्वावत्येषा यातं शवीरया । गोमद्दस्रा हिरण्यवत् ॥१७॥ समानयोजनो हि वां रथो दस्रावमर्त्यः । समुद्रे अश्विनेयते ॥१८॥ न्यघ्न्यस्य मूर्धनि चक्रं रथस्य येमथुः । परि द्यामन्यदीयते ॥१९॥ कस्त उषः कधप्रिये भुजे मर्तो अमर्त्ये । कं नक्षसे विभावरि ॥२०॥ वयं हि ते अमन्मह्यान्तादा पराकात् । अश्वे न चित्रे अरुषि ॥२१॥ त्वं त्येभिरा गहि वाजेभिर्दुहितर्दिवः । अस्मे रयिं नि धारय ॥२२॥

ā va indraṃ kriviṃ yathā vājayantaḥ śatakratum । maṃhiṣṭhaṃ siñca indubhiḥ ॥१॥ śataṃ vā yaḥ śucīnāṃ sahasraṃ vā samāśirām । edu nimnaṃ na rīyate ॥२॥ saṃ yanmadāya śuṣmiṇa enā hyasyodare । samudro na vyaco dadhe ॥३॥ ayamu te samatasi kapota iva garbhadhim । vacastaccinna ohase ॥४॥ stotraṃ rādhānāṃ pate girvāho vīra yasya te । vibhūtirastu sūnṛtā ॥५॥ ūrdhvastiṣṭhā na ūtaye'sminvāje śatakrato । samanyeṣu bravāvahai ॥६॥ yogeyoge tavastaraṃ vājevāje havāmahe । sakhāya indramūtaye ॥७॥ ā ghā gamadyadi śravatsahasriṇībhirūtibhiḥ । vājebhirupa no havam ॥८॥ anu pratnasyaukaso huve tuvipratiṃ naram । yaṃ te pūrvaṃ pitā huve ॥९॥ taṃ tvā vayaṃ viśvavārā śāsmahe puruhūta । sakhe vaso jaritṛbhyaḥ ॥१०॥ asmākaṃ śipriṇīnāṃ somapāḥ somapāvnām । sakhe vajrinsakhīnām ॥११॥ tathā tadastu somapāḥ sakhe vajrintathā kṛṇu । yathā ta uśmasīṣṭaye ॥१२॥ revatīrnaḥ sadhamāda indre santu tuvivājāḥ । kṣumanto yābhirmadema ॥१३॥ ā gha tvāvāntmanāpta stotṛbhyo dhṛṣṇaviyānaḥ । ṛṇorakṣaṃ na cakryoḥ ॥१४॥ ā yadduvaḥ śatakratavā kāmaṃ jaritṝṇām । ṛṇorakṣaṃ na śacībhiḥ ॥१५॥ śaśvadindraḥ popruthadbhirjigāya nānadadbhiḥ śāśvasadbhirdhanāni । sa no hiraṇyarathaṃ daṃsanāvānsa naḥ sanitā sanaye sa no'dāt ॥१६॥ āśvināvaśvāvatyeṣā yātaṃ śavīrayā । gomaddasrā hiraṇyavat ॥१७॥ samānayojano hi vāṃ ratho dasrāvamartyaḥ । samudre aśvineyate ॥१८॥ nyaghnyasya mūrdhani cakraṃ rathasya yemathuḥ । pari dyāmanyadīyate ॥१९॥ kasta uṣaḥ kadhapriye bhuje marto amartye । kaṃ nakṣase vibhāvari ॥२०॥ vayaṃ hi te amanmahyāntādā parākāt । aśve na citre aruṣi ॥२१॥ tvaṃ tyebhirā gahi vājebhirduhitardivaḥ । asme rayiṃ ni dhāraya ॥२२॥

“Hymn to Indra, the Aśvins and Uṣas, seeking strength through the Soma-drops — 22 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-30read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 31
त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरा ऋषिर्देवो देवानामभवः शिवः सखा । तव व्रते कवयो विद्मनापसोऽजायन्त मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥१॥ त्वमग्ने प्रथमो अङ्गिरस्तमः कविर्देवानां परि भूषसि व्रतम् । विभुर्विश्वस्मै भुवनाय मेधिरो द्विमाता शयुः कतिधा चिदायवे ॥२॥ त्वमग्ने प्रथमो मातरिश्वन आविर्भव सुक्रतूया विवस्वते । अरेजेतां रोदसी होतृवूर्येऽसघ्नोर्भारमयजो महो वसो ॥३॥ त्वमग्ने मनवे द्यामवाशयः पुरूरवसे सुकृते सुकृत्तरः । श्वात्रेण यत्पित्रोर्मुच्यसे पर्या त्वा पूर्वमनयन्नापरं पुनः ॥४॥ त्वमग्ने वृषभः पुष्टिवर्धन उद्यतस्रुचे भवसि श्रवाय्यः । य आहुतिं परि वेदा वषट्कृतिमेकायुरग्रे विश आविवाससि ॥५॥ त्वमग्ने वृजिनवर्तनिं नरं सक्मन्पिपर्षि विदथे विचर्षणे । यः शूरसाता परितक्म्ये धने दभ्रेभिश्चित्समृता हंसि भूयसः ॥६॥ त्वं तमग्ने अमृतत्व उत्तमे मर्तं दधासि श्रवसे दिवेदिवे । यस्तातृषाण उभयाय जन्मने मयः कृणोषि प्रय आ च सूरये ॥७॥ त्वं नो अग्ने सनये धनानां यशसं कारुं कृणुहि स्तवानः । ऋध्याम कर्मापसा नवेन देवैर्द्यावापृथिवी प्रावतं नः ॥८॥ त्वं नो अग्ने पित्रोरुपस्थ आ देवो देवेष्वनवद्य जागृविः । तनूकृद्बोधि प्रमतिश्च कारवे त्वं कल्याण वसु विश्वमोपिषे ॥९॥ त्वमग्ने प्रमतिस्त्वं पितासि नस्त्वं वयस्कृत्तव जामयो वयम् । सं त्वा रायः शतिनः सं सहस्रिणः सुवीरं यन्ति व्रतपामदाभ्य ॥१०॥ त्वामग्ने प्रथममायुमायवे देवा अकृण्वन्नहुषस्य विश्पतिम् । इळामकृण्वन्मनुषस्य शासनीं पितुर्यत्पुत्रो ममकस्य जायते ॥११॥ त्वं नो अग्ने तव देव पायुभिर्मघोनो रक्ष तन्वश्च वन्द्य । त्राता तोकस्य तनये गवामस्यनिमेषं रक्षमाणस्तव व्रते ॥१२॥ त्वमग्ने यज्यवे पायुरन्तरोऽनिषङ्गाय चतुरक्ष इध्यसे । यो रातहव्योऽवृकाय धायसे कीरेश्चिन्मन्त्रं मनसा वनोषि तम् ॥१३॥ त्वमग्न उरुशंसाय वाघते स्पार्हं यद्रेक्णः परमं वनोषि तत् । आध्रस्य चित्प्रमतिरुच्यसे पिता प्र पाकं शास्सि प्र दिशो विदुष्टरः ॥१४॥ त्वमग्ने प्रयतदक्षिणं नरं वर्मेव स्यूतं परि पासि विश्वतः । स्वादुक्षद्मा यो वसतौ स्योनकृज्जीवयाजं यजते सोपमा दिवः ॥१५॥ इमामग्ने शरणिं मीमृषो न इममध्वानं यमगाम दूरात् । आपिः पिता प्रमतिः सोम्यानां भृमिरस्यृषिकृन्मर्त्यानाम् ॥१६॥ मनुष्वदग्ने अङ्गिरस्वदङ्गिरो ययातिवत्सदने पूर्ववच्छुचे । अच्छ याह्या वहा दैव्यं जनमा सादय बर्हिषि यक्षि च प्रियम् ॥१७॥ एतेनाग्ने ब्रह्मणा वावृधस्व शक्ती वा यत्ते चकृमा विदा वा । उत प्र णेष्यभि वस्यो अस्मान्सं नः सृज सुमत्या वाजवत्या ॥१८॥

tvamagne prathamo aṅgirā ṛṣirdevo devānāmabhavaḥ śivaḥ sakhā । tava vrate kavayo vidmanāpaso'jāyanta maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ॥१॥ tvamagne prathamo aṅgirastamaḥ kavirdevānāṃ pari bhūṣasi vratam । vibhurviśvasmai bhuvanāya medhiro dvimātā śayuḥ katidhā cidāyave ॥२॥ tvamagne prathamo mātariśvana āvirbhava sukratūyā vivasvate । arejetāṃ rodasī hotṛvūrye'saghnorbhāramayajo maho vaso ॥३॥ tvamagne manave dyāmavāśayaḥ purūravase sukṛte sukṛttaraḥ । śvātreṇa yatpitrormucyase paryā tvā pūrvamanayannāparaṃ punaḥ ॥४॥ tvamagne vṛṣabhaḥ puṣṭivardhana udyatasruce bhavasi śravāyyaḥ । ya āhutiṃ pari vedā vaṣaṭkṛtimekāyuragre viśa āvivāsasi ॥५॥ tvamagne vṛjinavartaniṃ naraṃ sakmanpiparṣi vidathe vicarṣaṇe । yaḥ śūrasātā paritakmye dhane dabhrebhiścitsamṛtā haṃsi bhūyasaḥ ॥६॥ tvaṃ tamagne amṛtatva uttame martaṃ dadhāsi śravase divedive । yastātṛṣāṇa ubhayāya janmane mayaḥ kṛṇoṣi praya ā ca sūraye ॥७॥ tvaṃ no agne sanaye dhanānāṃ yaśasaṃ kāruṃ kṛṇuhi stavānaḥ । ṛdhyāma karmāpasā navena devairdyāvāpṛthivī prāvataṃ naḥ ॥८॥ tvaṃ no agne pitrorupastha ā devo deveṣvanavadya jāgṛviḥ । tanūkṛdbodhi pramatiśca kārave tvaṃ kalyāṇa vasu viśvamopiṣe ॥९॥ tvamagne pramatistvaṃ pitāsi nastvaṃ vayaskṛttava jāmayo vayam । saṃ tvā rāyaḥ śatinaḥ saṃ sahasriṇaḥ suvīraṃ yanti vratapāmadābhya ॥१०॥ tvāmagne prathamamāyumāyave devā akṛṇvannahuṣasya viśpatim । iḷāmakṛṇvanmanuṣasya śāsanīṃ pituryatputro mamakasya jāyate ॥११॥ tvaṃ no agne tava deva pāyubhirmaghono rakṣa tanvaśca vandya । trātā tokasya tanaye gavāmasyanimeṣaṃ rakṣamāṇastava vrate ॥१२॥ tvamagne yajyave pāyurantaro'niṣaṅgāya caturakṣa idhyase । yo rātahavyo'vṛkāya dhāyase kīreścinmantraṃ manasā vanoṣi tam ॥१३॥ tvamagna uruśaṃsāya vāghate spārhaṃ yadrekṇaḥ paramaṃ vanoṣi tat । ādhrasya citpramatirucyase pitā pra pākaṃ śāssi pra diśo viduṣṭaraḥ ॥१४॥ tvamagne prayatadakṣiṇaṃ naraṃ varmeva syūtaṃ pari pāsi viśvataḥ । svādukṣadmā yo vasatau syonakṛjjīvayājaṃ yajate sopamā divaḥ ॥१५॥ imāmagne śaraṇiṃ mīmṛṣo na imamadhvānaṃ yamagāma dūrāt । āpiḥ pitā pramatiḥ somyānāṃ bhṛmirasyṛṣikṛnmartyānām ॥१६॥ manuṣvadagne aṅgirasvadaṅgiro yayātivatsadane pūrvavacchuce । accha yāhyā vahā daivyaṃ janamā sādaya barhiṣi yakṣi ca priyam ॥१७॥ etenāgne brahmaṇā vāvṛdhasva śaktī vā yatte cakṛmā vidā vā । uta pra ṇeṣyabhi vasyo asmānsaṃ naḥ sṛja sumatyā vājavatyā ॥१८॥

“Hymn to Agni, the earliest Aṅgiras and seer, whose ordinance the Maruts follow — 18 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-31read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 32
इन्द्रस्य नु वीर्याणि प्र वोचं यानि चकार प्रथमानि वज्री । अहन्नहिमन्वपस्ततर्द प्र वक्षणा अभिनत्पर्वतानाम् ॥१॥ अहन्नहिं पर्वते शिश्रियाणं त्वष्टास्मै वज्रं स्वर्यं ततक्ष । वाश्रा इव धेनवः स्यन्दमाना अञ्जः समुद्रमव जग्मुरापः ॥२॥ वृषायमाणोऽवृणीत सोमं त्रिकद्रुकेष्वपिबत्सुतस्य । आ सायकं मघवादत्त वज्रमहन्नेनं प्रथमजामहीनाम् ॥३॥ यदिन्द्राहन्प्रथमजामहीनामान्मायिनाममिनाः प्रोत मायाः । आत्सूर्यं जनयन्द्यामुषासं तादीत्ना शत्रुं न किला विवित्से ॥४॥ अहन्वृत्रं वृत्रतरं व्यंसमिन्द्रो वज्रेण महता वधेन । स्कन्धांसीव कुलिशेना विवृक्णाहिः शयत उपपृक्पृथिव्याः ॥५॥ अयोद्धेव दुर्मद आ हि जुह्वे महावीरं तुविबाधमृजीषम् । नातारीदस्य समृतिं वधानां सं रुजानाः पिपिष इन्द्रशत्रुः ॥६॥ अपादहस्तो अपृतन्यदिन्द्रमास्य वज्रमधि सानौ जघान । वृष्णो वध्रिः प्रतिमानं बुभूषन्पुरुत्रा वृत्रो अशयद्व्यस्तः ॥७॥ नदं न भिन्नममुया शयानं मनो रुहाणा अति यन्त्यापः । याश्चिद्वृत्रो महिना पर्यतिष्ठत्तासामहिः पत्सुतःशीर्बभूव ॥८॥ नीचावया अभवद्वृत्रपुत्रेन्द्रो अस्या अव वधर्जभार । उत्तरा सूरधरः पुत्र आसीद्दानुः शये सहवत्सा न धेनुः ॥९॥ अतिष्ठन्तीनामनिवेशनानां काष्ठानां मध्ये निहितं शरीरम् । वृत्रस्य निण्यं वि चरन्त्यापो दीर्घं तम आशयदिन्द्रशत्रुः ॥१०॥ दासपत्नीरहिगोपा अतिष्ठन्निरुद्धा आपः पणिनेव गावः । अपां बिलमपिहितं यदासीद्वृत्रं जघन्वाँ अप तद्ववार ॥११॥ अश्व्यो वारो अभवस्तदिन्द्र सृके यत्त्वा प्रत्यहन्देव एकः । अजयो गा अजयः शूर सोममवासृजः सर्तवे सप्त सिन्धून् ॥१२॥ नास्मै विद्युन्न तन्यतुः सिषेध न यां मिहमकिरद्ध्रादुनिं च । इन्द्रश्च यद्युयुधाते अहिश्चोतापरीभ्यो मघवा वि जिग्ये ॥१३॥ अहेर्यातारं कमपश्य इन्द्र हृदि यत्ते जघ्नुषो भीरगच्छत् । नव च यन्नवतिं च स्रवन्तीः श्येनो न भीतो अतरो रजांसि ॥१४॥ इन्द्रो यातोऽवसितस्य राजा शमस्य च शृङ्गिणो वज्रबाहुः । सेदु राजा क्षयति चर्षणीनामरान्न नेमिः परि ता बभूव ॥१५॥

indrasya nu vīryāṇi pra vocaṃ yāni cakāra prathamāni vajrī । ahannahimanvapastatarda pra vakṣaṇā abhinatparvatānām ॥१॥ ahannahiṃ parvate śiśriyāṇaṃ tvaṣṭāsmai vajraṃ svaryaṃ tatakṣa । vāśrā iva dhenavaḥ syandamānā añjaḥ samudramava jagmurāpaḥ ॥२॥ vṛṣāyamāṇo'vṛṇīta somaṃ trikadrukeṣvapibatsutasya । ā sāyakaṃ maghavādatta vajramahannenaṃ prathamajāmahīnām ॥३॥ yadindrāhanprathamajāmahīnāmānmāyināmamināḥ prota māyāḥ । ātsūryaṃ janayandyāmuṣāsaṃ tādītnā śatruṃ na kilā vivitse ॥४॥ ahanvṛtraṃ vṛtrataraṃ vyaṃsamindro vajreṇa mahatā vadhena । skandhāṃsīva kuliśenā vivṛkṇāhiḥ śayata upapṛkpṛthivyāḥ ॥५॥ ayoddheva durmada ā hi juhve mahāvīraṃ tuvibādhamṛjīṣam । nātārīdasya samṛtiṃ vadhānāṃ saṃ rujānāḥ pipiṣa indraśatruḥ ॥६॥ apādahasto apṛtanyadindramāsya vajramadhi sānau jaghāna । vṛṣṇo vadhriḥ pratimānaṃ bubhūṣanpurutrā vṛtro aśayadvyastaḥ ॥७॥ nadaṃ na bhinnamamuyā śayānaṃ mano ruhāṇā ati yantyāpaḥ । yāścidvṛtro mahinā paryatiṣṭhattāsāmahiḥ patsutaḥśīrbabhūva ॥८॥ nīcāvayā abhavadvṛtraputrendro asyā ava vadharjabhāra । uttarā sūradharaḥ putra āsīddānuḥ śaye sahavatsā na dhenuḥ ॥९॥ atiṣṭhantīnāmaniveśanānāṃ kāṣṭhānāṃ madhye nihitaṃ śarīram । vṛtrasya niṇyaṃ vi carantyāpo dīrghaṃ tama āśayadindraśatruḥ ॥१०॥ dāsapatnīrahigopā atiṣṭhanniruddhā āpaḥ paṇineva gāvaḥ । apāṃ bilamapihitaṃ yadāsīdvṛtraṃ jaghanvām̐ apa tadvavāra ॥११॥ aśvyo vāro abhavastadindra sṛke yattvā pratyahandeva ekaḥ । ajayo gā ajayaḥ śūra somamavāsṛjaḥ sartave sapta sindhūn ॥१२॥ nāsmai vidyunna tanyatuḥ siṣedha na yāṃ mihamakiraddhrāduniṃ ca । indraśca yadyuyudhāte ahiścotāparībhyo maghavā vi jigye ॥१३॥ aheryātāraṃ kamapaśya indra hṛdi yatte jaghnuṣo bhīragacchat । nava ca yannavatiṃ ca sravantīḥ śyeno na bhīto ataro rajāṃsi ॥१४॥ indro yāto'vasitasya rājā śamasya ca śṛṅgiṇo vajrabāhuḥ । sedu rājā kṣayati carṣaṇīnāmarānna nemiḥ pari tā babhūva ॥१५॥

“Hymn to Indra, celebrating his manly deeds: the slaying of Vṛtra and the release of the waters — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-32read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 33
एतायामोप गव्यन्त इन्द्रमस्माकं सु प्रमतिं वावृधाति । अनामृणः कुविदादस्य रायो गवां केतं परमावर्जते नः ॥१॥ उपेदहं धनदामप्रतीतं जुष्टां न श्येनो वसतिं पतामि । इन्द्रं नमस्यन्नुपमेभिरर्कैर्य स्तोतृभ्यो हव्यो अस्ति यामन् ॥२॥ नि सर्वसेन इषुधीँरसक्त समर्यो गा अजति यस्य वष्टि । चोष्कूयमाण इन्द्र भूरि वामं मा पणिर्भूरस्मदधि प्रवृद्ध ॥३॥ वधीर्हि दस्युं धनिनं घनेनँ एकश्चरन्नुपशाकेभिरिन्द्र । धनोरधि विषुणक्ते व्यायन्नयज्वानः सनकाः प्रेतिमीयुः ॥४॥ परा चिच्छीर्षा ववृजुस्त इन्द्रायज्वानो यज्वभि स्पर्धमानाः । प्र यद्दिवो हरिव स्थातरुग्र निरव्रताँ अधमो रोदस्योः ॥५॥ अयुयुत्सन्ननवद्यस्य सेनामयातयन्त क्षितयो नवग्वाः । वृषायुधो न वध्रयो निरष्टाः प्रवद्भिरिन्द्राच्चितयन्त आयन् ॥६॥ त्वमेतान्रुदतो जक्षतश्चायोधयो रजस इन्द्र पारे । अवादहो दिव आ दस्युमुच्चा प्र सुन्वत स्तुवतः शंसमावः ॥७॥ चक्राणासः परीणहं पृथिव्या हिरण्येन मणिना शुम्भमानाः । न हिन्वानासस्तितिरुस्त इन्द्रं परि स्पशो अदधात्सूर्येण ॥८॥ परि यदिन्द्र रोदसी उभे अबुभोजीर्महिना विश्वतः सीम् । अमन्यमानाँ अभि मन्यमानैर्निर्ब्रह्मभिरधमो दस्युमिन्द्र ॥९॥ न ये दिवः पृथिव्या अन्तमापुर्न मायाभिर्धनदां पर्यभूवन् । युजं वज्रं वृषभश्चक्र इन्द्रो निर्ज्योतिषा तमसो गा अदुक्षत् ॥१०॥ अनु स्वधामक्षरन्नापो अस्यावर्धत मध्य आ नाव्यानाम् । सध्रीचीनेन मनसा तमिन्द्र ओजिष्ठेन हन्मनाहन्नभि द्यून् ॥११॥ न्याविध्यदिलीबिशस्य दृळ्हा वि शृङ्गिणमभिनच्छुष्णमिन्द्रः । यावत्तरो मघवन्यावदोजो वज्रेण शत्रुमवधीः पृतन्युम् ॥१२॥ अभि सिध्मो अजिगादस्य शत्रून्वि तिग्मेन वृषभेणा पुरोऽभेत् । सं वज्रेणासृजद्वृत्रमिन्द्रः प्र स्वां मतिमतिरच्छाशदानः ॥१३॥ आवः कुत्समिन्द्र यस्मिञ्चाकन्प्रावो युध्यन्तं वृषभं दशद्युम् । शफच्युतो रेणुर्नक्षत द्यामुच्छ्वैत्रेयो नृषाह्याय तस्थौ ॥१४॥ आवः शमं वृषभं तुग्र्यासु क्षेत्रजेषे मघवञ्छ्वित्र्यं गाम् । ज्योक्चिदत्र तस्थिवांसो अक्रञ्छत्रूयतामधरा वेदनाकः ॥१५॥

etāyāmopa gavyanta indramasmākaṃ su pramatiṃ vāvṛdhāti । anāmṛṇaḥ kuvidādasya rāyo gavāṃ ketaṃ paramāvarjate naḥ ॥१॥ upedahaṃ dhanadāmapratītaṃ juṣṭāṃ na śyeno vasatiṃ patāmi । indraṃ namasyannupamebhirarkairya stotṛbhyo havyo asti yāman ॥२॥ ni sarvasena iṣudhīm̐rasakta samaryo gā ajati yasya vaṣṭi । coṣkūyamāṇa indra bhūri vāmaṃ mā paṇirbhūrasmadadhi pravṛddha ॥३॥ vadhīrhi dasyuṃ dhaninaṃ ghanenam̐ ekaścarannupaśākebhirindra । dhanoradhi viṣuṇakte vyāyannayajvānaḥ sanakāḥ pretimīyuḥ ॥४॥ parā cicchīrṣā vavṛjusta indrāyajvāno yajvabhi spardhamānāḥ । pra yaddivo hariva sthātarugra niravratām̐ adhamo rodasyoḥ ॥५॥ ayuyutsannanavadyasya senāmayātayanta kṣitayo navagvāḥ । vṛṣāyudho na vadhrayo niraṣṭāḥ pravadbhirindrāccitayanta āyan ॥६॥ tvametānrudato jakṣataścāyodhayo rajasa indra pāre । avādaho diva ā dasyumuccā pra sunvata stuvataḥ śaṃsamāvaḥ ॥७॥ cakrāṇāsaḥ parīṇahaṃ pṛthivyā hiraṇyena maṇinā śumbhamānāḥ । na hinvānāsastitirusta indraṃ pari spaśo adadhātsūryeṇa ॥८॥ pari yadindra rodasī ubhe abubhojīrmahinā viśvataḥ sīm । amanyamānām̐ abhi manyamānairnirbrahmabhiradhamo dasyumindra ॥९॥ na ye divaḥ pṛthivyā antamāpurna māyābhirdhanadāṃ paryabhūvan । yujaṃ vajraṃ vṛṣabhaścakra indro nirjyotiṣā tamaso gā adukṣat ॥१०॥ anu svadhāmakṣarannāpo asyāvardhata madhya ā nāvyānām । sadhrīcīnena manasā tamindra ojiṣṭhena hanmanāhannabhi dyūn ॥११॥ nyāvidhyadilībiśasya dṛḷhā vi śṛṅgiṇamabhinacchuṣṇamindraḥ । yāvattaro maghavanyāvadojo vajreṇa śatrumavadhīḥ pṛtanyum ॥१२॥ abhi sidhmo ajigādasya śatrūnvi tigmena vṛṣabheṇā puro'bhet । saṃ vajreṇāsṛjadvṛtramindraḥ pra svāṃ matimatiracchāśadānaḥ ॥१३॥ āvaḥ kutsamindra yasmiñcākanprāvo yudhyantaṃ vṛṣabhaṃ daśadyum । śaphacyuto reṇurnakṣata dyāmucchvaitreyo nṛṣāhyāya tasthau ॥१४॥ āvaḥ śamaṃ vṛṣabhaṃ tugryāsu kṣetrajeṣe maghavañchvitryaṃ gām । jyokcidatra tasthivāṃso akrañchatrūyatāmadharā vedanākaḥ ॥१५॥

