Sanskrit Corpus

1764 verses · verified Sanskrit text · IAST · English translation

ṚgvedaM1 · Sūkta 71
उप प्र जिन्वन्नुशतीरुशन्तं पतिं न नित्यं जनयः सनीळाः । स्वसारः श्यावीमरुषीमजुष्रञ्चित्रमुच्छन्तीमुषसं न गावः ॥१॥ वीळु चिद्दृळ्हा पितरो न उक्थैरद्रिं रुजन्नङ्गिरसो रवेण । चक्रुर्दिवो बृहतो गातुमस्मे अहः स्वर्विविदुः केतुमुस्राः ॥२॥ दधन्नृतं धनयन्नस्य धीतिमादिदर्यो दिधिष्वो विभृत्राः । अतृष्यन्तीरपसो यन्त्यच्छा देवाञ्जन्म प्रयसा वर्धयन्तीः ॥३॥ मथीद्यदीं विभृतो मातरिश्वा गृहेगृहे श्येतो जेन्यो भूत् । आदीं राज्ञे न सहीयसे सचा सन्ना दूत्यं भृगवाणो विवाय ॥४॥ महे यत्पित्र ईं रसं दिवे करव त्सरत्पृशन्यश्चिकित्वान् । सृजदस्ता धृषता दिद्युमस्मै स्वायां देवो दुहितरि त्विषिं धात् ॥५॥ स्व आ यस्तुभ्यं दम आ विभाति नमो वा दाशादुशतो अनु द्यून् । वर्धो अग्ने वयो अस्य द्विबर्हा यासद्राया सरथं यं जुनासि ॥६॥ अग्निं विश्वा अभि पृक्षः सचन्ते समुद्रं न स्रवतः सप्त यह्वीः । न जामिभिर्वि चिकिते वयो नो विदा देवेषु प्रमतिं चिकित्वान् ॥७॥ आ यदिषे नृपतिं तेज आनट् छुचि रेतो निषिक्तं द्यौरभीके । अग्निः शर्धमनवद्यं युवानं स्वाध्यं जनयत्सूदयच्च ॥८॥ मनो न योऽध्वनः सद्य एत्येकः सत्रा सूरो वस्व ईशे । राजाना मित्रावरुणा सुपाणी गोषु प्रियममृतं रक्षमाणा ॥९॥ मा नो अग्ने सख्या पित्र्याणि प्र मर्षिष्ठा अभि विदुष्कविः सन् । नभो न रूपं जरिमा मिनाति पुरा तस्या अभिशस्तेरधीहि ॥१०॥

upa pra jinvannuśatīruśantaṃ patiṃ na nityaṃ janayaḥ sanīḷāḥ । svasāraḥ śyāvīmaruṣīmajuṣrañcitramucchantīmuṣasaṃ na gāvaḥ ॥१॥ vīḷu ciddṛḷhā pitaro na ukthairadriṃ rujannaṅgiraso raveṇa । cakrurdivo bṛhato gātumasme ahaḥ svarvividuḥ ketumusrāḥ ॥२॥ dadhannṛtaṃ dhanayannasya dhītimādidaryo didhiṣvo vibhṛtrāḥ । atṛṣyantīrapaso yantyacchā devāñjanma prayasā vardhayantīḥ ॥३॥ mathīdyadīṃ vibhṛto mātariśvā gṛhegṛhe śyeto jenyo bhūt । ādīṃ rājñe na sahīyase sacā sannā dūtyaṃ bhṛgavāṇo vivāya ॥४॥ mahe yatpitra īṃ rasaṃ dive karava tsaratpṛśanyaścikitvān । sṛjadastā dhṛṣatā didyumasmai svāyāṃ devo duhitari tviṣiṃ dhāt ॥५॥ sva ā yastubhyaṃ dama ā vibhāti namo vā dāśāduśato anu dyūn । vardho agne vayo asya dvibarhā yāsadrāyā sarathaṃ yaṃ junāsi ॥६॥ agniṃ viśvā abhi pṛkṣaḥ sacante samudraṃ na sravataḥ sapta yahvīḥ । na jāmibhirvi cikite vayo no vidā deveṣu pramatiṃ cikitvān ॥७॥ ā yadiṣe nṛpatiṃ teja ānaṭ chuci reto niṣiktaṃ dyaurabhīke । agniḥ śardhamanavadyaṃ yuvānaṃ svādhyaṃ janayatsūdayacca ॥८॥ mano na yo'dhvanaḥ sadya etyekaḥ satrā sūro vasva īśe । rājānā mitrāvaruṇā supāṇī goṣu priyamamṛtaṃ rakṣamāṇā ॥९॥ mā no agne sakhyā pitryāṇi pra marṣiṣṭhā abhi viduṣkaviḥ san । nabho na rūpaṃ jarimā mināti purā tasyā abhiśasteradhīhi ॥१०॥