“Hymn to Indra, sought for booty and for protection — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-33read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 34
त्रिश्चिन्नो अद्या भवतं नवेदसा विभुर्वां याम उत रातिरश्विना । युवोर्हि यन्त्रं हिम्येव वाससोऽभ्यायंसेन्या भवतं मनीषिभिः ॥१॥ त्रयः पवयो मधुवाहने रथे सोमस्य वेनामनु विश्व इद्विदुः । त्रय स्कम्भास स्कभितास आरभे त्रिर्नक्तं याथस्त्रिर्वश्विना दिवा ॥२॥ समाने अहन्त्रिरवद्यगोहना त्रिरद्य यज्ञं मधुना मिमिक्षतम् । त्रिर्वाजवतीरिषो अश्विना युवं दोषा अस्मभ्यमुषसश्च पिन्वतम् ॥३॥ त्रिर्वर्तिर्यातं त्रिरनुव्रते जने त्रिः सुप्राव्ये त्रेधेव शिक्षतम् । त्रिर्नान्द्यं वहतमश्विना युवं त्रिः पृक्षो अस्मे अक्षरेव पिन्वतम् ॥४॥ त्रिर्नो रयिं वहतमश्विना युवं त्रिर्देवताता त्रिरुतावतं धियः । त्रिः सौभगत्वं त्रिरुत श्रवांसि नस्त्रिष्ठं वां सूरे दुहिता रुहद्रथम् ॥५॥ त्रिर्नो अश्विना दिव्यानि भेषजा त्रिः पार्थिवानि त्रिरु दत्तमद्भ्यः । ओमानं शंयोर्ममकाय सूनवे त्रिधातु शर्म वहतं शुभस्पती ॥६॥ त्रिर्नो अश्विना यजता दिवेदिवे परि त्रिधातु पृथिवीमशायतम् । तिस्रो नासत्या रथ्या परावत आत्मेव वातः स्वसराणि गच्छतम् ॥७॥ त्रिरश्विना सिन्धुभिः सप्तमातृभिस्त्रय आहावास्त्रेधा हविष्कृतम् । तिस्रः पृथिवीरुपरि प्रवा दिवो नाकं रक्षेथे द्युभिरक्तुभिर्हितम् ॥८॥ क्व त्री चक्रा त्रिवृतो रथस्य क्व त्रयो वन्धुरो ये सनीळाः । कदा योगो वाजिनो रासभस्य येन यज्ञं नासत्योपयाथः ॥९॥ आ नासत्या गच्छतं हूयते हविर्मध्वः पिबतं मधुपेभिरासभिः । युवोर्हि पूर्वं सवितोषसो रथमृताय चित्रं घृतवन्तमिष्यति ॥१०॥ आ नासत्या त्रिभिरेकादशैरिह देवेभिर्यातं मधुपेयमश्विना । प्रायुस्तारिष्टं नी रपांसि मृक्षतं सेधतं द्वेषो भवतं सचाभुवा ॥११॥ आ नो अश्विना त्रिवृता रथेनार्वाञ्चं रयिं वहतं सुवीरम् । शृण्वन्ता वामवसे जोहवीमि वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥१२॥

triścinno adyā bhavataṃ navedasā vibhurvāṃ yāma uta rātiraśvinā । yuvorhi yantraṃ himyeva vāsaso'bhyāyaṃsenyā bhavataṃ manīṣibhiḥ ॥१॥ trayaḥ pavayo madhuvāhane rathe somasya venāmanu viśva idviduḥ । traya skambhāsa skabhitāsa ārabhe trirnaktaṃ yāthastrirvaśvinā divā ॥२॥ samāne ahantriravadyagohanā triradya yajñaṃ madhunā mimikṣatam । trirvājavatīriṣo aśvinā yuvaṃ doṣā asmabhyamuṣasaśca pinvatam ॥३॥ trirvartiryātaṃ triranuvrate jane triḥ suprāvye tredheva śikṣatam । trirnāndyaṃ vahatamaśvinā yuvaṃ triḥ pṛkṣo asme akṣareva pinvatam ॥४॥ trirno rayiṃ vahatamaśvinā yuvaṃ trirdevatātā trirutāvataṃ dhiyaḥ । triḥ saubhagatvaṃ triruta śravāṃsi nastriṣṭhaṃ vāṃ sūre duhitā ruhadratham ॥५॥ trirno aśvinā divyāni bheṣajā triḥ pārthivāni triru dattamadbhyaḥ । omānaṃ śaṃyormamakāya sūnave tridhātu śarma vahataṃ śubhaspatī ॥६॥ trirno aśvinā yajatā divedive pari tridhātu pṛthivīmaśāyatam । tisro nāsatyā rathyā parāvata ātmeva vātaḥ svasarāṇi gacchatam ॥७॥ triraśvinā sindhubhiḥ saptamātṛbhistraya āhāvāstredhā haviṣkṛtam । tisraḥ pṛthivīrupari pravā divo nākaṃ rakṣethe dyubhiraktubhirhitam ॥८॥ kva trī cakrā trivṛto rathasya kva trayo vandhuro ye sanīḷāḥ । kadā yogo vājino rāsabhasya yena yajñaṃ nāsatyopayāthaḥ ॥९॥ ā nāsatyā gacchataṃ hūyate havirmadhvaḥ pibataṃ madhupebhirāsabhiḥ । yuvorhi pūrvaṃ savitoṣaso rathamṛtāya citraṃ ghṛtavantamiṣyati ॥१०॥ ā nāsatyā tribhirekādaśairiha devebhiryātaṃ madhupeyamaśvinā । prāyustāriṣṭaṃ nī rapāṃsi mṛkṣataṃ sedhataṃ dveṣo bhavataṃ sacābhuvā ॥११॥ ā no aśvinā trivṛtā rathenārvāñcaṃ rayiṃ vahataṃ suvīram । śṛṇvantā vāmavase johavīmi vṛdhe ca no bhavataṃ vājasātau ॥१२॥

“Hymn to the Aśvins, who observe the day and bring far-stretching bounty — 12 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-34read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 35
ह्वयाम्यग्निं प्रथमं स्वस्तये ह्वयामि मित्रावरुणाविहावसे । ह्वयामि रात्रीं जगतो निवेशनीं ह्वयामि देवं सवितारमूतये ॥१॥ आ कृष्णेन रजसा वर्तमानो निवेशयन्नमृतं मर्त्यं च । हिरण्ययेन सविता रथेना देवो याति भुवनानि पश्यन् ॥२॥ याति देवः प्रवता यात्युद्वता याति शुभ्राभ्यां यजतो हरिभ्याम् । आ देवो याति सविता परावतोऽप विश्वा दुरिता बाधमानः ॥३॥ अभीवृतं कृशनैर्विश्वरूपं हिरण्यशम्यं यजतो बृहन्तम् । आस्थाद्रथं सविता चित्रभानुः कृष्णा रजांसि तविषीं दधानः ॥४॥ वि जनाञ्छ्यावाः शितिपादो अख्यन्रथं हिरण्यप्रउगं वहन्तः । शश्वद्विशः सवितुर्दैव्यस्योपस्थे विश्वा भुवनानि तस्थुः ॥५॥ तिस्रो द्यावः सवितुर्द्वा उपस्थाँ एका यमस्य भुवने विराषाट् । आणिं न रथ्यममृताधि तस्थुरिह ब्रवीतु य उ तच्चिकेतत् ॥६॥ वि सुपर्णो अन्तरिक्षाण्यख्यद्गभीरवेपा असुरः सुनीथः । क्वेदानीं सूर्यः कश्चिकेत कतमां द्यां रश्मिरस्या ततान ॥७॥ अष्टौ व्यख्यत्ककुभः पृथिव्यास्त्री धन्व योजना सप्त सिन्धून् । हिरण्याक्षः सविता देव आगाद्दधद्रत्ना दाशुषे वार्याणि ॥८॥ हिरण्यपाणिः सविता विचर्षणिरुभे द्यावापृथिवी अन्तरीयते । अपामीवां बाधते वेति सूर्यमभि कृष्णेन रजसा द्यामृणोति ॥९॥ हिरण्यहस्तो असुरः सुनीथः सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । अपसेधन्रक्षसो यातुधानानस्थाद्देवः प्रतिदोषं गृणानः ॥१०॥ ये ते पन्थाः सवितः पूर्व्यासोऽरेणवः सुकृता अन्तरिक्षे । तेभिर्नो अद्य पथिभिः सुगेभी रक्षा च नो अधि च ब्रूहि देव ॥११॥

hvayāmyagniṃ prathamaṃ svastaye hvayāmi mitrāvaruṇāvihāvase । hvayāmi rātrīṃ jagato niveśanīṃ hvayāmi devaṃ savitāramūtaye ॥१॥ ā kṛṣṇena rajasā vartamāno niveśayannamṛtaṃ martyaṃ ca । hiraṇyayena savitā rathenā devo yāti bhuvanāni paśyan ॥२॥ yāti devaḥ pravatā yātyudvatā yāti śubhrābhyāṃ yajato haribhyām । ā devo yāti savitā parāvato'pa viśvā duritā bādhamānaḥ ॥३॥ abhīvṛtaṃ kṛśanairviśvarūpaṃ hiraṇyaśamyaṃ yajato bṛhantam । āsthādrathaṃ savitā citrabhānuḥ kṛṣṇā rajāṃsi taviṣīṃ dadhānaḥ ॥४॥ vi janāñchyāvāḥ śitipādo akhyanrathaṃ hiraṇyapraugaṃ vahantaḥ । śaśvadviśaḥ saviturdaivyasyopasthe viśvā bhuvanāni tasthuḥ ॥५॥ tisro dyāvaḥ saviturdvā upasthām̐ ekā yamasya bhuvane virāṣāṭ । āṇiṃ na rathyamamṛtādhi tasthuriha bravītu ya u tacciketat ॥६॥ vi suparṇo antarikṣāṇyakhyadgabhīravepā asuraḥ sunīthaḥ । kvedānīṃ sūryaḥ kaściketa katamāṃ dyāṃ raśmirasyā tatāna ॥७॥ aṣṭau vyakhyatkakubhaḥ pṛthivyāstrī dhanva yojanā sapta sindhūn । hiraṇyākṣaḥ savitā deva āgāddadhadratnā dāśuṣe vāryāṇi ॥८॥ hiraṇyapāṇiḥ savitā vicarṣaṇirubhe dyāvāpṛthivī antarīyate । apāmīvāṃ bādhate veti sūryamabhi kṛṣṇena rajasā dyāmṛṇoti ॥९॥ hiraṇyahasto asuraḥ sunīthaḥ sumṛḷīkaḥ svavām̐ yātvarvāṅ । apasedhanrakṣaso yātudhānānasthāddevaḥ pratidoṣaṃ gṛṇānaḥ ॥१०॥ ye te panthāḥ savitaḥ pūrvyāso'reṇavaḥ sukṛtā antarikṣe । tebhirno adya pathibhiḥ sugebhī rakṣā ca no adhi ca brūhi deva ॥११॥

“Hymn to Savitṛ, first invoked with Agni, Mitra-Varuṇa and Night, for prosperity — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-35read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 36
प्र वो यह्वं पुरूणां विशां देवयतीनाम् । अग्निं सूक्तेभिर्वचोभिरीमहे यं सीमिदन्य ईळते ॥१॥ जनासो अग्निं दधिरे सहोवृधं हविष्मन्तो विधेम ते । स त्वं नो अद्य सुमना इहाविता भवा वाजेषु सन्त्य ॥२॥ प्र त्वा दूतं वृणीमहे होतारं विश्ववेदसम् । महस्ते सतो वि चरन्त्यर्चयो दिवि स्पृशन्ति भानवः ॥३॥ देवासस्त्वा वरुणो मित्रो अर्यमा सं दूतं प्रत्नमिन्धते । विश्वं सो अग्ने जयति त्वया धनं यस्ते ददाश मर्त्यः ॥४॥ मन्द्रो होता गृहपतिरग्ने दूतो विशामसि । त्वे विश्वा संगतानि व्रता ध्रुवा यानि देवा अकृण्वत ॥५॥ त्वे इदग्ने सुभगे यविष्ठ्य विश्वमा हूयते हविः । स त्वं नो अद्य सुमना उतापरं यक्षि देवान्सुवीर्या ॥६॥ तं घेमित्था नमस्विन उप स्वराजमासते । होत्राभिरग्निं मनुषः समिन्धते तितिर्वांसो अति स्रिधः ॥७॥ घ्नन्तो वृत्रमतरन्रोदसी अप उरु क्षयाय चक्रिरे । भुवत्कण्वे वृषा द्युम्न्याहुतः क्रन्ददश्वो गविष्टिषु ॥८॥ सं सीदस्व महाँ असि शोचस्व देववीतमः । वि धूममग्ने अरुषं मियेध्य सृज प्रशस्त दर्शतम् ॥९॥ यं त्वा देवासो मनवे दधुरिह यजिष्ठं हव्यवाहन । यं कण्वो मेध्यातिथिर्धनस्पृतं यं वृषा यमुपस्तुतः ॥१०॥ यमग्निं मेध्यातिथिः कण्व ईध ऋतादधि । तस्य प्रेषो दीदियुस्तमिमा ऋचस्तमग्निं वर्धयामसि ॥११॥ रायस्पूर्धि स्वधावोऽस्ति हि तेऽग्ने देवेष्वाप्यम् । त्वं वाजस्य श्रुत्यस्य राजसि स नो मृळ महाँ असि ॥१२॥ ऊर्ध्व ऊ षु ण ऊतये तिष्ठा देवो न सविता । ऊर्ध्वो वाजस्य सनिता यदञ्जिभिर्वाघद्भिर्विह्वयामहे ॥१३॥ ऊर्ध्वो नः पाह्यंहसो नि केतुना विश्वं समत्रिणं दह । कृधी न ऊर्ध्वाञ्चरथाय जीवसे विदा देवेषु नो दुवः ॥१४॥ पाहि नो अग्ने रक्षसः पाहि धूर्तेरराव्णः । पाहि रीषत उत वा जिघांसतो बृहद्भानो यविष्ठ्य ॥१५॥ घनेव विष्वग्वि जह्यराव्णस्तपुर्जम्भ यो अस्मध्रुक् । यो मर्त्यः शिशीते अत्यक्तुभिर्मा नः स रिपुरीशत ॥१६॥ अग्निर्वव्ने सुवीर्यमग्निः कण्वाय सौभगम् । अग्निः प्रावन्मित्रोत मेध्यातिथिमग्निः साता उपस्तुतम् ॥१७॥ अग्निना तुर्वशं यदुं परावत उग्रादेवं हवामहे । अग्निर्नयन्नववास्त्वं बृहद्रथं तुर्वीतिं दस्यवे सहः ॥१८॥ नि त्वामग्ने मनुर्दधे ज्योतिर्जनाय शश्वते । दीदेथ कण्व ऋतजात उक्षितो यं नमस्यन्ति कृष्टयः ॥१९॥ त्वेषासो अग्नेरमवन्तो अर्चयो भीमासो न प्रतीतये । रक्षस्विनः सदमिद्यातुमावतो विश्वं समत्रिणं दह ॥२०॥

pra vo yahvaṃ purūṇāṃ viśāṃ devayatīnām । agniṃ sūktebhirvacobhirīmahe yaṃ sīmidanya īḷate ॥१॥ janāso agniṃ dadhire sahovṛdhaṃ haviṣmanto vidhema te । sa tvaṃ no adya sumanā ihāvitā bhavā vājeṣu santya ॥२॥ pra tvā dūtaṃ vṛṇīmahe hotāraṃ viśvavedasam । mahaste sato vi carantyarcayo divi spṛśanti bhānavaḥ ॥३॥ devāsastvā varuṇo mitro aryamā saṃ dūtaṃ pratnamindhate । viśvaṃ so agne jayati tvayā dhanaṃ yaste dadāśa martyaḥ ॥४॥ mandro hotā gṛhapatiragne dūto viśāmasi । tve viśvā saṃgatāni vratā dhruvā yāni devā akṛṇvata ॥५॥ tve idagne subhage yaviṣṭhya viśvamā hūyate haviḥ । sa tvaṃ no adya sumanā utāparaṃ yakṣi devānsuvīryā ॥६॥ taṃ ghemitthā namasvina upa svarājamāsate । hotrābhiragniṃ manuṣaḥ samindhate titirvāṃso ati sridhaḥ ॥७॥ ghnanto vṛtramataranrodasī apa uru kṣayāya cakrire । bhuvatkaṇve vṛṣā dyumnyāhutaḥ krandadaśvo gaviṣṭiṣu ॥८॥ saṃ sīdasva mahām̐ asi śocasva devavītamaḥ । vi dhūmamagne aruṣaṃ miyedhya sṛja praśasta darśatam ॥९॥ yaṃ tvā devāso manave dadhuriha yajiṣṭhaṃ havyavāhana । yaṃ kaṇvo medhyātithirdhanaspṛtaṃ yaṃ vṛṣā yamupastutaḥ ॥१०॥ yamagniṃ medhyātithiḥ kaṇva īdha ṛtādadhi । tasya preṣo dīdiyustamimā ṛcastamagniṃ vardhayāmasi ॥११॥ rāyaspūrdhi svadhāvo'sti hi te'gne deveṣvāpyam । tvaṃ vājasya śrutyasya rājasi sa no mṛḷa mahām̐ asi ॥१२॥ ūrdhva ū ṣu ṇa ūtaye tiṣṭhā devo na savitā । ūrdhvo vājasya sanitā yadañjibhirvāghadbhirvihvayāmahe ॥१३॥ ūrdhvo naḥ pāhyaṃhaso ni ketunā viśvaṃ samatriṇaṃ daha । kṛdhī na ūrdhvāñcarathāya jīvase vidā deveṣu no duvaḥ ॥१४॥ pāhi no agne rakṣasaḥ pāhi dhūrterarāvṇaḥ । pāhi rīṣata uta vā jighāṃsato bṛhadbhāno yaviṣṭhya ॥१५॥ ghaneva viṣvagvi jahyarāvṇastapurjambha yo asmadhruk । yo martyaḥ śiśīte atyaktubhirmā naḥ sa ripurīśata ॥१६॥ agnirvavne suvīryamagniḥ kaṇvāya saubhagam । agniḥ prāvanmitrota medhyātithimagniḥ sātā upastutam ॥१७॥ agninā turvaśaṃ yaduṃ parāvata ugrādevaṃ havāmahe । agnirnayannavavāstvaṃ bṛhadrathaṃ turvītiṃ dasyave sahaḥ ॥१८॥ ni tvāmagne manurdadhe jyotirjanāya śaśvate । dīdetha kaṇva ṛtajāta ukṣito yaṃ namasyanti kṛṣṭayaḥ ॥१९॥ tveṣāso agneramavanto arcayo bhīmāso na pratītaye । rakṣasvinaḥ sadamidyātumāvato viśvaṃ samatriṇaṃ daha ॥२०॥