“Hymn to Agni, urged forward like a husband by loving wives — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-71read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 72
नि काव्या वेधसः शश्वतस्कर्हस्ते दधानो नर्या पुरूणि । अग्निर्भुवद्रयिपती रयीणां सत्रा चक्राणो अमृतानि विश्वा ॥१॥ अस्मे वत्सं परि षन्तं न विन्दन्निच्छन्तो विश्वे अमृता अमूराः । श्रमयुवः पदव्यो धियंधास्तस्थुः पदे परमे चार्वग्नेः ॥२॥ तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥३॥ आ रोदसी बृहती वेविदानाः प्र रुद्रिया जभ्रिरे यज्ञियासः । विदन्मर्तो नेमधिता चिकित्वानग्निं पदे परमे तस्थिवांसम् ॥४॥ संजानाना उप सीदन्नभिज्ञु पत्नीवन्तो नमस्यं नमस्यन् । रिरिक्वांसस्तन्वः कृण्वत स्वाः सखा सख्युर्निमिषि रक्षमाणाः ॥५॥ त्रिः सप्त यद्गुह्यानि त्वे इत्पदाविदन्निहिता यज्ञियासः । तेभी रक्षन्ते अमृतं सजोषाः पशूञ्च स्थातॄञ्चरथं च पाहि ॥६॥ विद्वाँ अग्ने वयुनानि क्षितीनां व्यानुषक्छुरुधो जीवसे धाः । अन्तर्विद्वाँ अध्वनो देवयानानतन्द्रो दूतो अभवो हविर्वाट् ॥७॥ स्वाध्यो दिव आ सप्त यह्वी रायो दुरो व्यृतज्ञा अजानन् । विदद्गव्यं सरमा दृळ्हमूर्वं येना नु कं मानुषी भोजते विट् ॥८॥ आ ये विश्वा स्वपत्यानि तस्थुः कृण्वानासो अमृतत्वाय गातुम् । मह्ना महद्भिः पृथिवी वि तस्थे माता पुत्रैरदितिर्धायसे वेः ॥९॥ अधि श्रियं नि दधुश्चारुमस्मिन्दिवो यदक्षी अमृता अकृण्वन् । अध क्षरन्ति सिन्धवो न सृष्टाः प्र नीचीरग्ने अरुषीरजानन् ॥१०॥