“Hymn to Agni, lord of many families, supplicated with holy hymns — 20 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-36read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 37
क्रीळं वः शर्धो मारुतमनर्वाणं रथेशुभम् । कण्वा अभि प्र गायत ॥१॥ ये पृषतीभिरृष्टिभिः साकं वाशीभिरञ्जिभिः । अजायन्त स्वभानवः ॥२॥ इहेव शृण्व एषां कशा हस्तेषु यद्वदान् । नि यामञ्चित्रमृञ्जते ॥३॥ प्र वः शर्धाय घृष्वये त्वेषद्युम्नाय शुष्मिणे । देवत्तं ब्रह्म गायत ॥४॥ प्र शंसा गोष्वघ्न्यं क्रीळं यच्छर्धो मारुतम् । जम्भे रसस्य वावृधे ॥५॥ को वो वर्षिष्ठ आ नरो दिवश्च ग्मश्च धूतयः । यत्सीमन्तं न धूनुथ ॥६॥ नि वो यामाय मानुषो दध्र उग्राय मन्यवे । जिहीत पर्वतो गिरिः ॥७॥ येषामज्मेषु पृथिवी जुजुर्वाँ इव विश्पतिः । भिया यामेषु रेजते ॥८॥ स्थिरं हि जानमेषां वयो मातुर्निरेतवे । यत्सीमनु द्विता शवः ॥९॥ उदु त्ये सूनवो गिरः काष्ठा अज्मेष्वत्नत । वाश्रा अभिज्ञु यातवे ॥१०॥ त्यं चिद्घा दीर्घं पृथुं मिहो नपातममृध्रम् । प्र च्यावयन्ति यामभिः ॥११॥ मरुतो यद्ध वो बलं जनाँ अचुच्यवीतन । गिरीँरचुच्यवीतन ॥१२॥ यद्ध यान्ति मरुतः सं ह ब्रुवतेऽध्वन्ना । शृणोति कश्चिदेषाम् ॥१३॥ प्र यात शीभमाशुभिः सन्ति कण्वेषु वो दुवः । तत्रो षु मादयाध्वै ॥१४॥ अस्ति हि ष्मा मदाय वः स्मसि ष्मा वयमेषाम् । विश्वं चिदायुर्जीवसे ॥१५॥

krīḷaṃ vaḥ śardho mārutamanarvāṇaṃ ratheśubham । kaṇvā abhi pra gāyata ॥१॥ ye pṛṣatībhirṛṣṭibhiḥ sākaṃ vāśībhirañjibhiḥ । ajāyanta svabhānavaḥ ॥२॥ iheva śṛṇva eṣāṃ kaśā hasteṣu yadvadān । ni yāmañcitramṛñjate ॥३॥ pra vaḥ śardhāya ghṛṣvaye tveṣadyumnāya śuṣmiṇe । devattaṃ brahma gāyata ॥४॥ pra śaṃsā goṣvaghnyaṃ krīḷaṃ yacchardho mārutam । jambhe rasasya vāvṛdhe ॥५॥ ko vo varṣiṣṭha ā naro divaśca gmaśca dhūtayaḥ । yatsīmantaṃ na dhūnutha ॥६॥ ni vo yāmāya mānuṣo dadhra ugrāya manyave । jihīta parvato giriḥ ॥७॥ yeṣāmajmeṣu pṛthivī jujurvām̐ iva viśpatiḥ । bhiyā yāmeṣu rejate ॥८॥ sthiraṃ hi jānameṣāṃ vayo māturniretave । yatsīmanu dvitā śavaḥ ॥९॥ udu tye sūnavo giraḥ kāṣṭhā ajmeṣvatnata । vāśrā abhijñu yātave ॥१०॥ tyaṃ cidghā dīrghaṃ pṛthuṃ miho napātamamṛdhram । pra cyāvayanti yāmabhiḥ ॥११॥ maruto yaddha vo balaṃ janām̐ acucyavītana । girīm̐racucyavītana ॥१२॥ yaddha yānti marutaḥ saṃ ha bruvate'dhvannā । śṛṇoti kaścideṣām ॥१३॥ pra yāta śībhamāśubhiḥ santi kaṇveṣu vo duvaḥ । tatro ṣu mādayādhvai ॥१४॥ asti hi ṣmā madāya vaḥ smasi ṣmā vayameṣām । viśvaṃ cidāyurjīvase ॥१५॥

“Hymn to the Maruts, the unassailable band, sung by the Kaṇvas — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-37read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 38
कद्ध नूनं कधप्रियः पिता पुत्रं न हस्तयोः । दधिध्वे वृक्तबर्हिषः ॥१॥ क्व नूनं कद्वो अर्थं गन्ता दिवो न पृथिव्याः । क्व वो गावो न रण्यन्ति ॥२॥ क्व वः सुम्ना नव्यांसि मरुतः क्व सुविता । क्वो विश्वानि सौभगा ॥३॥ यद्यूयं पृश्निमातरो मर्तासः स्यातन । स्तोता वो अमृतः स्यात् ॥४॥ मा वो मृगो न यवसे जरिता भूदजोष्यः । पथा यमस्य गादुप ॥५॥ मो षु णः परापरा निरृतिर्दुर्हणा वधीत् । पदीष्ट तृष्णया सह ॥६॥ सत्यं त्वेषा अमवन्तो धन्वञ्चिदा रुद्रियासः । मिहं कृण्वन्त्यवाताम् ॥७॥ वाश्रेव विद्युन्मिमाति वत्सं न माता सिषक्ति । यदेषां वृष्टिरसर्जि ॥८॥ दिवा चित्तमः कृण्वन्ति पर्जन्येनोदवाहेन । यत्पृथिवीं व्युन्दन्ति ॥९॥ अध स्वनान्मरुतां विश्वमा सद्म पार्थिवम् । अरेजन्त प्र मानुषाः ॥१०॥ मरुतो वीळुपाणिभिश्चित्रा रोधस्वतीरनु । यातेमखिद्रयामभिः ॥११॥ स्थिरा वः सन्तु नेमयो रथा अश्वास एषाम् । सुसंस्कृता अभीशवः ॥१२॥ अच्छा वदा तना गिरा जरायै ब्रह्मणस्पतिम् । अग्निं मित्रं न दर्शतम् ॥१३॥ मिमीहि श्लोकमास्ये पर्जन्य इव ततनः । गाय गायत्रमुक्थ्यम् ॥१४॥ वन्दस्व मारुतं गणं त्वेषं पनस्युमर्किणम् । अस्मे वृद्धा असन्निह ॥१५॥

kaddha nūnaṃ kadhapriyaḥ pitā putraṃ na hastayoḥ । dadhidhve vṛktabarhiṣaḥ ॥१॥ kva nūnaṃ kadvo arthaṃ gantā divo na pṛthivyāḥ । kva vo gāvo na raṇyanti ॥२॥ kva vaḥ sumnā navyāṃsi marutaḥ kva suvitā । kvo viśvāni saubhagā ॥३॥ yadyūyaṃ pṛśnimātaro martāsaḥ syātana । stotā vo amṛtaḥ syāt ॥४॥ mā vo mṛgo na yavase jaritā bhūdajoṣyaḥ । pathā yamasya gādupa ॥५॥ mo ṣu ṇaḥ parāparā nirṛtirdurhaṇā vadhīt । padīṣṭa tṛṣṇayā saha ॥६॥ satyaṃ tveṣā amavanto dhanvañcidā rudriyāsaḥ । mihaṃ kṛṇvantyavātām ॥७॥ vāśreva vidyunmimāti vatsaṃ na mātā siṣakti । yadeṣāṃ vṛṣṭirasarji ॥८॥ divā cittamaḥ kṛṇvanti parjanyenodavāhena । yatpṛthivīṃ vyundanti ॥९॥ adha svanānmarutāṃ viśvamā sadma pārthivam । arejanta pra mānuṣāḥ ॥१०॥ maruto vīḷupāṇibhiścitrā rodhasvatīranu । yātemakhidrayāmabhiḥ ॥११॥ sthirā vaḥ santu nemayo rathā aśvāsa eṣām । susaṃskṛtā abhīśavaḥ ॥१२॥ acchā vadā tanā girā jarāyai brahmaṇaspatim । agniṃ mitraṃ na darśatam ॥१३॥ mimīhi ślokamāsye parjanya iva tatanaḥ । gāya gāyatramukthyam ॥१४॥ vandasva mārutaṃ gaṇaṃ tveṣaṃ panasyumarkiṇam । asme vṛddhā asanniha ॥१५॥

“Hymn to the Maruts, implored to take the worshippers by both hands — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-38read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 39
प्र यदित्था परावतः शोचिर्न मानमस्यथ । कस्य क्रत्वा मरुतः कस्य वर्पसा कं याथ कं ह धूतयः ॥१॥ स्थिरा वः सन्त्वायुधा पराणुदे वीळू उत प्रतिष्कभे । युष्माकमस्तु तविषी पनीयसी मा मर्त्यस्य मायिनः ॥२॥ परा ह यत्स्थिरं हथ नरो वर्तयथा गुरु । वि याथन वनिनः पृथिव्या व्याशाः पर्वतानाम् ॥३॥ नहि वः शत्रुर्विविदे अधि द्यवि न भूम्यां रिशादसः । युष्माकमस्तु तविषी तना युजा रुद्रासो नू चिदाधृषे ॥४॥ प्र वेपयन्ति पर्वतान्वि विञ्चन्ति वनस्पतीन् । प्रो आरत मरुतो दुर्मदा इव देवासः सर्वया विशा ॥५॥ उपो रथेषु पृषतीरयुग्ध्वं प्रष्टिर्वहति रोहितः । आ वो यामाय पृथिवी चिदश्रोदबीभयन्त मानुषाः ॥६॥ आ वो मक्षू तनाय कं रुद्रा अवो वृणीमहे । गन्ता नूनं नोऽवसा यथा पुरेत्था कण्वाय बिभ्युषे ॥७॥ युष्मेषितो मरुतो मर्त्येषित आ यो नो अभ्व ईषते । वि तं युयोत शवसा व्योजसा वि युष्माकाभिरूतिभिः ॥८॥ असामि हि प्रयज्यवः कण्वं दद प्रचेतसः । असामिभिर्मरुत आ न ऊतिभिर्गन्ता वृष्टिं न विद्युतः ॥९॥ असाम्योजो बिभृथा सुदानवोऽसामि धूतयः शवः । ऋषिद्विषे मरुतः परिमन्यव इषुं न सृजत द्विषम् ॥१०॥

pra yaditthā parāvataḥ śocirna mānamasyatha । kasya kratvā marutaḥ kasya varpasā kaṃ yātha kaṃ ha dhūtayaḥ ॥१॥ sthirā vaḥ santvāyudhā parāṇude vīḷū uta pratiṣkabhe । yuṣmākamastu taviṣī panīyasī mā martyasya māyinaḥ ॥२॥ parā ha yatsthiraṃ hatha naro vartayathā guru । vi yāthana vaninaḥ pṛthivyā vyāśāḥ parvatānām ॥३॥ nahi vaḥ śatrurvivide adhi dyavi na bhūmyāṃ riśādasaḥ । yuṣmākamastu taviṣī tanā yujā rudrāso nū cidādhṛṣe ॥४॥ pra vepayanti parvatānvi viñcanti vanaspatīn । pro ārata maruto durmadā iva devāsaḥ sarvayā viśā ॥५॥ upo ratheṣu pṛṣatīrayugdhvaṃ praṣṭirvahati rohitaḥ । ā vo yāmāya pṛthivī cidaśrodabībhayanta mānuṣāḥ ॥६॥ ā vo makṣū tanāya kaṃ rudrā avo vṛṇīmahe । gantā nūnaṃ no'vasā yathā puretthā kaṇvāya bibhyuṣe ॥७॥ yuṣmeṣito maruto martyeṣita ā yo no abhva īṣate । vi taṃ yuyota śavasā vyojasā vi yuṣmākābhirūtibhiḥ ॥८॥ asāmi hi prayajyavaḥ kaṇvaṃ dada pracetasaḥ । asāmibhirmaruta ā na ūtibhirgantā vṛṣṭiṃ na vidyutaḥ ॥९॥ asāmyojo bibhṛthā sudānavo'sāmi dhūtayaḥ śavaḥ । ṛṣidviṣe marutaḥ parimanyava iṣuṃ na sṛjata dviṣam ॥१०॥

“Hymn to the Maruts, the shakers of the earth, asked whither they go — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-39read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 40
उत्तिष्ठ ब्रह्मणस्पते देवयन्तस्त्वेमहे । उप प्र यन्तु मरुतः सुदानव इन्द्र प्राशूर्भवा सचा ॥१॥ त्वामिद्धि सहसस्पुत्र मर्त्य उपब्रूते धने हिते । सुवीर्यं मरुत आ स्वश्व्यं दधीत यो व आचके ॥२॥ प्रैतु ब्रह्मणस्पतिः प्र देव्येतु सूनृता । अच्छा वीरं नर्यं पङ्क्तिराधसं देवा यज्ञं नयन्तु नः ॥३॥ यो वाघते ददाति सूनरं वसु स धत्ते अक्षिति श्रवः । तस्मा इळां सुवीरामा यजामहे सुप्रतूर्तिमनेहसम् ॥४॥ प्र नूनं ब्रह्मणस्पतिर्मन्त्रं वदत्युक्थ्यम् । यस्मिन्निन्द्रो वरुणो मित्रो अर्यमा देवा ओकांसि चक्रिरे ॥५॥ तमिद्वोचेमा विदथेषु शम्भुवं मन्त्रं देवा अनेहसम् । इमां च वाचं प्रतिहर्यथा नरो विश्वेद्वामा वो अश्नवत् ॥६॥ को देवयन्तमश्नवज्जनं को वृक्तबर्हिषम् । प्रप्र दाश्वान्पस्त्याभिरस्थितान्तर्वावत्क्षयं दधे ॥७॥ उप क्षत्रं पृञ्चीत हन्ति राजभिर्भये चित्सुक्षितिं दधे । नास्य वर्ता न तरुता महाधने नार्भे अस्ति वज्रिणः ॥८॥

uttiṣṭha brahmaṇaspate devayantastvemahe । upa pra yantu marutaḥ sudānava indra prāśūrbhavā sacā ॥१॥ tvāmiddhi sahasasputra martya upabrūte dhane hite । suvīryaṃ maruta ā svaśvyaṃ dadhīta yo va ācake ॥२॥ praitu brahmaṇaspatiḥ pra devyetu sūnṛtā । acchā vīraṃ naryaṃ paṅktirādhasaṃ devā yajñaṃ nayantu naḥ ॥३॥ yo vāghate dadāti sūnaraṃ vasu sa dhatte akṣiti śravaḥ । tasmā iḷāṃ suvīrāmā yajāmahe supratūrtimanehasam ॥४॥ pra nūnaṃ brahmaṇaspatirmantraṃ vadatyukthyam । yasminnindro varuṇo mitro aryamā devā okāṃsi cakrire ॥५॥ tamidvocemā vidatheṣu śambhuvaṃ mantraṃ devā anehasam । imāṃ ca vācaṃ pratiharyathā naro viśvedvāmā vo aśnavat ॥६॥ ko devayantamaśnavajjanaṃ ko vṛktabarhiṣam । prapra dāśvānpastyābhirasthitāntarvāvatkṣayaṃ dadhe ॥७॥ upa kṣatraṃ pṛñcīta hanti rājabhirbhaye citsukṣitiṃ dadhe । nāsya vartā na tarutā mahādhane nārbhe asti vajriṇaḥ ॥८॥

“Hymn to Brahmanaspati with the Maruts and Indra — 8 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-40read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 41
यं रक्षन्ति प्रचेतसो वरुणो मित्रो अर्यमा । नू चित्स दभ्यते जनः ॥१॥ यं बाहुतेव पिप्रति पान्ति मर्त्यं रिषः । अरिष्टः सर्व एधते ॥२॥ वि दुर्गा वि द्विषः पुरो घ्नन्ति राजान एषाम् । नयन्ति दुरिता तिरः ॥३॥ सुगः पन्था अनृक्षर आदित्यास ऋतं यते । नात्रावखादो अस्ति वः ॥४॥ यं यज्ञं नयथा नर आदित्या ऋजुना पथा । प्र वः स धीतये नशत् ॥५॥ स रत्नं मर्त्यो वसु विश्वं तोकमुत त्मना । अच्छा गच्छत्यस्तृतः ॥६॥ कथा राधाम सखाय स्तोमं मित्रस्यार्यम्णः । महि प्सरो वरुणस्य ॥७॥ मा वो घ्नन्तं मा शपन्तं प्रति वोचे देवयन्तम् । सुम्नैरिद्व आ विवासे ॥८॥ चतुरश्चिद्ददमानाद्बिभीयादा निधातोः । न दुरुक्ताय स्पृहयेत् ॥९॥

yaṃ rakṣanti pracetaso varuṇo mitro aryamā । nū citsa dabhyate janaḥ ॥१॥ yaṃ bāhuteva piprati pānti martyaṃ riṣaḥ । ariṣṭaḥ sarva edhate ॥२॥ vi durgā vi dviṣaḥ puro ghnanti rājāna eṣām । nayanti duritā tiraḥ ॥३॥ sugaḥ panthā anṛkṣara ādityāsa ṛtaṃ yate । nātrāvakhādo asti vaḥ ॥४॥ yaṃ yajñaṃ nayathā nara ādityā ṛjunā pathā । pra vaḥ sa dhītaye naśat ॥५॥ sa ratnaṃ martyo vasu viśvaṃ tokamuta tmanā । acchā gacchatyastṛtaḥ ॥६॥ kathā rādhāma sakhāya stomaṃ mitrasyāryamṇaḥ । mahi psaro varuṇasya ॥७॥ mā vo ghnantaṃ mā śapantaṃ prati voce devayantam । sumnairidva ā vivāse ॥८॥ caturaściddadamānādbibhīyādā nidhātoḥ । na duruktāya spṛhayet ॥९॥

“Hymn to Varuṇa, Mitra and Aryaman, the wise gods who protect the righteous — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-41read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 42
सं पूषन्नध्वनस्तिर व्यंहो विमुचो नपात् । सक्ष्वा देव प्र णस्पुरः ॥१॥ यो नः पूषन्नघो वृको दुःशेव आदिदेशति । अप स्म तं पथो जहि ॥२॥ अप त्यं परिपन्थिनं मुषीवाणं हुरश्चितम् । दूरमधि स्रुतेरज ॥३॥ त्वं तस्य द्वयाविनोऽघशंसस्य कस्य चित् । पदाभि तिष्ठ तपुषिम् ॥४॥ आ तत्ते दस्र मन्तुमः पूषन्नवो वृणीमहे । येन पितॄनचोदयः ॥५॥ अधा नो विश्वसौभग हिरण्यवाशीमत्तम । धनानि सुषणा कृधि ॥६॥ अति नः सश्चतो नय सुगा नः सुपथा कृणु । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥७॥ अभि सूयवसं नय न नवज्वारो अध्वने । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥८॥ शग्धि पूर्धि प्र यंसि च शिशीहि प्रास्युदरम् । पूषन्निह क्रतुं विदः ॥९॥ न पूषणं मेथामसि सूक्तैरभि गृणीमसि । वसूनि दस्ममीमहे ॥१०॥

saṃ pūṣannadhvanastira vyaṃho vimuco napāt । sakṣvā deva pra ṇaspuraḥ ॥१॥ yo naḥ pūṣannagho vṛko duḥśeva ādideśati । apa sma taṃ patho jahi ॥२॥ apa tyaṃ paripanthinaṃ muṣīvāṇaṃ huraścitam । dūramadhi sruteraja ॥३॥ tvaṃ tasya dvayāvino'ghaśaṃsasya kasya cit । padābhi tiṣṭha tapuṣim ॥४॥ ā tatte dasra mantumaḥ pūṣannavo vṛṇīmahe । yena pitṝnacodayaḥ ॥५॥ adhā no viśvasaubhaga hiraṇyavāśīmattama । dhanāni suṣaṇā kṛdhi ॥६॥ ati naḥ saścato naya sugā naḥ supathā kṛṇu । pūṣanniha kratuṃ vidaḥ ॥७॥ abhi sūyavasaṃ naya na navajvāro adhvane । pūṣanniha kratuṃ vidaḥ ॥८॥ śagdhi pūrdhi pra yaṃsi ca śiśīhi prāsyudaram । pūṣanniha kratuṃ vidaḥ ॥९॥ na pūṣaṇaṃ methāmasi sūktairabhi gṛṇīmasi । vasūni dasmamīmahe ॥१०॥

“Hymn to Pūṣan, asked to shorten the way and clear the path — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-42read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 43
कद्रुद्राय प्रचेतसे मीळ्हुष्टमाय तव्यसे । वोचेम शंतमं हृदे ॥१॥ यथा नो अदितिः करत्पश्वे नृभ्यो यथा गवे । यथा तोकाय रुद्रियम् ॥२॥ यथा नो मित्रो वरुणो यथा रुद्रश्चिकेतति । यथा विश्वे सजोषसः ॥३॥ गाथपतिं मेधपतिं रुद्रं जलाषभेषजम् । तच्छंयोः सुम्नमीमहे ॥४॥ यः शुक्र इव सूर्यो हिरण्यमिव रोचते । श्रेष्ठो देवानां वसुः ॥५॥ शं नः करत्यर्वते सुगं मेषाय मेष्ये । नृभ्यो नारिभ्यो गवे ॥६॥ अस्मे सोम श्रियमधि नि धेहि शतस्य नृणाम् । महि श्रवस्तुविनृम्णम् ॥७॥ मा नः सोमपरिबाधो मारातयो जुहुरन्त । आ न इन्दो वाजे भज ॥८॥ यास्ते प्रजा अमृतस्य परस्मिन्धामन्नृतस्य । मूर्धा नाभा सोम वेन आभूषन्तीः सोम वेदः ॥९॥

kadrudrāya pracetase mīḷhuṣṭamāya tavyase । vocema śaṃtamaṃ hṛde ॥१॥ yathā no aditiḥ karatpaśve nṛbhyo yathā gave । yathā tokāya rudriyam ॥२॥ yathā no mitro varuṇo yathā rudraściketati । yathā viśve sajoṣasaḥ ॥३॥ gāthapatiṃ medhapatiṃ rudraṃ jalāṣabheṣajam । tacchaṃyoḥ sumnamīmahe ॥४॥ yaḥ śukra iva sūryo hiraṇyamiva rocate । śreṣṭho devānāṃ vasuḥ ॥५॥ śaṃ naḥ karatyarvate sugaṃ meṣāya meṣye । nṛbhyo nāribhyo gave ॥६॥ asme soma śriyamadhi ni dhehi śatasya nṛṇām । mahi śravastuvinṛmṇam ॥७॥ mā naḥ somaparibādho mārātayo juhuranta । ā na indo vāje bhaja ॥८॥ yāste prajā amṛtasya parasmindhāmannṛtasya । mūrdhā nābhā soma vena ābhūṣantīḥ soma vedaḥ ॥९॥

“Hymn to Rudra, the strong and bounteous, with Soma in the closing verses — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-43read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 44
अग्ने विवस्वदुषसश्चित्रं राधो अमर्त्य । आ दाशुषे जातवेदो वहा त्वमद्या देवाँ उषर्बुधः ॥१॥ जुष्टो हि दूतो असि हव्यवाहनोऽग्ने रथीरध्वराणाम् । सजूरश्विभ्यामुषसा सुवीर्यमस्मे धेहि श्रवो बृहत् ॥२॥ अद्या दूतं वृणीमहे वसुमग्निं पुरुप्रियम् । धूमकेतुं भाऋजीकं व्युष्टिषु यज्ञानामध्वरश्रियम् ॥३॥ श्रेष्ठं यविष्ठमतिथिं स्वाहुतं जुष्टं जनाय दाशुषे । देवाँ अच्छा यातवे जातवेदसमग्निमीळे व्युष्टिषु ॥४॥ स्तविष्यामि त्वामहं विश्वस्यामृत भोजन । अग्ने त्रातारममृतं मियेध्य यजिष्ठं हव्यवाहन ॥५॥ सुशंसो बोधि गृणते यविष्ठ्य मधुजिह्वः स्वाहुतः । प्रस्कण्वस्य प्रतिरन्नायुर्जीवसे नमस्या दैव्यं जनम् ॥६॥ होतारं विश्ववेदसं सं हि त्वा विश इन्धते । स आ वह पुरुहूत प्रचेतसोऽग्ने देवाँ इह द्रवत् ॥७॥ सवितारमुषसमश्विना भगमग्निं व्युष्टिषु क्षपः । कण्वासस्त्वा सुतसोमास इन्धते हव्यवाहं स्वध्वर ॥८॥ पतिर्ह्यध्वराणामग्ने दूतो विशामसि । उषर्बुध आ वह सोमपीतये देवाँ अद्य स्वर्दृशः ॥९॥ अग्ने पूर्वा अनूषसो विभावसो दीदेथ विश्वदर्शतः । असि ग्रामेष्वविता पुरोहितोऽसि यज्ञेषु मानुषः ॥१०॥ नि त्वा यज्ञस्य साधनमग्ने होतारमृत्विजम् । मनुष्वद्देव धीमहि प्रचेतसं जीरं दूतममर्त्यम् ॥११॥ यद्देवानां मित्रमहः पुरोहितोऽन्तरो यासि दूत्यम् । सिन्धोरिव प्रस्वनितास ऊर्मयोऽग्नेर्भ्राजन्ते अर्चयः ॥१२॥ श्रुधि श्रुत्कर्ण वह्निभिर्देवैरग्ने सयावभिः । आ सीदन्तु बर्हिषि मित्रो अर्यमा प्रातर्यावाणो अध्वरम् ॥१३॥ शृण्वन्तु स्तोमं मरुतः सुदानवोऽग्निजिह्वा ऋतावृधः । पिबतु सोमं वरुणो धृतव्रतोऽश्विभ्यामुषसा सजूः ॥१४॥

agne vivasvaduṣasaścitraṃ rādho amartya । ā dāśuṣe jātavedo vahā tvamadyā devām̐ uṣarbudhaḥ ॥१॥ juṣṭo hi dūto asi havyavāhano'gne rathīradhvarāṇām । sajūraśvibhyāmuṣasā suvīryamasme dhehi śravo bṛhat ॥२॥ adyā dūtaṃ vṛṇīmahe vasumagniṃ purupriyam । dhūmaketuṃ bhāṛjīkaṃ vyuṣṭiṣu yajñānāmadhvaraśriyam ॥३॥ śreṣṭhaṃ yaviṣṭhamatithiṃ svāhutaṃ juṣṭaṃ janāya dāśuṣe । devām̐ acchā yātave jātavedasamagnimīḷe vyuṣṭiṣu ॥४॥ staviṣyāmi tvāmahaṃ viśvasyāmṛta bhojana । agne trātāramamṛtaṃ miyedhya yajiṣṭhaṃ havyavāhana ॥५॥ suśaṃso bodhi gṛṇate yaviṣṭhya madhujihvaḥ svāhutaḥ । praskaṇvasya pratirannāyurjīvase namasyā daivyaṃ janam ॥६॥ hotāraṃ viśvavedasaṃ saṃ hi tvā viśa indhate । sa ā vaha puruhūta pracetaso'gne devām̐ iha dravat ॥७॥ savitāramuṣasamaśvinā bhagamagniṃ vyuṣṭiṣu kṣapaḥ । kaṇvāsastvā sutasomāsa indhate havyavāhaṃ svadhvara ॥८॥ patirhyadhvarāṇāmagne dūto viśāmasi । uṣarbudha ā vaha somapītaye devām̐ adya svardṛśaḥ ॥९॥ agne pūrvā anūṣaso vibhāvaso dīdetha viśvadarśataḥ । asi grāmeṣvavitā purohito'si yajñeṣu mānuṣaḥ ॥१०॥ ni tvā yajñasya sādhanamagne hotāramṛtvijam । manuṣvaddeva dhīmahi pracetasaṃ jīraṃ dūtamamartyam ॥११॥ yaddevānāṃ mitramahaḥ purohito'ntaro yāsi dūtyam । sindhoriva prasvanitāsa ūrmayo'gnerbhrājante arcayaḥ ॥१२॥ śrudhi śrutkarṇa vahnibhirdevairagne sayāvabhiḥ । ā sīdantu barhiṣi mitro aryamā prātaryāvāṇo adhvaram ॥१३॥ śṛṇvantu stomaṃ marutaḥ sudānavo'gnijihvā ṛtāvṛdhaḥ । pibatu somaṃ varuṇo dhṛtavrato'śvibhyāmuṣasā sajūḥ ॥१४॥

“Hymn to Agni Jātavedas, bringing the gods who waken with the morn — 14 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-44read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 45
त्वमग्ने वसूँरिह रुद्राँ आदित्याँ उत । यजा स्वध्वरं जनं मनुजातं घृतप्रुषम् ॥१॥ श्रुष्टीवानो हि दाशुषे देवा अग्ने विचेतसः । तान्रोहिदश्व गिर्वणस्त्रयस्त्रिंशतमा वह ॥२॥ प्रियमेधवदत्रिवज्जातवेदो विरूपवत् । अङ्गिरस्वन्महिव्रत प्रस्कण्वस्य श्रुधी हवम् ॥३॥ महिकेरव ऊतये प्रियमेधा अहूषत । राजन्तमध्वराणामग्निं शुक्रेण शोचिषा ॥४॥ घृताहवन सन्त्येमा उ षु श्रुधी गिरः । याभिः कण्वस्य सूनवो हवन्तेऽवसे त्वा ॥५॥ त्वां चित्रश्रवस्तम हवन्ते विक्षु जन्तवः । शोचिष्केशं पुरुप्रियाग्ने हव्याय वोळ्हवे ॥६॥ नि त्वा होतारमृत्विजं दधिरे वसुवित्तमम् । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं विप्रा अग्ने दिविष्टिषु ॥७॥ आ त्वा विप्रा अचुच्यवुः सुतसोमा अभि प्रयः । बृहद्भा बिभ्रतो हविरग्ने मर्ताय दाशुषे ॥८॥ प्रातर्याव्णः सहस्कृत सोमपेयाय सन्त्य । इहाद्य दैव्यं जनं बर्हिरा सादया वसो ॥९॥ अर्वाञ्चं दैव्यं जनमग्ने यक्ष्व सहूतिभिः । अयं सोमः सुदानवस्तं पात तिरोअह्न्यम् ॥१०॥

tvamagne vasūm̐riha rudrām̐ ādityām̐ uta । yajā svadhvaraṃ janaṃ manujātaṃ ghṛtapruṣam ॥१॥ śruṣṭīvāno hi dāśuṣe devā agne vicetasaḥ । tānrohidaśva girvaṇastrayastriṃśatamā vaha ॥२॥ priyamedhavadatrivajjātavedo virūpavat । aṅgirasvanmahivrata praskaṇvasya śrudhī havam ॥३॥ mahikerava ūtaye priyamedhā ahūṣata । rājantamadhvarāṇāmagniṃ śukreṇa śociṣā ॥४॥ ghṛtāhavana santyemā u ṣu śrudhī giraḥ । yābhiḥ kaṇvasya sūnavo havante'vase tvā ॥५॥ tvāṃ citraśravastama havante vikṣu jantavaḥ । śociṣkeśaṃ purupriyāgne havyāya voḷhave ॥६॥ ni tvā hotāramṛtvijaṃ dadhire vasuvittamam । śrutkarṇaṃ saprathastamaṃ viprā agne diviṣṭiṣu ॥७॥ ā tvā viprā acucyavuḥ sutasomā abhi prayaḥ । bṛhadbhā bibhrato haviragne martāya dāśuṣe ॥८॥ prātaryāvṇaḥ sahaskṛta somapeyāya santya । ihādya daivyaṃ janaṃ barhirā sādayā vaso ॥९॥ arvāñcaṃ daivyaṃ janamagne yakṣva sahūtibhiḥ । ayaṃ somaḥ sudānavastaṃ pāta tiroahnyam ॥१०॥

“Hymn to Agni, worship of the Vasus, Rudras and Ādityas — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-45read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 46
एषो उषा अपूर्व्या व्युच्छति प्रिया दिवः । स्तुषे वामश्विना बृहत् ॥१॥ या दस्रा सिन्धुमातरा मनोतरा रयीणाम् । धिया देवा वसुविदा ॥२॥ वच्यन्ते वां ककुहासो जूर्णायामधि विष्टपि । यद्वां रथो विभिष्पतात् ॥३॥ हविषा जारो अपां पिपर्ति पपुरिर्नरा । पिता कुटस्य चर्षणिः ॥४॥ आदारो वां मतीनां नासत्या मतवचसा । पातं सोमस्य धृष्णुया ॥५॥ या नः पीपरदश्विना ज्योतिष्मती तमस्तिरः । तामस्मे रासाथामिषम् ॥६॥ आ नो नावा मतीनां यातं पाराय गन्तवे । युञ्जाथामश्विना रथम् ॥७॥ अरित्रं वां दिवस्पृथु तीर्थे सिन्धूनां रथः । धिया युयुज्र इन्दवः ॥८॥ दिवस्कण्वास इन्दवो वसु सिन्धूनां पदे । स्वं वव्रिं कुह धित्सथः ॥९॥ अभूदु भा उ अंशवे हिरण्यं प्रति सूर्यः । व्यख्यज्जिह्वयासितः ॥१०॥ अभूदु पारमेतवे पन्था ऋतस्य साधुया । अदर्शि वि स्रुतिर्दिवः ॥११॥ तत्तदिदश्विनोरवो जरिता प्रति भूषति । मदे सोमस्य पिप्रतोः ॥१२॥ वावसाना विवस्वति सोमस्य पीत्या गिरा । मनुष्वच्छम्भू आ गतम् ॥१३॥ युवोरुषा अनु श्रियं परिज्मनोरुपाचरत् । ऋता वनथो अक्तुभिः ॥१४॥ उभा पिबतमश्विनोभा नः शर्म यच्छतम् । अविद्रियाभिरूतिभिः ॥१५॥

eṣo uṣā apūrvyā vyucchati priyā divaḥ । stuṣe vāmaśvinā bṛhat ॥१॥ yā dasrā sindhumātarā manotarā rayīṇām । dhiyā devā vasuvidā ॥२॥ vacyante vāṃ kakuhāso jūrṇāyāmadhi viṣṭapi । yadvāṃ ratho vibhiṣpatāt ॥३॥ haviṣā jāro apāṃ piparti papurirnarā । pitā kuṭasya carṣaṇiḥ ॥४॥ ādāro vāṃ matīnāṃ nāsatyā matavacasā । pātaṃ somasya dhṛṣṇuyā ॥५॥ yā naḥ pīparadaśvinā jyotiṣmatī tamastiraḥ । tāmasme rāsāthāmiṣam ॥६॥ ā no nāvā matīnāṃ yātaṃ pārāya gantave । yuñjāthāmaśvinā ratham ॥७॥ aritraṃ vāṃ divaspṛthu tīrthe sindhūnāṃ rathaḥ । dhiyā yuyujra indavaḥ ॥८॥ divaskaṇvāsa indavo vasu sindhūnāṃ pade । svaṃ vavriṃ kuha dhitsathaḥ ॥९॥ abhūdu bhā u aṃśave hiraṇyaṃ prati sūryaḥ । vyakhyajjihvayāsitaḥ ॥१०॥ abhūdu pārametave panthā ṛtasya sādhuyā । adarśi vi srutirdivaḥ ॥११॥ tattadidaśvinoravo jaritā prati bhūṣati । made somasya pipratoḥ ॥१२॥ vāvasānā vivasvati somasya pītyā girā । manuṣvacchambhū ā gatam ॥१३॥ yuvoruṣā anu śriyaṃ parijmanorupācarat । ṛtā vanatho aktubhiḥ ॥१४॥ ubhā pibatamaśvinobhā naḥ śarma yacchatam । avidriyābhirūtibhiḥ ॥१५॥

“Hymn to the Aśvins, extolled at daybreak with Uṣas — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-46read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 47
अयं वां मधुमत्तमः सुतः सोम ऋतावृधा । तमश्विना पिबतं तिरोअह्न्यं धत्तं रत्नानि दाशुषे ॥१॥ त्रिवन्धुरेण त्रिवृता सुपेशसा रथेना यातमश्विना । कण्वासो वां ब्रह्म कृण्वन्त्यध्वरे तेषां सु शृणुतं हवम् ॥२॥ अश्विना मधुमत्तमं पातं सोममृतावृधा । अथाद्य दस्रा वसु बिभ्रता रथे दाश्वांसमुप गच्छतम् ॥३॥ त्रिषधस्थे बर्हिषि विश्ववेदसा मध्वा यज्ञं मिमिक्षतम् । कण्वासो वां सुतसोमा अभिद्यवो युवां हवन्ते अश्विना ॥४॥ याभिः कण्वमभिष्टिभिः प्रावतं युवमश्विना । ताभिः ष्वस्माँ अवतं शुभस्पती पातं सोममृतावृधा ॥५॥ सुदासे दस्रा वसु बिभ्रता रथे पृक्षो वहतमश्विना । रयिं समुद्रादुत वा दिवस्पर्यस्मे धत्तं पुरुस्पृहम् ॥६॥ यन्नासत्या परावति यद्वा स्थो अधि तुर्वशे । अतो रथेन सुवृता न आ गतं साकं सूर्यस्य रश्मिभिः ॥७॥ अर्वाञ्चा वां सप्तयोऽध्वरश्रियो वहन्तु सवनेदुप । इषं पृञ्चन्ता सुकृते सुदानव आ बर्हिः सीदतं नरा ॥८॥ तेन नासत्या गतं रथेन सूर्यत्वचा । येन शश्वदूहथुर्दाशुषे वसु मध्वः सोमस्य पीतये ॥९॥ उक्थेभिरर्वागवसे पुरूवसू अर्कैश्च नि ह्वयामहे । शश्वत्कण्वानां सदसि प्रिये हि कं सोमं पपथुरश्विना ॥१०॥

ayaṃ vāṃ madhumattamaḥ sutaḥ soma ṛtāvṛdhā । tamaśvinā pibataṃ tiroahnyaṃ dhattaṃ ratnāni dāśuṣe ॥१॥ trivandhureṇa trivṛtā supeśasā rathenā yātamaśvinā । kaṇvāso vāṃ brahma kṛṇvantyadhvare teṣāṃ su śṛṇutaṃ havam ॥२॥ aśvinā madhumattamaṃ pātaṃ somamṛtāvṛdhā । athādya dasrā vasu bibhratā rathe dāśvāṃsamupa gacchatam ॥३॥ triṣadhasthe barhiṣi viśvavedasā madhvā yajñaṃ mimikṣatam । kaṇvāso vāṃ sutasomā abhidyavo yuvāṃ havante aśvinā ॥४॥ yābhiḥ kaṇvamabhiṣṭibhiḥ prāvataṃ yuvamaśvinā । tābhiḥ ṣvasmām̐ avataṃ śubhaspatī pātaṃ somamṛtāvṛdhā ॥५॥ sudāse dasrā vasu bibhratā rathe pṛkṣo vahatamaśvinā । rayiṃ samudrāduta vā divasparyasme dhattaṃ puruspṛham ॥६॥ yannāsatyā parāvati yadvā stho adhi turvaśe । ato rathena suvṛtā na ā gataṃ sākaṃ sūryasya raśmibhiḥ ॥७॥ arvāñcā vāṃ saptayo'dhvaraśriyo vahantu savanedupa । iṣaṃ pṛñcantā sukṛte sudānava ā barhiḥ sīdataṃ narā ॥८॥ tena nāsatyā gataṃ rathena sūryatvacā । yena śaśvadūhathurdāśuṣe vasu madhvaḥ somasya pītaye ॥९॥ ukthebhirarvāgavase purūvasū arkaiśca ni hvayāmahe । śaśvatkaṇvānāṃ sadasi priye hi kaṃ somaṃ papathuraśvinā ॥१०॥

“Hymn to the Aśvins, who strengthen law, offered the sweet Soma — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-47read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 48
सह वामेन न उषो व्युच्छा दुहितर्दिवः । सह द्युम्नेन बृहता विभावरि राया देवि दास्वती ॥१॥ अश्वावतीर्गोमतीर्विश्वसुविदो भूरि च्यवन्त वस्तवे । उदीरय प्रति मा सूनृता उषश्चोद राधो मघोनाम् ॥२॥ उवासोषा उच्छाच्च नु देवी जीरा रथानाम् । ये अस्या आचरणेषु दध्रिरे समुद्रे न श्रवस्यवः ॥३॥ उषो ये ते प्र यामेषु युञ्जते मनो दानाय सूरयः । अत्राह तत्कण्व एषां कण्वतमो नाम गृणाति नृणाम् ॥४॥ आ घा योषेव सूनर्युषा याति प्रभुञ्जती । जरयन्ती वृजनं पद्वदीयत उत्पातयति पक्षिणः ॥५॥ वि या सृजति समनं व्यर्थिनः पदं न वेत्योदती । वयो नकिष्टे पप्तिवांस आसते व्युष्टौ वाजिनीवति ॥६॥ एषायुक्त परावतः सूर्यस्योदयनादधि । शतं रथेभिः सुभगोषा इयं वि यात्यभि मानुषान् ॥७॥ विश्वमस्या नानाम चक्षसे जगज्ज्योतिष्कृणोति सूनरी । अप द्वेषो मघोनी दुहिता दिव उषा उच्छदप स्रिधः ॥८॥ उष आ भाहि भानुना चन्द्रेण दुहितर्दिवः । आवहन्ती भूर्यस्मभ्यं सौभगं व्युच्छन्ती दिविष्टिषु ॥९॥ विश्वस्य हि प्राणनं जीवनं त्वे वि यदुच्छसि सूनरि । सा नो रथेन बृहता विभावरि श्रुधि चित्रामघे हवम् ॥१०॥ उषो वाजं हि वंस्व यश्चित्रो मानुषे जने । तेना वह सुकृतो अध्वराँ उप ये त्वा गृणन्ति वह्नयः ॥११॥ विश्वान्देवाँ आ वह सोमपीतयेऽन्तरिक्षादुषस्त्वम् । सास्मासु धा गोमदश्वावदुक्थ्यमुषो वाजं सुवीर्यम् ॥१२॥ यस्या रुशन्तो अर्चयः प्रति भद्रा अदृक्षत । सा नो रयिं विश्ववारं सुपेशसमुषा ददातु सुग्म्यम् ॥१३॥ ये चिद्धि त्वामृषयः पूर्व ऊतये जुहूरेऽवसे महि । सा न स्तोमाँ अभि गृणीहि राधसोषः शुक्रेण शोचिषा ॥१४॥ उषो यदद्य भानुना वि द्वारावृणवो दिवः । प्र नो यच्छतादवृकं पृथु च्छर्दिः प्र देवि गोमतीरिषः ॥१५॥ सं नो राया बृहता विश्वपेशसा मिमिक्ष्वा समिळाभिरा । सं द्युम्नेन विश्वतुरोषो महि सं वाजैर्वाजिनीवति ॥१६॥

saha vāmena na uṣo vyucchā duhitardivaḥ । saha dyumnena bṛhatā vibhāvari rāyā devi dāsvatī ॥१॥ aśvāvatīrgomatīrviśvasuvido bhūri cyavanta vastave । udīraya prati mā sūnṛtā uṣaścoda rādho maghonām ॥२॥ uvāsoṣā ucchācca nu devī jīrā rathānām । ye asyā ācaraṇeṣu dadhrire samudre na śravasyavaḥ ॥३॥ uṣo ye te pra yāmeṣu yuñjate mano dānāya sūrayaḥ । atrāha tatkaṇva eṣāṃ kaṇvatamo nāma gṛṇāti nṛṇām ॥४॥ ā ghā yoṣeva sūnaryuṣā yāti prabhuñjatī । jarayantī vṛjanaṃ padvadīyata utpātayati pakṣiṇaḥ ॥५॥ vi yā sṛjati samanaṃ vyarthinaḥ padaṃ na vetyodatī । vayo nakiṣṭe paptivāṃsa āsate vyuṣṭau vājinīvati ॥६॥ eṣāyukta parāvataḥ sūryasyodayanādadhi । śataṃ rathebhiḥ subhagoṣā iyaṃ vi yātyabhi mānuṣān ॥७॥ viśvamasyā nānāma cakṣase jagajjyotiṣkṛṇoti sūnarī । apa dveṣo maghonī duhitā diva uṣā ucchadapa sridhaḥ ॥८॥ uṣa ā bhāhi bhānunā candreṇa duhitardivaḥ । āvahantī bhūryasmabhyaṃ saubhagaṃ vyucchantī diviṣṭiṣu ॥९॥ viśvasya hi prāṇanaṃ jīvanaṃ tve vi yaducchasi sūnari । sā no rathena bṛhatā vibhāvari śrudhi citrāmaghe havam ॥१०॥ uṣo vājaṃ hi vaṃsva yaścitro mānuṣe jane । tenā vaha sukṛto adhvarām̐ upa ye tvā gṛṇanti vahnayaḥ ॥११॥ viśvāndevām̐ ā vaha somapītaye'ntarikṣāduṣastvam । sāsmāsu dhā gomadaśvāvadukthyamuṣo vājaṃ suvīryam ॥१२॥ yasyā ruśanto arcayaḥ prati bhadrā adṛkṣata । sā no rayiṃ viśvavāraṃ supeśasamuṣā dadātu sugmyam ॥१३॥ ye ciddhi tvāmṛṣayaḥ pūrva ūtaye juhūre'vase mahi । sā na stomām̐ abhi gṛṇīhi rādhasoṣaḥ śukreṇa śociṣā ॥१४॥ uṣo yadadya bhānunā vi dvārāvṛṇavo divaḥ । pra no yacchatādavṛkaṃ pṛthu cchardiḥ pra devi gomatīriṣaḥ ॥१५॥ saṃ no rāyā bṛhatā viśvapeśasā mimikṣvā samiḷābhirā । saṃ dyumnena viśvaturoṣo mahi saṃ vājairvājinīvati ॥१६॥

“Hymn to Uṣas, daughter of the sky, asked to dawn with prosperity — 16 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-48read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 49
उषो भद्रेभिरा गहि दिवश्चिद्रोचनादधि । वहन्त्वरुणप्सव उप त्वा सोमिनो गृहम् ॥१॥ सुपेशसं सुखं रथं यमध्यस्था उषस्त्वम् । तेना सुश्रवसं जनं प्रावाद्य दुहितर्दिवः ॥२॥ वयश्चित्ते पतत्रिणो द्विपच्चतुष्पदर्जुनि । उषः प्रारन्नृतूँरनु दिवो अन्तेभ्यस्परि ॥३॥ व्युच्छन्ती हि रश्मिभिर्विश्वमाभासि रोचनम् । तां त्वामुषर्वसूयवो गीर्भिः कण्वा अहूषत ॥४॥

uṣo bhadrebhirā gahi divaścidrocanādadhi । vahantvaruṇapsava upa tvā somino gṛham ॥१॥ supeśasaṃ sukhaṃ rathaṃ yamadhyasthā uṣastvam । tenā suśravasaṃ janaṃ prāvādya duhitardivaḥ ॥२॥ vayaścitte patatriṇo dvipaccatuṣpadarjuni । uṣaḥ prārannṛtūm̐ranu divo antebhyaspari ॥३॥ vyucchantī hi raśmibhirviśvamābhāsi rocanam । tāṃ tvāmuṣarvasūyavo gīrbhiḥ kaṇvā ahūṣata ॥४॥

“Hymn to Uṣas, borne by red steeds to the Soma-pourer's house — 4 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-49read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 50
उदु त्यं जातवेदसं देवं वहन्ति केतवः । दृशे विश्वाय सूर्यम् ॥१॥ अप त्ये तायवो यथा नक्षत्रा यन्त्यक्तुभिः । सूराय विश्वचक्षसे ॥२॥ अदृश्रमस्य केतवो वि रश्मयो जनाँ अनु । भ्राजन्तो अग्नयो यथा ॥३॥ तरणिर्विश्वदर्शतो ज्योतिष्कृदसि सूर्य । विश्वमा भासि रोचनम् ॥४॥ प्रत्यङ्देवानां विशः प्रत्यङ्ङुदेषि मानुषान् । प्रत्यङ्विश्वं स्वर्दृशे ॥५॥ येना पावक चक्षसा भुरण्यन्तं जनाँ अनु । त्वं वरुण पश्यसि ॥६॥ वि द्यामेषि रजस्पृथ्वहा मिमानो अक्तुभिः । पश्यञ्जन्मानि सूर्य ॥७॥ सप्त त्वा हरितो रथे वहन्ति देव सूर्य । शोचिष्केशं विचक्षण ॥८॥ अयुक्त सप्त शुन्ध्युवः सूरो रथस्य नप्त्यः । ताभिर्याति स्वयुक्तिभिः ॥९॥ उद्वयं तमसस्परि ज्योतिष्पश्यन्त उत्तरम् । देवं देवत्रा सूर्यमगन्म ज्योतिरुत्तमम् ॥१०॥ उद्यन्नद्य मित्रमह आरोहन्नुत्तरां दिवम् । हृद्रोगं मम सूर्य हरिमाणं च नाशय ॥११॥ शुकेषु मे हरिमाणं रोपणाकासु दध्मसि । अथो हारिद्रवेषु मे हरिमाणं नि दध्मसि ॥१२॥ उदगादयमादित्यो विश्वेन सहसा सह । द्विषन्तं मह्यं रन्धयन्मो अहं द्विषते रधम् ॥१३॥

udu tyaṃ jātavedasaṃ devaṃ vahanti ketavaḥ । dṛśe viśvāya sūryam ॥१॥ apa tye tāyavo yathā nakṣatrā yantyaktubhiḥ । sūrāya viśvacakṣase ॥२॥ adṛśramasya ketavo vi raśmayo janām̐ anu । bhrājanto agnayo yathā ॥३॥ taraṇirviśvadarśato jyotiṣkṛdasi sūrya । viśvamā bhāsi rocanam ॥४॥ pratyaṅdevānāṃ viśaḥ pratyaṅṅudeṣi mānuṣān । pratyaṅviśvaṃ svardṛśe ॥५॥ yenā pāvaka cakṣasā bhuraṇyantaṃ janām̐ anu । tvaṃ varuṇa paśyasi ॥६॥ vi dyāmeṣi rajaspṛthvahā mimāno aktubhiḥ । paśyañjanmāni sūrya ॥७॥ sapta tvā harito rathe vahanti deva sūrya । śociṣkeśaṃ vicakṣaṇa ॥८॥ ayukta sapta śundhyuvaḥ sūro rathasya naptyaḥ । tābhiryāti svayuktibhiḥ ॥९॥ udvayaṃ tamasaspari jyotiṣpaśyanta uttaram । devaṃ devatrā sūryamaganma jyotiruttamam ॥१०॥ udyannadya mitramaha ārohannuttarāṃ divam । hṛdrogaṃ mama sūrya harimāṇaṃ ca nāśaya ॥११॥ śukeṣu me harimāṇaṃ ropaṇākāsu dadhmasi । atho hāridraveṣu me harimāṇaṃ ni dadhmasi ॥१२॥ udagādayamādityo viśvena sahasā saha । dviṣantaṃ mahyaṃ randhayanmo ahaṃ dviṣate radham ॥१३॥

“Hymn to Sūrya, the all-seeing sun-god — 13 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-50read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 51
अभि त्यं मेषं पुरुहूतमृग्मियमिन्द्रं गीर्भिर्मदता वस्वो अर्णवम् । यस्य द्यावो न विचरन्ति मानुषा भुजे मंहिष्ठमभि विप्रमर्चत ॥१॥ अभीमवन्वन्स्वभिष्टिमूतयोऽन्तरिक्षप्रां तविषीभिरावृतम् । इन्द्रं दक्षास ऋभवो मदच्युतं शतक्रतुं जवनी सूनृतारुहत् ॥२॥ त्वं गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरपोतात्रये शतदुरेषु गातुवित् । ससेन चिद्विमदायावहो वस्वाजावद्रिं वावसानस्य नर्तयन् ॥३॥ त्वमपामपिधानावृणोरपाधारयः पर्वते दानुमद्वसु । वृत्रं यदिन्द्र शवसावधीरहिमादित्सूर्यं दिव्यारोहयो दृशे ॥४॥ त्वं मायाभिरप मायिनोऽधमः स्वधाभिर्ये अधि शुप्तावजुह्वत । त्वं पिप्रोर्नृमणः प्रारुजः पुरः प्र ऋजिश्वानं दस्युहत्येष्वाविथ ॥५॥ त्वं कुत्सं शुष्णहत्येष्वाविथारन्धयोऽतिथिग्वाय शम्बरम् । महान्तं चिदर्बुदं नि क्रमीः पदा सनादेव दस्युहत्याय जज्ञिषे ॥६॥ त्वे विश्वा तविषी सध्र्यग्घिता तव राधः सोमपीथाय हर्षते । तव वज्रश्चिकिते बाह्वोर्हितो वृश्चा शत्रोरव विश्वानि वृष्ण्या ॥७॥ वि जानीह्यार्यान्ये च दस्यवो बर्हिष्मते रन्धया शासदव्रतान् । शाकी भव यजमानस्य चोदिता विश्वेत्ता ते सधमादेषु चाकन ॥८॥ अनुव्रताय रन्धयन्नपव्रतानाभूभिरिन्द्रः श्नथयन्ननाभुवः । वृद्धस्य चिद्वर्धतो द्यामिनक्षत स्तवानो वम्रो वि जघान संदिहः ॥९॥ तक्षद्यत्त उशना सहसा सहो वि रोदसी मज्मना बाधते शवः । आ त्वा वातस्य नृमणो मनोयुज आ पूर्यमाणमवहन्नभि श्रवः ॥१०॥ मन्दिष्ट यदुशने काव्ये सचाँ इन्द्रो वङ्कू वङ्कुतराधि तिष्ठति । उग्रो ययिं निरपः स्रोतसासृजद्वि शुष्णस्य दृंहिता ऐरयत्पुरः ॥११॥ आ स्मा रथं वृषपाणेषु तिष्ठसि शार्यातस्य प्रभृता येषु मन्दसे । इन्द्र यथा सुतसोमेषु चाकनोऽनर्वाणं श्लोकमा रोहसे दिवि ॥१२॥ अददा अर्भां महते वचस्यवे कक्षीवते वृचयामिन्द्र सुन्वते । मेनाभवो वृषणश्वस्य सुक्रतो विश्वेत्ता ते सवनेषु प्रवाच्या ॥१३॥ इन्द्रो अश्रायि सुध्यो निरेके पज्रेषु स्तोमो दुर्यो न यूपः । अश्वयुर्गव्यू रथयुर्वसूयुरिन्द्र इद्रायः क्षयति प्रयन्ता ॥१४॥ इदं नमो वृषभाय स्वराजे सत्यशुष्माय तवसेऽवाचि । अस्मिन्निन्द्र वृजने सर्ववीराः स्मत्सूरिभिस्तव शर्मन्स्याम ॥१५॥

abhi tyaṃ meṣaṃ puruhūtamṛgmiyamindraṃ gīrbhirmadatā vasvo arṇavam । yasya dyāvo na vicaranti mānuṣā bhuje maṃhiṣṭhamabhi vipramarcata ॥१॥ abhīmavanvansvabhiṣṭimūtayo'ntarikṣaprāṃ taviṣībhirāvṛtam । indraṃ dakṣāsa ṛbhavo madacyutaṃ śatakratuṃ javanī sūnṛtāruhat ॥२॥ tvaṃ gotramaṅgirobhyo'vṛṇorapotātraye śatadureṣu gātuvit । sasena cidvimadāyāvaho vasvājāvadriṃ vāvasānasya nartayan ॥३॥ tvamapāmapidhānāvṛṇorapādhārayaḥ parvate dānumadvasu । vṛtraṃ yadindra śavasāvadhīrahimāditsūryaṃ divyārohayo dṛśe ॥४॥ tvaṃ māyābhirapa māyino'dhamaḥ svadhābhirye adhi śuptāvajuhvata । tvaṃ piprornṛmaṇaḥ prārujaḥ puraḥ pra ṛjiśvānaṃ dasyuhatyeṣvāvitha ॥५॥ tvaṃ kutsaṃ śuṣṇahatyeṣvāvithārandhayo'tithigvāya śambaram । mahāntaṃ cidarbudaṃ ni kramīḥ padā sanādeva dasyuhatyāya jajñiṣe ॥६॥ tve viśvā taviṣī sadhryagghitā tava rādhaḥ somapīthāya harṣate । tava vajraścikite bāhvorhito vṛścā śatrorava viśvāni vṛṣṇyā ॥७॥ vi jānīhyāryānye ca dasyavo barhiṣmate randhayā śāsadavratān । śākī bhava yajamānasya coditā viśvettā te sadhamādeṣu cākana ॥८॥ anuvratāya randhayannapavratānābhūbhirindraḥ śnathayannanābhuvaḥ । vṛddhasya cidvardhato dyāminakṣata stavāno vamro vi jaghāna saṃdihaḥ ॥९॥ takṣadyatta uśanā sahasā saho vi rodasī majmanā bādhate śavaḥ । ā tvā vātasya nṛmaṇo manoyuja ā pūryamāṇamavahannabhi śravaḥ ॥१०॥ mandiṣṭa yaduśane kāvye sacām̐ indro vaṅkū vaṅkutarādhi tiṣṭhati । ugro yayiṃ nirapaḥ srotasāsṛjadvi śuṣṇasya dṛṃhitā airayatpuraḥ ॥११॥ ā smā rathaṃ vṛṣapāṇeṣu tiṣṭhasi śāryātasya prabhṛtā yeṣu mandase । indra yathā sutasomeṣu cākano'narvāṇaṃ ślokamā rohase divi ॥१२॥ adadā arbhāṃ mahate vacasyave kakṣīvate vṛcayāmindra sunvate । menābhavo vṛṣaṇaśvasya sukrato viśvettā te savaneṣu pravācyā ॥१३॥ indro aśrāyi sudhyo nireke pajreṣu stomo duryo na yūpaḥ । aśvayurgavyū rathayurvasūyurindra idrāyaḥ kṣayati prayantā ॥१४॥ idaṃ namo vṛṣabhāya svarāje satyaśuṣmāya tavase'vāci । asminnindra vṛjane sarvavīrāḥ smatsūribhistava śarmansyāma ॥१५॥

“Hymn to Indra, the sea of wealth, whose gracious deeds spread among men — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-51read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 52
त्यं सु मेषं महया स्वर्विदं शतं यस्य सुभ्वः साकमीरते । अत्यं न वाजं हवनस्यदं रथमेन्द्रं ववृत्यामवसे सुवृक्तिभिः ॥१॥ स पर्वतो न धरुणेष्वच्युतः सहस्रमूतिस्तविषीषु वावृधे । इन्द्रो यद्वृत्रमवधीन्नदीवृतमुब्जन्नर्णांसि जर्हृषाणो अन्धसा ॥२॥ स हि द्वरो द्वरिषु वव्र ऊधनि चन्द्रबुध्नो मदवृद्धो मनीषिभिः । इन्द्रं तमह्वे स्वपस्यया धिया मंहिष्ठरातिं स हि पप्रिरन्धसः ॥३॥ आ यं पृणन्ति दिवि सद्मबर्हिषः समुद्रं न सुभ्वः स्वा अभिष्टयः । तं वृत्रहत्ये अनु तस्थुरूतयः शुष्मा इन्द्रमवाता अह्रुतप्सवः ॥४॥ अभि स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यतो रघ्वीरिव प्रवणे सस्रुरूतयः । इन्द्रो यद्वज्री धृषमाणो अन्धसा भिनद्वलस्य परिधीँरिव त्रितः ॥५॥ परीं घृणा चरति तित्विषे शवोऽपो वृत्वी रजसो बुध्नमाशयत् । वृत्रस्य यत्प्रवणे दुर्गृभिश्वनो निजघन्थ हन्वोरिन्द्र तन्यतुम् ॥६॥ ह्रदं न हि त्वा न्यृषन्त्यूर्मयो ब्रह्माणीन्द्र तव यानि वर्धना । त्वष्टा चित्ते युज्यं वावृधे शवस्ततक्ष वज्रमभिभूत्योजसम् ॥७॥ जघन्वाँ उ हरिभिः सम्भृतक्रतविन्द्र वृत्रं मनुषे गातुयन्नपः । अयच्छथा बाह्वोर्वज्रमायसमधारयो दिव्या सूर्यं दृशे ॥८॥ बृहत्स्वश्चन्द्रममवद्यदुक्थ्यमकृण्वत भियसा रोहणं दिवः । यन्मानुषप्रधना इन्द्रमूतयः स्वर्नृषाचो मरुतोऽमदन्ननु ॥९॥ द्यौश्चिदस्यामवाँ अहेः स्वनादयोयवीद्भियसा वज्र इन्द्र ते । वृत्रस्य यद्बद्बधानस्य रोदसी मदे सुतस्य शवसाभिनच्छिरः ॥१०॥ यदिन्न्विन्द्र पृथिवी दशभुजिरहानि विश्वा ततनन्त कृष्टयः । अत्राह ते मघवन्विश्रुतं सहो द्यामनु शवसा बर्हणा भुवत् ॥११॥ त्वमस्य पारे रजसो व्योमनः स्वभूत्योजा अवसे धृषन्मनः । चकृषे भूमिं प्रतिमानमोजसोऽपः स्वः परिभूरेष्या दिवम् ॥१२॥ त्वं भुवः प्रतिमानं पृथिव्या ऋष्ववीरस्य बृहतः पतिर्भूः । विश्वमाप्रा अन्तरिक्षं महित्वा सत्यमद्धा नकिरन्यस्त्वावान् ॥१३॥ न यस्य द्यावापृथिवी अनु व्यचो न सिन्धवो रजसो अन्तमानशुः । नोत स्ववृष्टिं मदे अस्य युध्यत एको अन्यच्चकृषे विश्वमानुषक् ॥१४॥ आर्चन्नत्र मरुतः सस्मिन्नाजौ विश्वे देवासो अमदन्ननु त्वा । वृत्रस्य यद्भृष्टिमता वधेन नि त्वमिन्द्र प्रत्यानं जघन्थ ॥१५॥

tyaṃ su meṣaṃ mahayā svarvidaṃ śataṃ yasya subhvaḥ sākamīrate । atyaṃ na vājaṃ havanasyadaṃ rathamendraṃ vavṛtyāmavase suvṛktibhiḥ ॥१॥ sa parvato na dharuṇeṣvacyutaḥ sahasramūtistaviṣīṣu vāvṛdhe । indro yadvṛtramavadhīnnadīvṛtamubjannarṇāṃsi jarhṛṣāṇo andhasā ॥२॥ sa hi dvaro dvariṣu vavra ūdhani candrabudhno madavṛddho manīṣibhiḥ । indraṃ tamahve svapasyayā dhiyā maṃhiṣṭharātiṃ sa hi paprirandhasaḥ ॥३॥ ā yaṃ pṛṇanti divi sadmabarhiṣaḥ samudraṃ na subhvaḥ svā abhiṣṭayaḥ । taṃ vṛtrahatye anu tasthurūtayaḥ śuṣmā indramavātā ahrutapsavaḥ ॥४॥ abhi svavṛṣṭiṃ made asya yudhyato raghvīriva pravaṇe sasrurūtayaḥ । indro yadvajrī dhṛṣamāṇo andhasā bhinadvalasya paridhīm̐riva tritaḥ ॥५॥ parīṃ ghṛṇā carati titviṣe śavo'po vṛtvī rajaso budhnamāśayat । vṛtrasya yatpravaṇe durgṛbhiśvano nijaghantha hanvorindra tanyatum ॥६॥ hradaṃ na hi tvā nyṛṣantyūrmayo brahmāṇīndra tava yāni vardhanā । tvaṣṭā citte yujyaṃ vāvṛdhe śavastatakṣa vajramabhibhūtyojasam ॥७॥ jaghanvām̐ u haribhiḥ sambhṛtakratavindra vṛtraṃ manuṣe gātuyannapaḥ । ayacchathā bāhvorvajramāyasamadhārayo divyā sūryaṃ dṛśe ॥८॥ bṛhatsvaścandramamavadyadukthyamakṛṇvata bhiyasā rohaṇaṃ divaḥ । yanmānuṣapradhanā indramūtayaḥ svarnṛṣāco maruto'madannanu ॥९॥ dyauścidasyāmavām̐ aheḥ svanādayoyavīdbhiyasā vajra indra te । vṛtrasya yadbadbadhānasya rodasī made sutasya śavasābhinacchiraḥ ॥१०॥ yadinnvindra pṛthivī daśabhujirahāni viśvā tatananta kṛṣṭayaḥ । atrāha te maghavanviśrutaṃ saho dyāmanu śavasā barhaṇā bhuvat ॥११॥ tvamasya pāre rajaso vyomanaḥ svabhūtyojā avase dhṛṣanmanaḥ । cakṛṣe bhūmiṃ pratimānamojaso'paḥ svaḥ paribhūreṣyā divam ॥१२॥ tvaṃ bhuvaḥ pratimānaṃ pṛthivyā ṛṣvavīrasya bṛhataḥ patirbhūḥ । viśvamāprā antarikṣaṃ mahitvā satyamaddhā nakiranyastvāvān ॥१३॥ na yasya dyāvāpṛthivī anu vyaco na sindhavo rajaso antamānaśuḥ । nota svavṛṣṭiṃ made asya yudhyata eko anyaccakṛṣe viśvamānuṣak ॥१४॥ ārcannatra marutaḥ sasminnājau viśve devāso amadannanu tvā । vṛtrasya yadbhṛṣṭimatā vadhena ni tvamindra pratyānaṃ jaghantha ॥१५॥

“Hymn to Indra, who finds the light of heaven with his hundred helpers — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-52read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 53
न्यू षु वाचं प्र महे भरामहे गिर इन्द्राय सदने विवस्वतः । नू चिद्धि रत्नं ससतामिवाविदन्न दुष्टुतिर्द्रविणोदेषु शस्यते ॥१॥ दुरो अश्वस्य दुर इन्द्र गोरसि दुरो यवस्य वसुन इनस्पतिः । शिक्षानरः प्रदिवो अकामकर्शनः सखा सखिभ्यस्तमिदं गृणीमसि ॥२॥ शचीव इन्द्र पुरुकृद्द्युमत्तम तवेदिदमभितश्चेकिते वसु । अतः संगृभ्याभिभूत आ भर मा त्वायतो जरितुः काममूनयीः ॥३॥ एभिर्द्युभिः सुमना एभिरिन्दुभिर्निरुन्धानो अमतिं गोभिरश्विना । इन्द्रेण दस्युं दरयन्त इन्दुभिर्युतद्वेषसः समिषा रभेमहि ॥४॥ समिन्द्र राया समिषा रभेमहि सं वाजेभिः पुरुश्चन्द्रैरभिद्युभिः । सं देव्या प्रमत्या वीरशुष्मया गोअग्रयाश्वावत्या रभेमहि ॥५॥ ते त्वा मदा अमदन्तानि वृष्ण्या ते सोमासो वृत्रहत्येषु सत्पते । यत्कारवे दश वृत्राण्यप्रति बर्हिष्मते नि सहस्राणि बर्हयः ॥६॥ युधा युधमुप घेदेषि धृष्णुया पुरा पुरं समिदं हंस्योजसा । नम्या यदिन्द्र सख्या परावति निबर्हयो नमुचिं नाम मायिनम् ॥७॥ त्वं करञ्जमुत पर्णयं वधीस्तेजिष्ठयातिथिग्वस्य वर्तनी । त्वं शता वङ्गृदस्याभिनत्पुरोऽनानुदः परिषूता ऋजिश्वना ॥८॥ त्वमेताञ्जनराज्ञो द्विर्दशाबन्धुना सुश्रवसोपजग्मुषः । षष्टिं सहस्रा नवतिं नव श्रुतो नि चक्रेण रथ्या दुष्पदावृणक् ॥९॥ त्वमाविथ सुश्रवसं तवोतिभिस्तव त्रामभिरिन्द्र तूर्वयाणम् । त्वमस्मै कुत्समतिथिग्वमायुं महे राज्ञे यूने अरन्धनायः ॥१०॥ य उदृचीन्द्र देवगोपाः सखायस्ते शिवतमा असाम । त्वां स्तोषाम त्वया सुवीरा द्राघीय आयुः प्रतरं दधानाः ॥११॥

nyū ṣu vācaṃ pra mahe bharāmahe gira indrāya sadane vivasvataḥ । nū ciddhi ratnaṃ sasatāmivāvidanna duṣṭutirdraviṇodeṣu śasyate ॥१॥ duro aśvasya dura indra gorasi duro yavasya vasuna inaspatiḥ । śikṣānaraḥ pradivo akāmakarśanaḥ sakhā sakhibhyastamidaṃ gṛṇīmasi ॥२॥ śacīva indra purukṛddyumattama tavedidamabhitaścekite vasu । ataḥ saṃgṛbhyābhibhūta ā bhara mā tvāyato jarituḥ kāmamūnayīḥ ॥३॥ ebhirdyubhiḥ sumanā ebhirindubhirnirundhāno amatiṃ gobhiraśvinā । indreṇa dasyuṃ darayanta indubhiryutadveṣasaḥ samiṣā rabhemahi ॥४॥ samindra rāyā samiṣā rabhemahi saṃ vājebhiḥ puruścandrairabhidyubhiḥ । saṃ devyā pramatyā vīraśuṣmayā goagrayāśvāvatyā rabhemahi ॥५॥ te tvā madā amadantāni vṛṣṇyā te somāso vṛtrahatyeṣu satpate । yatkārave daśa vṛtrāṇyaprati barhiṣmate ni sahasrāṇi barhayaḥ ॥६॥ yudhā yudhamupa ghedeṣi dhṛṣṇuyā purā puraṃ samidaṃ haṃsyojasā । namyā yadindra sakhyā parāvati nibarhayo namuciṃ nāma māyinam ॥७॥ tvaṃ karañjamuta parṇayaṃ vadhīstejiṣṭhayātithigvasya vartanī । tvaṃ śatā vaṅgṛdasyābhinatpuro'nānudaḥ pariṣūtā ṛjiśvanā ॥८॥ tvametāñjanarājño dvirdaśābandhunā suśravasopajagmuṣaḥ । ṣaṣṭiṃ sahasrā navatiṃ nava śruto ni cakreṇa rathyā duṣpadāvṛṇak ॥९॥ tvamāvitha suśravasaṃ tavotibhistava trāmabhirindra tūrvayāṇam । tvamasmai kutsamatithigvamāyuṃ mahe rājñe yūne arandhanāyaḥ ॥१०॥ ya udṛcīndra devagopāḥ sakhāyaste śivatamā asāma । tvāṃ stoṣāma tvayā suvīrā drāghīya āyuḥ prataraṃ dadhānāḥ ॥११॥

“Hymn to Indra, giver of horses, kine and barley, lord and guard of wealth — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-53read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 54
मा नो अस्मिन्मघवन्पृत्स्वंहसि नहि ते अन्तः शवसः परीणशे । अक्रन्दयो नद्यो रोरुवद्वना कथा न क्षोणीर्भियसा समारत ॥१॥ अर्चा शक्राय शाकिने शचीवते शृण्वन्तमिन्द्रं महयन्नभि ष्टुहि । यो धृष्णुना शवसा रोदसी उभे वृषा वृषत्वा वृषभो न्यृञ्जते ॥२॥ अर्चा दिवे बृहते शूष्यं वचः स्वक्षत्रं यस्य धृषतो धृषन्मनः । बृहच्छ्रवा असुरो बर्हणा कृतः पुरो हरिभ्यां वृषभो रथो हि षः ॥३॥ त्वं दिवो बृहतः सानु कोपयोऽव त्मना धृषता शम्बरं भिनत् । यन्मायिनो व्रन्दिनो मन्दिना धृषच्छितां गभस्तिमशनिं पृतन्यसि ॥४॥ नि यद्वृणक्षि श्वसनस्य मूर्धनि शुष्णस्य चिद्व्रन्दिनो रोरुवद्वना । प्राचीनेन मनसा बर्हणावता यदद्या चित्कृणवः कस्त्वा परि ॥५॥ त्वमाविथ नर्यं तुर्वशं यदुं त्वं तुर्वीतिं वय्यं शतक्रतो । त्वं रथमेतशं कृत्व्ये धने त्वं पुरो नवतिं दम्भयो नव ॥६॥ स घा राजा सत्पतिः शूशुवज्जनो रातहव्यः प्रति यः शासमिन्वति । उक्था वा यो अभिगृणाति राधसा दानुरस्मा उपरा पिन्वते दिवः ॥७॥ असमं क्षत्रमसमा मनीषा प्र सोमपा अपसा सन्तु नेमे । ये त इन्द्र ददुषो वर्धयन्ति महि क्षत्रं स्थविरं वृष्ण्यं च ॥८॥ तुभ्येदेते बहुला अद्रिदुग्धाश्चमूषदश्चमसा इन्द्रपानाः । व्यश्नुहि तर्पया काममेषामथा मनो वसुदेयाय कृष्व ॥९॥ अपामतिष्ठद्धरुणह्वरं तमोऽन्तर्वृत्रस्य जठरेषु पर्वतः । अभीमिन्द्रो नद्यो वव्रिणा हिता विश्वा अनुष्ठाः प्रवणेषु जिघ्नते ॥१०॥ स शेवृधमधि धा द्युम्नमस्मे महि क्षत्रं जनाषाळिन्द्र तव्यम् । रक्षा च नो मघोनः पाहि सूरीन्राये च नः स्वपत्या इषे धाः ॥११॥

mā no asminmaghavanpṛtsvaṃhasi nahi te antaḥ śavasaḥ parīṇaśe । akrandayo nadyo roruvadvanā kathā na kṣoṇīrbhiyasā samārata ॥१॥ arcā śakrāya śākine śacīvate śṛṇvantamindraṃ mahayannabhi ṣṭuhi । yo dhṛṣṇunā śavasā rodasī ubhe vṛṣā vṛṣatvā vṛṣabho nyṛñjate ॥२॥ arcā dive bṛhate śūṣyaṃ vacaḥ svakṣatraṃ yasya dhṛṣato dhṛṣanmanaḥ । bṛhacchravā asuro barhaṇā kṛtaḥ puro haribhyāṃ vṛṣabho ratho hi ṣaḥ ॥३॥ tvaṃ divo bṛhataḥ sānu kopayo'va tmanā dhṛṣatā śambaraṃ bhinat । yanmāyino vrandino mandinā dhṛṣacchitāṃ gabhastimaśaniṃ pṛtanyasi ॥४॥ ni yadvṛṇakṣi śvasanasya mūrdhani śuṣṇasya cidvrandino roruvadvanā । prācīnena manasā barhaṇāvatā yadadyā citkṛṇavaḥ kastvā pari ॥५॥ tvamāvitha naryaṃ turvaśaṃ yaduṃ tvaṃ turvītiṃ vayyaṃ śatakrato । tvaṃ rathametaśaṃ kṛtvye dhane tvaṃ puro navatiṃ dambhayo nava ॥६॥ sa ghā rājā satpatiḥ śūśuvajjano rātahavyaḥ prati yaḥ śāsaminvati । ukthā vā yo abhigṛṇāti rādhasā dānurasmā uparā pinvate divaḥ ॥७॥ asamaṃ kṣatramasamā manīṣā pra somapā apasā santu neme । ye ta indra daduṣo vardhayanti mahi kṣatraṃ sthaviraṃ vṛṣṇyaṃ ca ॥८॥ tubhyedete bahulā adridugdhāścamūṣadaścamasā indrapānāḥ । vyaśnuhi tarpayā kāmameṣāmathā mano vasudeyāya kṛṣva ॥९॥ apāmatiṣṭhaddharuṇahvaraṃ tamo'ntarvṛtrasya jaṭhareṣu parvataḥ । abhīmindro nadyo vavriṇā hitā viśvā anuṣṭhāḥ pravaṇeṣu jighnate ॥१०॥ sa śevṛdhamadhi dhā dyumnamasme mahi kṣatraṃ janāṣāḷindra tavyam । rakṣā ca no maghonaḥ pāhi sūrīnrāye ca naḥ svapatyā iṣe dhāḥ ॥११॥

“Hymn to Indra (Maghavan), whose strength none may comprehend — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-54read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 55
दिवश्चिदस्य वरिमा वि पप्रथ इन्द्रं न मह्ना पृथिवी चन प्रति । भीमस्तुविष्माञ्चर्षणिभ्य आतपः शिशीते वज्रं तेजसे न वंसगः ॥१॥ सो अर्णवो न नद्यः समुद्रियः प्रति गृभ्णाति विश्रिता वरीमभिः । इन्द्रः सोमस्य पीतये वृषायते सनात्स युध्म ओजसा पनस्यते ॥२॥ त्वं तमिन्द्र पर्वतं न भोजसे महो नृम्णस्य धर्मणामिरज्यसि । प्र वीर्येण देवताति चेकिते विश्वस्मा उग्रः कर्मणे पुरोहितः ॥३॥ स इद्वने नमस्युभिर्वचस्यते चारु जनेषु प्रब्रुवाण इन्द्रियम् । वृषा छन्दुर्भवति हर्यतो वृषा क्षेमेण धेनां मघवा यदिन्वति ॥४॥ स इन्महानि समिथानि मज्मना कृणोति युध्म ओजसा जनेभ्यः । अधा चन श्रद्दधति त्विषीमत इन्द्राय वज्रं निघनिघ्नते वधम् ॥५॥ स हि श्रवस्युः सदनानि कृत्रिमा क्ष्मया वृधान ओजसा विनाशयन् । ज्योतींषि कृण्वन्नवृकाणि यज्यवेऽव सुक्रतुः सर्तवा अपः सृजत् ॥६॥ दानाय मनः सोमपावन्नस्तु तेऽर्वाञ्चा हरी वन्दनश्रुदा कृधि । यमिष्ठासः सारथयो य इन्द्र ते न त्वा केता आ दभ्नुवन्ति भूर्णयः ॥७॥ अप्रक्षितं वसु बिभर्षि हस्तयोरषाळ्हं सहस्तन्वि श्रुतो दधे । आवृतासोऽवतासो न कर्तृभिस्तनूषु ते क्रतव इन्द्र भूरयः ॥८॥

divaścidasya varimā vi papratha indraṃ na mahnā pṛthivī cana prati । bhīmastuviṣmāñcarṣaṇibhya ātapaḥ śiśīte vajraṃ tejase na vaṃsagaḥ ॥१॥ so arṇavo na nadyaḥ samudriyaḥ prati gṛbhṇāti viśritā varīmabhiḥ । indraḥ somasya pītaye vṛṣāyate sanātsa yudhma ojasā panasyate ॥२॥ tvaṃ tamindra parvataṃ na bhojase maho nṛmṇasya dharmaṇāmirajyasi । pra vīryeṇa devatāti cekite viśvasmā ugraḥ karmaṇe purohitaḥ ॥३॥ sa idvane namasyubhirvacasyate cāru janeṣu prabruvāṇa indriyam । vṛṣā chandurbhavati haryato vṛṣā kṣemeṇa dhenāṃ maghavā yadinvati ॥४॥ sa inmahāni samithāni majmanā kṛṇoti yudhma ojasā janebhyaḥ । adhā cana śraddadhati tviṣīmata indrāya vajraṃ nighanighnate vadham ॥५॥ sa hi śravasyuḥ sadanāni kṛtrimā kṣmayā vṛdhāna ojasā vināśayan । jyotīṃṣi kṛṇvannavṛkāṇi yajyave'va sukratuḥ sartavā apaḥ sṛjat ॥६॥ dānāya manaḥ somapāvannastu te'rvāñcā harī vandanaśrudā kṛdhi । yamiṣṭhāsaḥ sārathayo ya indra te na tvā ketā ā dabhnuvanti bhūrṇayaḥ ॥७॥ aprakṣitaṃ vasu bibharṣi hastayoraṣāḷhaṃ sahastanvi śruto dadhe । āvṛtāso'vatāso na kartṛbhistanūṣu te kratava indra bhūrayaḥ ॥८॥

“Hymn to Indra, whom neither heaven nor earth can match in greatness — 8 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-55read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 56
एष प्र पूर्वीरव तस्य चम्रिषोऽत्यो न योषामुदयंस्त भुर्वणिः । दक्षं महे पाययते हिरण्ययं रथमावृत्या हरियोगमृभ्वसम् ॥१॥ तं गूर्तयो नेमन्निषः परीणसः समुद्रं न संचरणे सनिष्यवः । पतिं दक्षस्य विदथस्य नू सहो गिरिं न वेना अधि रोह तेजसा ॥२॥ स तुर्वणिर्महाँ अरेणु पौंस्ये गिरेर्भृष्टिर्न भ्राजते तुजा शवः । येन शुष्णं मायिनमायसो मदे दुध्र आभूषु रामयन्नि दामनि ॥३॥ देवी यदि तविषी त्वावृधोतय इन्द्रं सिषक्त्युषसं न सूर्यः । यो धृष्णुना शवसा बाधते तम इयर्ति रेणुं बृहदर्हरिष्वणिः ॥४॥ वि यत्तिरो धरुणमच्युतं रजोऽतिष्ठिपो दिव आतासु बर्हणा । स्वर्मीळ्हे यन्मद इन्द्र हर्ष्याहन्वृत्रं निरपामौब्जो अर्णवम् ॥५॥ त्वं दिवो धरुणं धिष ओजसा पृथिव्या इन्द्र सदनेषु माहिनः । त्वं सुतस्य मदे अरिणा अपो वि वृत्रस्य समया पाष्यारुजः ॥६॥

eṣa pra pūrvīrava tasya camriṣo'tyo na yoṣāmudayaṃsta bhurvaṇiḥ । dakṣaṃ mahe pāyayate hiraṇyayaṃ rathamāvṛtyā hariyogamṛbhvasam ॥१॥ taṃ gūrtayo nemanniṣaḥ parīṇasaḥ samudraṃ na saṃcaraṇe saniṣyavaḥ । patiṃ dakṣasya vidathasya nū saho giriṃ na venā adhi roha tejasā ॥२॥ sa turvaṇirmahām̐ areṇu pauṃsye girerbhṛṣṭirna bhrājate tujā śavaḥ । yena śuṣṇaṃ māyinamāyaso made dudhra ābhūṣu rāmayanni dāmani ॥३॥ devī yadi taviṣī tvāvṛdhotaya indraṃ siṣaktyuṣasaṃ na sūryaḥ । yo dhṛṣṇunā śavasā bādhate tama iyarti reṇuṃ bṛhadarhariṣvaṇiḥ ॥४॥ vi yattiro dharuṇamacyutaṃ rajo'tiṣṭhipo diva ātāsu barhaṇā । svarmīḷhe yanmada indra harṣyāhanvṛtraṃ nirapāmaubjo arṇavam ॥५॥ tvaṃ divo dharuṇaṃ dhiṣa ojasā pṛthivyā indra sadaneṣu māhinaḥ । tvaṃ sutasya made ariṇā apo vi vṛtrasya samayā pāṣyārujaḥ ॥६॥

“Hymn to Indra, roused by libations, his golden car yoked with bay horses — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-56read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 57
प्र मंहिष्ठाय बृहते बृहद्रये सत्यशुष्माय तवसे मतिं भरे । अपामिव प्रवणे यस्य दुर्धरं राधो विश्वायु शवसे अपावृतम् ॥१॥ अध ते विश्वमनु हासदिष्टय आपो निम्नेव सवना हविष्मतः । यत्पर्वते न समशीत हर्यत इन्द्रस्य वज्रः श्नथिता हिरण्ययः ॥२॥ अस्मै भीमाय नमसा समध्वर उषो न शुभ्र आ भरा पनीयसे । यस्य धाम श्रवसे नामेन्द्रियं ज्योतिरकारि हरितो नायसे ॥३॥ इमे त इन्द्र ते वयं पुरुष्टुत ये त्वारभ्य चरामसि प्रभूवसो । नहि त्वदन्यो गिर्वणो गिरः सघत्क्षोणीरिव प्रति नो हर्य तद्वचः ॥४॥ भूरि त इन्द्र वीर्यं तव स्मस्यस्य स्तोतुर्मघवन्काममा पृण । अनु ते द्यौर्बृहती वीर्यं मम इयं च ते पृथिवी नेम ओजसे ॥५॥ त्वं तमिन्द्र पर्वतं महामुरुं वज्रेण वज्रिन्पर्वशश्चकर्तिथ । अवासृजो निवृताः सर्तवा अपः सत्रा विश्वं दधिषे केवलं सहः ॥६॥

pra maṃhiṣṭhāya bṛhate bṛhadraye satyaśuṣmāya tavase matiṃ bhare । apāmiva pravaṇe yasya durdharaṃ rādho viśvāyu śavase apāvṛtam ॥१॥ adha te viśvamanu hāsadiṣṭaya āpo nimneva savanā haviṣmataḥ । yatparvate na samaśīta haryata indrasya vajraḥ śnathitā hiraṇyayaḥ ॥२॥ asmai bhīmāya namasā samadhvara uṣo na śubhra ā bharā panīyase । yasya dhāma śravase nāmendriyaṃ jyotirakāri harito nāyase ॥३॥ ime ta indra te vayaṃ puruṣṭuta ye tvārabhya carāmasi prabhūvaso । nahi tvadanyo girvaṇo giraḥ saghatkṣoṇīriva prati no harya tadvacaḥ ॥४॥ bhūri ta indra vīryaṃ tava smasyasya stoturmaghavankāmamā pṛṇa । anu te dyaurbṛhatī vīryaṃ mama iyaṃ ca te pṛthivī nema ojase ॥५॥ tvaṃ tamindra parvataṃ mahāmuruṃ vajreṇa vajrinparvaśaścakartitha । avāsṛjo nivṛtāḥ sartavā apaḥ satrā viśvaṃ dadhiṣe kevalaṃ sahaḥ ॥६॥

“Hymn to Indra, the liberal lord of lofty wealth — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-57read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 58
नू चित्सहोजा अमृतो नि तुन्दते होता यद्दूतो अभवद्विवस्वतः । वि साधिष्ठेभिः पथिभी रजो मम आ देवताता हविषा विवासति ॥१॥ आ स्वमद्म युवमानो अजरस्तृष्वविष्यन्नतसेषु तिष्ठति । अत्यो न पृष्ठं प्रुषितस्य रोचते दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदत् ॥२॥ क्राणा रुद्रेभिर्वसुभिः पुरोहितो होता निषत्तो रयिषाळमर्त्यः । रथो न विक्ष्वृञ्जसान आयुषु व्यानुषग्वार्या देव ऋण्वति ॥३॥ वि वातजूतो अतसेषु तिष्ठते वृथा जुहूभिः सृण्या तुविष्वणिः । तृषु यदग्ने वनिनो वृषायसे कृष्णं त एम रुशदूर्मे अजर ॥४॥ तपुर्जम्भो वन आ वातचोदितो यूथे न साह्वाँ अव वाति वंसगः । अभिव्रजन्नक्षितं पाजसा रज स्थातुश्चरथं भयते पतत्रिणः ॥५॥ दधुष्ट्वा भृगवो मानुषेष्वा रयिं न चारुं सुहवं जनेभ्यः । होतारमग्ने अतिथिं वरेण्यं मित्रं न शेवं दिव्याय जन्मने ॥६॥ होतारं सप्त जुह्वो यजिष्ठं यं वाघतो वृणते अध्वरेषु । अग्निं विश्वेषामरतिं वसूनां सपर्यामि प्रयसा यामि रत्नम् ॥७॥ अच्छिद्रा सूनो सहसो नो अद्य स्तोतृभ्यो मित्रमहः शर्म यच्छ । अग्ने गृणन्तमंहस उरुष्योर्जो नपात्पूर्भिरायसीभिः ॥८॥ भवा वरूथं गृणते विभावो भवा मघवन्मघवद्भ्यः शर्म । उरुष्याग्ने अंहसो गृणन्तं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥९॥

nū citsahojā amṛto ni tundate hotā yaddūto abhavadvivasvataḥ । vi sādhiṣṭhebhiḥ pathibhī rajo mama ā devatātā haviṣā vivāsati ॥१॥ ā svamadma yuvamāno ajarastṛṣvaviṣyannataseṣu tiṣṭhati । atyo na pṛṣṭhaṃ pruṣitasya rocate divo na sānu stanayannacikradat ॥२॥ krāṇā rudrebhirvasubhiḥ purohito hotā niṣatto rayiṣāḷamartyaḥ । ratho na vikṣvṛñjasāna āyuṣu vyānuṣagvāryā deva ṛṇvati ॥३॥ vi vātajūto ataseṣu tiṣṭhate vṛthā juhūbhiḥ sṛṇyā tuviṣvaṇiḥ । tṛṣu yadagne vanino vṛṣāyase kṛṣṇaṃ ta ema ruśadūrme ajara ॥४॥ tapurjambho vana ā vātacodito yūthe na sāhvām̐ ava vāti vaṃsagaḥ । abhivrajannakṣitaṃ pājasā raja sthātuścarathaṃ bhayate patatriṇaḥ ॥५॥ dadhuṣṭvā bhṛgavo mānuṣeṣvā rayiṃ na cāruṃ suhavaṃ janebhyaḥ । hotāramagne atithiṃ vareṇyaṃ mitraṃ na śevaṃ divyāya janmane ॥६॥ hotāraṃ sapta juhvo yajiṣṭhaṃ yaṃ vāghato vṛṇate adhvareṣu । agniṃ viśveṣāmaratiṃ vasūnāṃ saparyāmi prayasā yāmi ratnam ॥७॥ acchidrā sūno sahaso no adya stotṛbhyo mitramahaḥ śarma yaccha । agne gṛṇantamaṃhasa uruṣyorjo napātpūrbhirāyasībhiḥ ॥८॥ bhavā varūthaṃ gṛṇate vibhāvo bhavā maghavanmaghavadbhyaḥ śarma । uruṣyāgne aṃhaso gṛṇantaṃ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ॥९॥

“Hymn to Agni, the immortal herald and messenger of Vivasvān — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-58read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 59
वया इदग्ने अग्नयस्ते अन्ये त्वे विश्वे अमृता मादयन्ते । वैश्वानर नाभिरसि क्षितीनां स्थूणेव जनाँ उपमिद्ययन्थ ॥१॥ मूर्धा दिवो नाभिरग्निः पृथिव्या अथाभवदरती रोदस्योः । तं त्वा देवासोऽजनयन्त देवं वैश्वानर ज्योतिरिदार्याय ॥२॥ आ सूर्ये न रश्मयो ध्रुवासो वैश्वानरे दधिरेऽग्ना वसूनि । या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु या मानुषेष्वसि तस्य राजा ॥३॥ बृहती इव सूनवे रोदसी गिरो होता मनुष्यो न दक्षः । स्वर्वते सत्यशुष्माय पूर्वीर्वैश्वानराय नृतमाय यह्वीः ॥४॥ दिवश्चित्ते बृहतो जातवेदो वैश्वानर प्र रिरिचे महित्वम् । राजा कृष्टीनामसि मानुषीणां युधा देवेभ्यो वरिवश्चकर्थ ॥५॥ प्र नू महित्वं वृषभस्य वोचं यं पूरवो वृत्रहणं सचन्ते । वैश्वानरो दस्युमग्निर्जघन्वाँ अधूनोत्काष्ठा अव शम्बरं भेत् ॥६॥ वैश्वानरो महिम्ना विश्वकृष्टिर्भरद्वाजेषु यजतो विभावा । शातवनेये शतिनीभिरग्निः पुरुणीथे जरते सूनृतावान् ॥७॥

vayā idagne agnayaste anye tve viśve amṛtā mādayante । vaiśvānara nābhirasi kṣitīnāṃ sthūṇeva janām̐ upamidyayantha ॥१॥ mūrdhā divo nābhiragniḥ pṛthivyā athābhavadaratī rodasyoḥ । taṃ tvā devāso'janayanta devaṃ vaiśvānara jyotiridāryāya ॥२॥ ā sūrye na raśmayo dhruvāso vaiśvānare dadhire'gnā vasūni । yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu yā mānuṣeṣvasi tasya rājā ॥३॥ bṛhatī iva sūnave rodasī giro hotā manuṣyo na dakṣaḥ । svarvate satyaśuṣmāya pūrvīrvaiśvānarāya nṛtamāya yahvīḥ ॥४॥ divaścitte bṛhato jātavedo vaiśvānara pra ririce mahitvam । rājā kṛṣṭīnāmasi mānuṣīṇāṃ yudhā devebhyo varivaścakartha ॥५॥ pra nū mahitvaṃ vṛṣabhasya vocaṃ yaṃ pūravo vṛtrahaṇaṃ sacante । vaiśvānaro dasyumagnirjaghanvām̐ adhūnotkāṣṭhā ava śambaraṃ bhet ॥६॥ vaiśvānaro mahimnā viśvakṛṣṭirbharadvājeṣu yajato vibhāvā । śātavaneye śatinībhiragniḥ puruṇīthe jarate sūnṛtāvān ॥७॥

“Hymn to Agni Vaiśvānara, the centre of the peoples — 7 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-59read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 60
वह्निं यशसं विदथस्य केतुं सुप्राव्यं दूतं सद्योअर्थम् । द्विजन्मानं रयिमिव प्रशस्तं रातिं भरद्भृगवे मातरिश्वा ॥१॥ अस्य शासुरुभयासः सचन्ते हविष्मन्त उशिजो ये च मर्ताः । दिवश्चित्पूर्वो न्यसादि होतापृच्छ्यो विश्पतिर्विक्षु वेधाः ॥२॥ तं नव्यसी हृद आ जायमानमस्मत्सुकीर्तिर्मधुजिह्वमश्याः । यमृत्विजो वृजने मानुषासः प्रयस्वन्त आयवो जीजनन्त ॥३॥ उशिक्पावको वसुर्मानुषेषु वरेण्यो होताधायि विक्षु । दमूना गृहपतिर्दम आँ अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणाम् ॥४॥ तं त्वा वयं पतिमग्ने रयीणां प्र शंसामो मतिभिर्गोतमासः । आशुं न वाजम्भरं मर्जयन्तः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥५॥

vahniṃ yaśasaṃ vidathasya ketuṃ suprāvyaṃ dūtaṃ sadyoartham । dvijanmānaṃ rayimiva praśastaṃ rātiṃ bharadbhṛgave mātariśvā ॥१॥ asya śāsurubhayāsaḥ sacante haviṣmanta uśijo ye ca martāḥ । divaścitpūrvo nyasādi hotāpṛcchyo viśpatirvikṣu vedhāḥ ॥२॥ taṃ navyasī hṛda ā jāyamānamasmatsukīrtirmadhujihvamaśyāḥ । yamṛtvijo vṛjane mānuṣāsaḥ prayasvanta āyavo jījananta ॥३॥ uśikpāvako vasurmānuṣeṣu vareṇyo hotādhāyi vikṣu । damūnā gṛhapatirdama ām̐ agnirbhuvadrayipatī rayīṇām ॥४॥ taṃ tvā vayaṃ patimagne rayīṇāṃ pra śaṃsāmo matibhirgotamāsaḥ । āśuṃ na vājambharaṃ marjayantaḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ॥५॥

“Hymn to Agni, the glorious priest and banner of sacrifice — 5 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-60read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 61
अस्मा इदु प्र तवसे तुराय प्रयो न हर्मि स्तोमं माहिनाय । ऋचीषमायाध्रिगव ओहमिन्द्राय ब्रह्माणि राततमा ॥१॥ अस्मा इदु प्रय इव प्र यंसि भराम्याङ्गूषं बाधे सुवृक्ति । इन्द्राय हृदा मनसा मनीषा प्रत्नाय पत्ये धियो मर्जयन्त ॥२॥ अस्मा इदु त्यमुपमं स्वर्षां भराम्याङ्गूषमास्येन । मंहिष्ठमच्छोक्तिभिर्मतीनां सुवृक्तिभिः सूरिं वावृधध्यै ॥३॥ अस्मा इदु स्तोमं सं हिनोमि रथं न तष्टेव तत्सिनाय । गिरश्च गिर्वाहसे सुवृक्तीन्द्राय विश्वमिन्वं मेधिराय ॥४॥ अस्मा इदु सप्तिमिव श्रवस्येन्द्रायार्कं जुह्वा समञ्जे । वीरं दानौकसं वन्दध्यै पुरां गूर्तश्रवसं दर्माणम् ॥५॥ अस्मा इदु त्वष्टा तक्षद्वज्रं स्वपस्तमं स्वर्यं रणाय । वृत्रस्य चिद्विदद्येन मर्म तुजन्नीशानस्तुजता कियेधाः ॥६॥ अस्येदु मातुः सवनेषु सद्यो महः पितुं पपिवाञ्चार्वन्ना । मुषायद्विष्णुः पचतं सहीयान्विध्यद्वराहं तिरो अद्रिमस्ता ॥७॥ अस्मा इदु ग्नाश्चिद्देवपत्नीरिन्द्रायार्कमहिहत्य ऊवुः । परि द्यावापृथिवी जभ्र उर्वी नास्य ते महिमानं परि ष्टः ॥८॥ अस्येदेव प्र रिरिचे महित्वं दिवस्पृथिव्याः पर्यन्तरिक्षात् । स्वराळिन्द्रो दम आ विश्वगूर्तः स्वरिरमत्रो ववक्षे रणाय ॥९॥ अस्येदेव शवसा शुषन्तं वि वृश्चद्वज्रेण वृत्रमिन्द्रः । गा न व्राणा अवनीरमुञ्चदभि श्रवो दावने सचेताः ॥१०॥ अस्येदु त्वेषसा रन्त सिन्धवः परि यद्वज्रेण सीमयच्छत् । ईशानकृद्दाशुषे दशस्यन्तुर्वीतये गाधं तुर्वणिः कः ॥११॥ अस्मा इदु प्र भरा तूतुजानो वृत्राय वज्रमीशानः कियेधाः । गोर्न पर्व वि रदा तिरश्चेष्यन्नर्णांस्यपां चरध्यै ॥१२॥ अस्येदु प्र ब्रूहि पूर्व्याणि तुरस्य कर्माणि नव्य उक्थैः । युधे यदिष्णान आयुधान्यृघायमाणो निरिणाति शत्रून् ॥१३॥ अस्येदु भिया गिरयश्च दृळ्हा द्यावा च भूमा जनुषस्तुजेते । उपो वेनस्य जोगुवान ओणिं सद्यो भुवद्वीर्याय नोधाः ॥१४॥ अस्मा इदु त्यदनु दाय्येषामेको यद्वव्ने भूरेरीशानः । प्रैतशं सूर्ये पस्पृधानं सौवश्व्ये सुष्विमावदिन्द्रः ॥१५॥ एवा ते हारियोजना सुवृक्तीन्द्र ब्रह्माणि गोतमासो अक्रन् । ऐषु विश्वपेशसं धियं धाः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥१६॥

asmā idu pra tavase turāya prayo na harmi stomaṃ māhināya । ṛcīṣamāyādhrigava ohamindrāya brahmāṇi rātatamā ॥१॥ asmā idu praya iva pra yaṃsi bharāmyāṅgūṣaṃ bādhe suvṛkti । indrāya hṛdā manasā manīṣā pratnāya patye dhiyo marjayanta ॥२॥ asmā idu tyamupamaṃ svarṣāṃ bharāmyāṅgūṣamāsyena । maṃhiṣṭhamacchoktibhirmatīnāṃ suvṛktibhiḥ sūriṃ vāvṛdhadhyai ॥३॥ asmā idu stomaṃ saṃ hinomi rathaṃ na taṣṭeva tatsināya । giraśca girvāhase suvṛktīndrāya viśvaminvaṃ medhirāya ॥४॥ asmā idu saptimiva śravasyendrāyārkaṃ juhvā samañje । vīraṃ dānaukasaṃ vandadhyai purāṃ gūrtaśravasaṃ darmāṇam ॥५॥ asmā idu tvaṣṭā takṣadvajraṃ svapastamaṃ svaryaṃ raṇāya । vṛtrasya cidvidadyena marma tujannīśānastujatā kiyedhāḥ ॥६॥ asyedu mātuḥ savaneṣu sadyo mahaḥ pituṃ papivāñcārvannā । muṣāyadviṣṇuḥ pacataṃ sahīyānvidhyadvarāhaṃ tiro adrimastā ॥७॥ asmā idu gnāściddevapatnīrindrāyārkamahihatya ūvuḥ । pari dyāvāpṛthivī jabhra urvī nāsya te mahimānaṃ pari ṣṭaḥ ॥८॥ asyedeva pra ririce mahitvaṃ divaspṛthivyāḥ paryantarikṣāt । svarāḷindro dama ā viśvagūrtaḥ svariramatro vavakṣe raṇāya ॥९॥ asyedeva śavasā śuṣantaṃ vi vṛścadvajreṇa vṛtramindraḥ । gā na vrāṇā avanīramuñcadabhi śravo dāvane sacetāḥ ॥१०॥ asyedu tveṣasā ranta sindhavaḥ pari yadvajreṇa sīmayacchat । īśānakṛddāśuṣe daśasyanturvītaye gādhaṃ turvaṇiḥ kaḥ ॥११॥ asmā idu pra bharā tūtujāno vṛtrāya vajramīśānaḥ kiyedhāḥ । gorna parva vi radā tiraśceṣyannarṇāṃsyapāṃ caradhyai ॥१२॥ asyedu pra brūhi pūrvyāṇi turasya karmāṇi navya ukthaiḥ । yudhe yadiṣṇāna āyudhānyṛghāyamāṇo niriṇāti śatrūn ॥१३॥ asyedu bhiyā girayaśca dṛḷhā dyāvā ca bhūmā januṣastujete । upo venasya joguvāna oṇiṃ sadyo bhuvadvīryāya nodhāḥ ॥१४॥ asmā idu tyadanu dāyyeṣāmeko yadvavne bhūrerīśānaḥ । praitaśaṃ sūrye paspṛdhānaṃ sauvaśvye suṣvimāvadindraḥ ॥१५॥ evā te hāriyojanā suvṛktīndra brahmāṇi gotamāso akran । aiṣu viśvapeśasaṃ dhiyaṃ dhāḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ॥१६॥

“Hymn to Indra, swift, strong and exalted, praised with song — 16 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-61read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 62
प्र मन्महे शवसानाय शूषमाङ्गूषं गिर्वणसे अङ्गिरस्वत् । सुवृक्तिभि स्तुवत ऋग्मियायार्चामार्कं नरे विश्रुताय ॥१॥ प्र वो महे महि नमो भरध्वमाङ्गूष्यं शवसानाय साम । येना नः पूर्वे पितरः पदज्ञा अर्चन्तो अङ्गिरसो गा अविन्दन् ॥२॥ इन्द्रस्याङ्गिरसां चेष्टौ विदत्सरमा तनयाय धासिम् । बृहस्पतिर्भिनदद्रिं विदद्गाः समुस्रियाभिर्वावशन्त नरः ॥३॥ स सुष्टुभा स स्तुभा सप्त विप्रैः स्वरेणाद्रिं स्वर्यो नवग्वैः । सरण्युभिः फलिगमिन्द्र शक्र वलं रवेण दरयो दशग्वैः ॥४॥ गृणानो अङ्गिरोभिर्दस्म वि वरुषसा सूर्येण गोभिरन्धः । वि भूम्या अप्रथय इन्द्र सानु दिवो रज उपरमस्तभायः ॥५॥ तदु प्रयक्षतममस्य कर्म दस्मस्य चारुतममस्ति दंसः । उपह्वरे यदुपरा अपिन्वन्मध्वर्णसो नद्यश्चतस्रः ॥६॥ द्विता वि वव्रे सनजा सनीळे अयास्य स्तवमानेभिरर्कैः । भगो न मेने परमे व्योमन्नधारयद्रोदसी सुदंसाः ॥७॥ सनाद्दिवं परि भूमा विरूपे पुनर्भुवा युवती स्वेभिरेवैः । कृष्णेभिरक्तोषा रुशद्भिर्वपुर्भिरा चरतो अन्यान्या ॥८॥ सनेमि सख्यं स्वपस्यमानः सूनुर्दाधार शवसा सुदंसाः । आमासु चिद्दधिषे पक्वमन्तः पयः कृष्णासु रुशद्रोहिणीषु ॥९॥ सनात्सनीळा अवनीरवाता व्रता रक्षन्ते अमृताः सहोभिः । पुरू सहस्रा जनयो न पत्नीर्दुवस्यन्ति स्वसारो अह्रयाणम् ॥१०॥ सनायुवो नमसा नव्यो अर्कैर्वसूयवो मतयो दस्म दद्रुः । पतिं न पत्नीरुशतीरुशन्तं स्पृशन्ति त्वा शवसावन्मनीषाः ॥११॥ सनादेव तव रायो गभस्तौ न क्षीयन्ते नोप दस्यन्ति दस्म । द्युमाँ असि क्रतुमाँ इन्द्र धीरः शिक्षा शचीवस्तव नः शचीभिः ॥१२॥ सनायते गोतम इन्द्र नव्यमतक्षद्ब्रह्म हरियोजनाय । सुनीथाय नः शवसान नोधाः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥१३॥

pra manmahe śavasānāya śūṣamāṅgūṣaṃ girvaṇase aṅgirasvat । suvṛktibhi stuvata ṛgmiyāyārcāmārkaṃ nare viśrutāya ॥१॥ pra vo mahe mahi namo bharadhvamāṅgūṣyaṃ śavasānāya sāma । yenā naḥ pūrve pitaraḥ padajñā arcanto aṅgiraso gā avindan ॥२॥ indrasyāṅgirasāṃ ceṣṭau vidatsaramā tanayāya dhāsim । bṛhaspatirbhinadadriṃ vidadgāḥ samusriyābhirvāvaśanta naraḥ ॥३॥ sa suṣṭubhā sa stubhā sapta vipraiḥ svareṇādriṃ svaryo navagvaiḥ । saraṇyubhiḥ phaligamindra śakra valaṃ raveṇa darayo daśagvaiḥ ॥४॥ gṛṇāno aṅgirobhirdasma vi varuṣasā sūryeṇa gobhirandhaḥ । vi bhūmyā aprathaya indra sānu divo raja uparamastabhāyaḥ ॥५॥ tadu prayakṣatamamasya karma dasmasya cārutamamasti daṃsaḥ । upahvare yaduparā apinvanmadhvarṇaso nadyaścatasraḥ ॥६॥ dvitā vi vavre sanajā sanīḷe ayāsya stavamānebhirarkaiḥ । bhago na mene parame vyomannadhārayadrodasī sudaṃsāḥ ॥७॥ sanāddivaṃ pari bhūmā virūpe punarbhuvā yuvatī svebhirevaiḥ । kṛṣṇebhiraktoṣā ruśadbhirvapurbhirā carato anyānyā ॥८॥ sanemi sakhyaṃ svapasyamānaḥ sūnurdādhāra śavasā sudaṃsāḥ । āmāsu ciddadhiṣe pakvamantaḥ payaḥ kṛṣṇāsu ruśadrohiṇīṣu ॥९॥ sanātsanīḷā avanīravātā vratā rakṣante amṛtāḥ sahobhiḥ । purū sahasrā janayo na patnīrduvasyanti svasāro ahrayāṇam ॥१०॥ sanāyuvo namasā navyo arkairvasūyavo matayo dasma dadruḥ । patiṃ na patnīruśatīruśantaṃ spṛśanti tvā śavasāvanmanīṣāḥ ॥११॥ sanādeva tava rāyo gabhastau na kṣīyante nopa dasyanti dasma । dyumām̐ asi kratumām̐ indra dhīraḥ śikṣā śacīvastava naḥ śacībhiḥ ॥१२॥ sanāyate gotama indra navyamatakṣadbrahma hariyojanāya । sunīthāya naḥ śavasāna nodhāḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ॥१३॥

“Hymn to Indra, the far-famed hero who loves song — 13 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-62read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 63
त्वं महाँ इन्द्र यो ह शुष्मैर्द्यावा जज्ञानः पृथिवी अमे धाः । यद्ध ते विश्वा गिरयश्चिदभ्वा भिया दृळ्हासः किरणा नैजन् ॥१॥ आ यद्धरी इन्द्र विव्रता वेरा ते वज्रं जरिता बाह्वोर्धात् । येनाविहर्यतक्रतो अमित्रान्पुर इष्णासि पुरुहूत पूर्वीः ॥२॥ त्वं सत्य इन्द्र धृष्णुरेतान्त्वमृभुक्षा नर्यस्त्वं षाट् । त्वं शुष्णं वृजने पृक्ष आणौ यूने कुत्साय द्युमते सचाहन् ॥३॥ त्वं ह त्यदिन्द्र चोदीः सखा वृत्रं यद्वज्रिन्वृषकर्मन्नुभ्नाः । यद्ध शूर वृषमणः पराचैर्वि दस्यूँर्योनावकृतो वृथाषाट् ॥४॥ त्वं ह त्यदिन्द्रारिषण्यन्दृळ्हस्य चिन्मर्तानामजुष्टौ । व्यस्मदा काष्ठा अर्वते वर्घनेव वज्रिञ्छ्नथिह्यमित्रान् ॥५॥ त्वां ह त्यदिन्द्रार्णसातौ स्वर्मीळ्हे नर आजा हवन्ते । तव स्वधाव इयमा समर्य ऊतिर्वाजेष्वतसाय्या भूत् ॥६॥ त्वं ह त्यदिन्द्र सप्त युध्यन्पुरो वज्रिन्पुरुकुत्साय दर्दः । बर्हिर्न यत्सुदासे वृथा वर्गंहो राजन्वरिवः पूरवे कः ॥७॥ त्वं त्यां न इन्द्र देव चित्रामिषमापो न पीपयः परिज्मन् । यया शूर प्रत्यस्मभ्यं यंसि त्मनमूर्जं न विश्वध क्षरध्यै ॥८॥ अकारि त इन्द्र गोतमेभिर्ब्रह्माण्योक्ता नमसा हरिभ्याम् । सुपेशसं वाजमा भरा नः प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥९॥

tvaṃ mahām̐ indra yo ha śuṣmairdyāvā jajñānaḥ pṛthivī ame dhāḥ । yaddha te viśvā girayaścidabhvā bhiyā dṛḷhāsaḥ kiraṇā naijan ॥१॥ ā yaddharī indra vivratā verā te vajraṃ jaritā bāhvordhāt । yenāviharyatakrato amitrānpura iṣṇāsi puruhūta pūrvīḥ ॥२॥ tvaṃ satya indra dhṛṣṇuretāntvamṛbhukṣā naryastvaṃ ṣāṭ । tvaṃ śuṣṇaṃ vṛjane pṛkṣa āṇau yūne kutsāya dyumate sacāhan ॥३॥ tvaṃ ha tyadindra codīḥ sakhā vṛtraṃ yadvajrinvṛṣakarmannubhnāḥ । yaddha śūra vṛṣamaṇaḥ parācairvi dasyūm̐ryonāvakṛto vṛthāṣāṭ ॥४॥ tvaṃ ha tyadindrāriṣaṇyandṛḷhasya cinmartānāmajuṣṭau । vyasmadā kāṣṭhā arvate varghaneva vajriñchnathihyamitrān ॥५॥ tvāṃ ha tyadindrārṇasātau svarmīḷhe nara ājā havante । tava svadhāva iyamā samarya ūtirvājeṣvatasāyyā bhūt ॥६॥ tvaṃ ha tyadindra sapta yudhyanpuro vajrinpurukutsāya dardaḥ । barhirna yatsudāse vṛthā vargaṃho rājanvarivaḥ pūrave kaḥ ॥७॥ tvaṃ tyāṃ na indra deva citrāmiṣamāpo na pīpayaḥ parijman । yayā śūra pratyasmabhyaṃ yaṃsi tmanamūrjaṃ na viśvadha kṣaradhyai ॥८॥ akāri ta indra gotamebhirbrahmāṇyoktā namasā haribhyām । supeśasaṃ vājamā bharā naḥ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ॥९॥

“Hymn to Indra, the mighty one whose birth terrified earth and heaven — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-63read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 64
वृष्णे शर्धाय सुमखाय वेधसे नोधः सुवृक्तिं प्र भरा मरुद्भ्यः । अपो न धीरो मनसा सुहस्त्यो गिरः समञ्जे विदथेष्वाभुवः ॥१॥ ते जज्ञिरे दिव ऋष्वास उक्षणो रुद्रस्य मर्या असुरा अरेपसः । पावकासः शुचयः सूर्या इव सत्वानो न द्रप्सिनो घोरवर्पसः ॥२॥ युवानो रुद्रा अजरा अभोग्घनो ववक्षुरध्रिगावः पर्वता इव । दृळ्हा चिद्विश्वा भुवनानि पार्थिवा प्र च्यावयन्ति दिव्यानि मज्मना ॥३॥ चित्रैरञ्जिभिर्वपुषे व्यञ्जते वक्षस्सु रुक्माँ अधि येतिरे शुभे । अंसेष्वेषां नि मिमृक्षुरृष्टयः साकं जज्ञिरे स्वधया दिवो नरः ॥४॥ ईशानकृतो धुनयो रिशादसो वातान्विद्युतस्तविषीभिरक्रत । दुहन्त्यूधर्दिव्यानि धूतयो भूमिं पिन्वन्ति पयसा परिज्रयः ॥५॥ पिन्वन्त्यपो मरुतः सुदानवः पयो घृतवद्विदथेष्वाभुवः । अत्यं न मिहे वि नयन्ति वाजिनमुत्सं दुहन्ति स्तनयन्तमक्षितम् ॥६॥ महिषासो मायिनश्चित्रभानवो गिरयो न स्वतवसो रघुष्यदः । मृगा इव हस्तिनः खादथा वना यदारुणीषु तविषीरयुग्ध्वम् ॥७॥ सिंहा इव नानदति प्रचेतसः पिशा इव सुपिशो विश्ववेदसः । क्षपो जिन्वन्तः पृषतीभिरृष्टिभिः समित्सबाधः शवसाहिमन्यवः ॥८॥ रोदसी आ वदता गणश्रियो नृषाचः शूराः शवसाहिमन्यवः । आ वन्धुरेष्वमतिर्न दर्शता विद्युन्न तस्थौ मरुतो रथेषु वः ॥९॥ विश्ववेदसो रयिभिः समोकसः सम्मिश्लासस्तविषीभिर्विरप्शिनः । अस्तार इषुं दधिरे गभस्त्योरनन्तशुष्मा वृषखादयो नरः ॥१०॥ हिरण्ययेभिः पविभिः पयोवृध उज्जिघ्नन्त आपथ्यो न पर्वतान् । मखा अयासः स्वसृतो ध्रुवच्युतो दुध्रकृतो मरुतो भ्राजदृष्टयः ॥११॥ घृषुं पावकं वनिनं विचर्षणिं रुद्रस्य सूनुं हवसा गृणीमसि । रजस्तुरं तवसं मारुतं गणमृजीषिणं वृषणं सश्चत श्रिये ॥१२॥ प्र नू स मर्तः शवसा जनाँ अति तस्थौ व ऊती मरुतो यमावत । अर्वद्भिर्वाजं भरते धना नृभिरापृच्छ्यं क्रतुमा क्षेति पुष्यति ॥१३॥ चर्कृत्यं मरुतः पृत्सु दुष्टरं द्युमन्तं शुष्मं मघवत्सु धत्तन । धनस्पृतमुक्थ्यं विश्वचर्षणिं तोकं पुष्येम तनयं शतं हिमाः ॥१४॥ नू ष्ठिरं मरुतो वीरवन्तमृतीषाहं रयिमस्मासु धत्त । सहस्रिणं शतिनं शूशुवांसं प्रातर्मक्षू धियावसुर्जगम्यात् ॥१५॥

vṛṣṇe śardhāya sumakhāya vedhase nodhaḥ suvṛktiṃ pra bharā marudbhyaḥ । apo na dhīro manasā suhastyo giraḥ samañje vidatheṣvābhuvaḥ ॥१॥ te jajñire diva ṛṣvāsa ukṣaṇo rudrasya maryā asurā arepasaḥ । pāvakāsaḥ śucayaḥ sūryā iva satvāno na drapsino ghoravarpasaḥ ॥२॥ yuvāno rudrā ajarā abhogghano vavakṣuradhrigāvaḥ parvatā iva । dṛḷhā cidviśvā bhuvanāni pārthivā pra cyāvayanti divyāni majmanā ॥३॥ citrairañjibhirvapuṣe vyañjate vakṣassu rukmām̐ adhi yetire śubhe । aṃseṣveṣāṃ ni mimṛkṣurṛṣṭayaḥ sākaṃ jajñire svadhayā divo naraḥ ॥४॥ īśānakṛto dhunayo riśādaso vātānvidyutastaviṣībhirakrata । duhantyūdhardivyāni dhūtayo bhūmiṃ pinvanti payasā parijrayaḥ ॥५॥ pinvantyapo marutaḥ sudānavaḥ payo ghṛtavadvidatheṣvābhuvaḥ । atyaṃ na mihe vi nayanti vājinamutsaṃ duhanti stanayantamakṣitam ॥६॥ mahiṣāso māyinaścitrabhānavo girayo na svatavaso raghuṣyadaḥ । mṛgā iva hastinaḥ khādathā vanā yadāruṇīṣu taviṣīrayugdhvam ॥७॥ siṃhā iva nānadati pracetasaḥ piśā iva supiśo viśvavedasaḥ । kṣapo jinvantaḥ pṛṣatībhirṛṣṭibhiḥ samitsabādhaḥ śavasāhimanyavaḥ ॥८॥ rodasī ā vadatā gaṇaśriyo nṛṣācaḥ śūrāḥ śavasāhimanyavaḥ । ā vandhureṣvamatirna darśatā vidyunna tasthau maruto ratheṣu vaḥ ॥९॥ viśvavedaso rayibhiḥ samokasaḥ sammiślāsastaviṣībhirvirapśinaḥ । astāra iṣuṃ dadhire gabhastyoranantaśuṣmā vṛṣakhādayo naraḥ ॥१०॥ hiraṇyayebhiḥ pavibhiḥ payovṛdha ujjighnanta āpathyo na parvatān । makhā ayāsaḥ svasṛto dhruvacyuto dudhrakṛto maruto bhrājadṛṣṭayaḥ ॥११॥ ghṛṣuṃ pāvakaṃ vaninaṃ vicarṣaṇiṃ rudrasya sūnuṃ havasā gṛṇīmasi । rajasturaṃ tavasaṃ mārutaṃ gaṇamṛjīṣiṇaṃ vṛṣaṇaṃ saścata śriye ॥१२॥ pra nū sa martaḥ śavasā janām̐ ati tasthau va ūtī maruto yamāvata । arvadbhirvājaṃ bharate dhanā nṛbhirāpṛcchyaṃ kratumā kṣeti puṣyati ॥१३॥ carkṛtyaṃ marutaḥ pṛtsu duṣṭaraṃ dyumantaṃ śuṣmaṃ maghavatsu dhattana । dhanaspṛtamukthyaṃ viśvacarṣaṇiṃ tokaṃ puṣyema tanayaṃ śataṃ himāḥ ॥१४॥ nū ṣṭhiraṃ maruto vīravantamṛtīṣāhaṃ rayimasmāsu dhatta । sahasriṇaṃ śatinaṃ śūśuvāṃsaṃ prātarmakṣū dhiyāvasurjagamyāt ॥१५॥

“Hymn to the Maruts, the manly host, invoked by Nodhas — 15 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-64read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 65
पश्वा न तायुं गुहा चतन्तं नमो युजानं नमो वहन्तम् ॥१॥ सजोषा धीराः पदैरनु ग्मन्नुप त्वा सीदन्विश्वे यजत्राः ॥२॥ ऋतस्य देवा अनु व्रता गुर्भुवत्परिष्टिर्द्यौर्न भूम ॥३॥ वर्धन्तीमापः पन्वा सुशिश्विमृतस्य योना गर्भे सुजातम् ॥४॥ पुष्टिर्न रण्वा क्षितिर्न पृथ्वी गिरिर्न भुज्म क्षोदो न शम्भु ॥५॥ अत्यो नाज्मन्सर्गप्रतक्तः सिन्धुर्न क्षोदः क ईं वराते ॥६॥ जामिः सिन्धूनां भ्रातेव स्वस्रामिभ्यान्न राजा वनान्यत्ति ॥७॥ यद्वातजूतो वना व्यस्थादग्निर्ह दाति रोमा पृथिव्याः ॥८॥ श्वसित्यप्सु हंसो न सीदन्क्रत्वा चेतिष्ठो विशामुषर्भुत् ॥९॥ सोमो न वेधा ऋतप्रजातः पशुर्न शिश्वा विभुर्दूरेभाः ॥१०॥

paśvā na tāyuṃ guhā catantaṃ namo yujānaṃ namo vahantam ॥१॥ sajoṣā dhīrāḥ padairanu gmannupa tvā sīdanviśve yajatrāḥ ॥२॥ ṛtasya devā anu vratā gurbhuvatpariṣṭirdyaurna bhūma ॥३॥ vardhantīmāpaḥ panvā suśiśvimṛtasya yonā garbhe sujātam ॥४॥ puṣṭirna raṇvā kṣitirna pṛthvī girirna bhujma kṣodo na śambhu ॥५॥ atyo nājmansargaprataktaḥ sindhurna kṣodaḥ ka īṃ varāte ॥६॥ jāmiḥ sindhūnāṃ bhrāteva svasrāmibhyānna rājā vanānyatti ॥७॥ yadvātajūto vanā vyasthādagnirha dāti romā pṛthivyāḥ ॥८॥ śvasityapsu haṃso na sīdankratvā cetiṣṭho viśāmuṣarbhut ॥९॥ somo na vedhā ṛtaprajātaḥ paśurna śiśvā vibhurdūrebhāḥ ॥१०॥

“Hymn to Agni, whom the wise seek like a hidden flame, the bearer of offerings to the gods — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-65read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 66
रयिर्न चित्रा सूरो न संदृगायुर्न प्राणो नित्यो न सूनुः ॥१॥ तक्वा न भूर्णिर्वना सिषक्ति पयो न धेनुः शुचिर्विभावा ॥२॥ दाधार क्षेममोको न रण्वो यवो न पक्वो जेता जनानाम् ॥३॥ ऋषिर्न स्तुभ्वा विक्षु प्रशस्तो वाजी न प्रीतो वयो दधाति ॥४॥ दुरोकशोचिः क्रतुर्न नित्यो जायेव योनावरं विश्वस्मै ॥५॥ चित्रो यदभ्राट् छ्वेतो न विक्षु रथो न रुक्मी त्वेषः समत्सु ॥६॥ सेनेव सृष्टामं दधात्यस्तुर्न दिद्युत्त्वेषप्रतीका ॥७॥ यमो ह जातो यमो जनित्वं जारः कनीनां पतिर्जनीनाम् ॥८॥ तं वश्चराथा वयं वसत्यास्तं न गावो नक्षन्त इद्धम् ॥९॥ सिन्धुर्न क्षोदः प्र नीचीरैनोन्नवन्त गावः स्वर्दृशीके ॥१०॥

rayirna citrā sūro na saṃdṛgāyurna prāṇo nityo na sūnuḥ ॥१॥ takvā na bhūrṇirvanā siṣakti payo na dhenuḥ śucirvibhāvā ॥२॥ dādhāra kṣemamoko na raṇvo yavo na pakvo jetā janānām ॥३॥ ṛṣirna stubhvā vikṣu praśasto vājī na prīto vayo dadhāti ॥४॥ durokaśociḥ kraturna nityo jāyeva yonāvaraṃ viśvasmai ॥५॥ citro yadabhrāṭ chveto na vikṣu ratho na rukmī tveṣaḥ samatsu ॥६॥ seneva sṛṣṭāmaṃ dadhātyasturna didyuttveṣapratīkā ॥७॥ yamo ha jāto yamo janitvaṃ jāraḥ kanīnāṃ patirjanīnām ॥८॥ taṃ vaścarāthā vayaṃ vasatyāstaṃ na gāvo nakṣanta iddham ॥९॥ sindhurna kṣodaḥ pra nīcīrainonnavanta gāvaḥ svardṛśīke ॥१०॥

“Hymn to Agni, likened to the sun's glance, to breath and to one's own son — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-66read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 67
वनेषु जायुर्मर्तेषु मित्रो वृणीते श्रुष्टिं राजेवाजुर्यम् ॥१॥ क्षेमो न साधुः क्रतुर्न भद्रो भुवत्स्वाधीर्होता हव्यवाट् ॥२॥ हस्ते दधानो नृम्णा विश्वान्यमे देवान्धाद्गुहा निषीदन् ॥३॥ विदन्तीमत्र नरो धियंधा हृदा यत्तष्टान्मन्त्राँ अशंसन् ॥४॥ अजो न क्षां दाधार पृथिवीं तस्तम्भ द्यां मन्त्रेभिः सत्यैः ॥५॥ प्रिया पदानि पश्वो नि पाहि विश्वायुरग्ने गुहा गुहं गाः ॥६॥ य ईं चिकेत गुहा भवन्तमा यः ससाद धारामृतस्य ॥७॥ वि ये चृतन्त्यृता सपन्त आदिद्वसूनि प्र ववाचास्मै ॥८॥ वि यो वीरुत्सु रोधन्महित्वोत प्रजा उत प्रसूष्वन्तः ॥९॥ चित्तिरपां दमे विश्वायुः सद्मेव धीराः सम्माय चक्रुः ॥१०॥

vaneṣu jāyurmarteṣu mitro vṛṇīte śruṣṭiṃ rājevājuryam ॥१॥ kṣemo na sādhuḥ kraturna bhadro bhuvatsvādhīrhotā havyavāṭ ॥२॥ haste dadhāno nṛmṇā viśvānyame devāndhādguhā niṣīdan ॥३॥ vidantīmatra naro dhiyaṃdhā hṛdā yattaṣṭānmantrām̐ aśaṃsan ॥४॥ ajo na kṣāṃ dādhāra pṛthivīṃ tastambha dyāṃ mantrebhiḥ satyaiḥ ॥५॥ priyā padāni paśvo ni pāhi viśvāyuragne guhā guhaṃ gāḥ ॥६॥ ya īṃ ciketa guhā bhavantamā yaḥ sasāda dhārāmṛtasya ॥७॥ vi ye cṛtantyṛtā sapanta ādidvasūni pra vavācāsmai ॥८॥ vi yo vīrutsu rodhanmahitvota prajā uta prasūṣvantaḥ ॥९॥ cittirapāṃ dame viśvāyuḥ sadmeva dhīrāḥ sammāya cakruḥ ॥१०॥

“Hymn to Agni, victorious in the wood and a friend among men — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-67read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 68
श्रीणन्नुप स्थाद्दिवं भुरण्यु स्थातुश्चरथमक्तून्व्यूर्णोत् ॥१॥ परि यदेषामेको विश्वेषां भुवद्देवो देवानां महित्वा ॥२॥ आदित्ते विश्वे क्रतुं जुषन्त शुष्काद्यद्देव जीवो जनिष्ठाः ॥३॥ भजन्त विश्वे देवत्वं नाम ऋतं सपन्तो अमृतमेवैः ॥४॥ ऋतस्य प्रेषा ऋतस्य धीतिर्विश्वायुर्विश्वे अपांसि चक्रुः ॥५॥ यस्तुभ्यं दाशाद्यो वा ते शिक्षात्तस्मै चिकित्वान्रयिं दयस्व ॥६॥ होता निषत्तो मनोरपत्ये स चिन्न्वासां पती रयीणाम् ॥७॥ इच्छन्त रेतो मिथस्तनूषु सं जानत स्वैर्दक्षैरमूराः ॥८॥ पितुर्न पुत्राः क्रतुं जुषन्त श्रोषन्ये अस्य शासं तुरासः ॥९॥ वि राय और्णोद्दुरः पुरुक्षुः पिपेश नाकं स्तृभिर्दमूनाः ॥१०॥

śrīṇannupa sthāddivaṃ bhuraṇyu sthātuścarathamaktūnvyūrṇot ॥१॥ pari yadeṣāmeko viśveṣāṃ bhuvaddevo devānāṃ mahitvā ॥२॥ āditte viśve kratuṃ juṣanta śuṣkādyaddeva jīvo janiṣṭhāḥ ॥३॥ bhajanta viśve devatvaṃ nāma ṛtaṃ sapanto amṛtamevaiḥ ॥४॥ ṛtasya preṣā ṛtasya dhītirviśvāyurviśve apāṃsi cakruḥ ॥५॥ yastubhyaṃ dāśādyo vā te śikṣāttasmai cikitvānrayiṃ dayasva ॥६॥ hotā niṣatto manorapatye sa cinnvāsāṃ patī rayīṇām ॥७॥ icchanta reto mithastanūṣu saṃ jānata svairdakṣairamūrāḥ ॥८॥ piturna putrāḥ kratuṃ juṣanta śroṣanye asya śāsaṃ turāsaḥ ॥९॥ vi rāya aurṇodduraḥ purukṣuḥ pipeśa nākaṃ stṛbhirdamūnāḥ ॥१०॥

“Hymn to Agni, the restless one who ascends the sky and unveils the nights — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-68read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 69
शुक्रः शुशुक्वाँ उषो न जारः पप्रा समीची दिवो न ज्योतिः ॥१॥ परि प्रजातः क्रत्वा बभूथ भुवो देवानां पिता पुत्रः सन् ॥२॥ वेधा अदृप्तो अग्निर्विजानन्नूधर्न गोनां स्वाद्मा पितूनाम् ॥३॥ जने न शेव आहूर्यः सन्मध्ये निषत्तो रण्वो दुरोणे ॥४॥ पुत्रो न जातो रण्वो दुरोणे वाजी न प्रीतो विशो वि तारीत् ॥५॥ विशो यदह्वे नृभिः सनीळा अग्निर्देवत्वा विश्वान्यश्याः ॥६॥ नकिष्ट एता व्रता मिनन्ति नृभ्यो यदेभ्यः श्रुष्टिं चकर्थ ॥७॥ तत्तु ते दंसो यदहन्समानैर्नृभिर्यद्युक्तो विवे रपांसि ॥८॥ उषो न जारो विभावोस्रः संज्ञातरूपश्चिकेतदस्मै ॥९॥ त्मना वहन्तो दुरो व्यृण्वन्नवन्त विश्वे स्वर्दृशीके ॥१०॥

śukraḥ śuśukvām̐ uṣo na jāraḥ paprā samīcī divo na jyotiḥ ॥१॥ pari prajātaḥ kratvā babhūtha bhuvo devānāṃ pitā putraḥ san ॥२॥ vedhā adṛpto agnirvijānannūdharna gonāṃ svādmā pitūnām ॥३॥ jane na śeva āhūryaḥ sanmadhye niṣatto raṇvo duroṇe ॥४॥ putro na jāto raṇvo duroṇe vājī na prīto viśo vi tārīt ॥५॥ viśo yadahve nṛbhiḥ sanīḷā agnirdevatvā viśvānyaśyāḥ ॥६॥ nakiṣṭa etā vratā minanti nṛbhyo yadebhyaḥ śruṣṭiṃ cakartha ॥७॥ tattu te daṃso yadahansamānairnṛbhiryadyukto vive rapāṃsi ॥८॥ uṣo na jāro vibhāvosraḥ saṃjñātarūpaściketadasmai ॥९॥ tmanā vahanto duro vyṛṇvannavanta viśve svardṛśīke ॥१०॥

“Hymn to Agni, bright as Dawn's lover, who fills the two joined worlds with light — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-69read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 70
वनेम पूर्वीरर्यो मनीषा अग्निः सुशोको विश्वान्यश्याः ॥१॥ आ दैव्यानि व्रता चिकित्वाना मानुषस्य जनस्य जन्म ॥२॥ गर्भो यो अपां गर्भो वनानां गर्भश्च स्थातां गर्भश्चरथाम् ॥३॥ अद्रौ चिदस्मा अन्तर्दुरोणे विशां न विश्वो अमृतः स्वाधीः ॥४॥ स हि क्षपावाँ अग्नी रयीणां दाशद्यो अस्मा अरं सूक्तैः ॥५॥ एता चिकित्वो भूमा नि पाहि देवानां जन्म मर्ताँश्च विद्वान् ॥६॥ वर्धान्यं पूर्वीः क्षपो विरूपा स्थातुश्च रथमृतप्रवीतम् ॥७॥ अराधि होता स्वर्निषत्तः कृण्वन्विश्वान्यपांसि सत्या ॥८॥ गोषु प्रशस्तिं वनेषु धिषे भरन्त विश्वे बलिं स्वर्णः ॥९॥ वि त्वा नरः पुरुत्रा सपर्यन्पितुर्न जिव्रेर्वि वेदो भरन्त ॥१०॥ साधुर्न गृध्नुरस्तेव शूरो यातेव भीमस्त्वेषः समत्सु ॥११॥

vanema pūrvīraryo manīṣā agniḥ suśoko viśvānyaśyāḥ ॥१॥ ā daivyāni vratā cikitvānā mānuṣasya janasya janma ॥२॥ garbho yo apāṃ garbho vanānāṃ garbhaśca sthātāṃ garbhaścarathām ॥३॥ adrau cidasmā antarduroṇe viśāṃ na viśvo amṛtaḥ svādhīḥ ॥४॥ sa hi kṣapāvām̐ agnī rayīṇāṃ dāśadyo asmā araṃ sūktaiḥ ॥५॥ etā cikitvo bhūmā ni pāhi devānāṃ janma martām̐śca vidvān ॥६॥ vardhānyaṃ pūrvīḥ kṣapo virūpā sthātuśca rathamṛtapravītam ॥७॥ arādhi hotā svarniṣattaḥ kṛṇvanviśvānyapāṃsi satyā ॥८॥ goṣu praśastiṃ vaneṣu dhiṣe bharanta viśve baliṃ svarṇaḥ ॥९॥ vi tvā naraḥ purutrā saparyanpiturna jivrervi vedo bharanta ॥१०॥ sādhurna gṛdhnurasteva śūro yāteva bhīmastveṣaḥ samatsu ॥११॥

“Hymn to Agni, observer of the heavenly laws, asked to pervade the worshipper's rites — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-70read ↗