ni kāvyā vedhasaḥ śaśvataskarhaste dadhāno naryā purūṇi । agnirbhuvadrayipatī rayīṇāṃ satrā cakrāṇo amṛtāni viśvā ॥१॥ asme vatsaṃ pari ṣantaṃ na vindannicchanto viśve amṛtā amūrāḥ । śramayuvaḥ padavyo dhiyaṃdhāstasthuḥ pade parame cārvagneḥ ॥२॥ tisro yadagne śaradastvāmicchuciṃ ghṛtena śucayaḥ saparyān । nāmāni ciddadhire yajñiyānyasūdayanta tanvaḥ sujātāḥ ॥३॥ ā rodasī bṛhatī vevidānāḥ pra rudriyā jabhrire yajñiyāsaḥ । vidanmarto nemadhitā cikitvānagniṃ pade parame tasthivāṃsam ॥४॥ saṃjānānā upa sīdannabhijñu patnīvanto namasyaṃ namasyan । ririkvāṃsastanvaḥ kṛṇvata svāḥ sakhā sakhyurnimiṣi rakṣamāṇāḥ ॥५॥ triḥ sapta yadguhyāni tve itpadāvidannihitā yajñiyāsaḥ । tebhī rakṣante amṛtaṃ sajoṣāḥ paśūñca sthātṝñcarathaṃ ca pāhi ॥६॥ vidvām̐ agne vayunāni kṣitīnāṃ vyānuṣakchurudho jīvase dhāḥ । antarvidvām̐ adhvano devayānānatandro dūto abhavo havirvāṭ ॥७॥ svādhyo diva ā sapta yahvī rāyo duro vyṛtajñā ajānan । vidadgavyaṃ saramā dṛḷhamūrvaṃ yenā nu kaṃ mānuṣī bhojate viṭ ॥८॥ ā ye viśvā svapatyāni tasthuḥ kṛṇvānāso amṛtatvāya gātum । mahnā mahadbhiḥ pṛthivī vi tasthe mātā putrairaditirdhāyase veḥ ॥९॥ adhi śriyaṃ ni dadhuścārumasmindivo yadakṣī amṛtā akṛṇvan । adha kṣaranti sindhavo na sṛṣṭāḥ pra nīcīragne aruṣīrajānan ॥१०॥

“Hymn to Agni, the treasure-lord of treasures — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-72read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 73
रयिर्न यः पितृवित्तो वयोधाः सुप्रणीतिश्चिकितुषो न शासुः । स्योनशीरतिथिर्न प्रीणानो होतेव सद्म विधतो वि तारीत् ॥१॥ देवो न यः सविता सत्यमन्मा क्रत्वा निपाति वृजनानि विश्वा । पुरुप्रशस्तो अमतिर्न सत्य आत्मेव शेवो दिधिषाय्यो भूत् ॥२॥ देवो न यः पृथिवीं विश्वधाया उपक्षेति हितमित्रो न राजा । पुरःसदः शर्मसदो न वीरा अनवद्या पतिजुष्टेव नारी ॥३॥ तं त्वा नरो दम आ नित्यमिद्धमग्ने सचन्त क्षितिषु ध्रुवासु । अधि द्युम्नं नि दधुर्भूर्यस्मिन्भवा विश्वायुर्धरुणो रयीणाम् ॥४॥ वि पृक्षो अग्ने मघवानो अश्युर्वि सूरयो ददतो विश्वमायुः । सनेम वाजं समिथेष्वर्यो भागं देवेषु श्रवसे दधानाः ॥५॥ ऋतस्य हि धेनवो वावशानाः स्मदूध्नीः पीपयन्त द्युभक्ताः । परावतः सुमतिं भिक्षमाणा वि सिन्धवः समया सस्रुरद्रिम् ॥६॥ त्वे अग्ने सुमतिं भिक्षमाणा दिवि श्रवो दधिरे यज्ञियासः । नक्ता च चक्रुरुषसा विरूपे कृष्णं च वर्णमरुणं च सं धुः ॥७॥ यान्राये मर्तान्सुषूदो अग्ने ते स्याम मघवानो वयं च । छायेव विश्वं भुवनं सिसक्ष्यापप्रिवान्रोदसी अन्तरिक्षम् ॥८॥ अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्वनुयामा त्वोताः । ईशानासः पितृवित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः ॥९॥ एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं तेऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥१०॥

rayirna yaḥ pitṛvitto vayodhāḥ supraṇītiścikituṣo na śāsuḥ । syonaśīratithirna prīṇāno hoteva sadma vidhato vi tārīt ॥१॥ devo na yaḥ savitā satyamanmā kratvā nipāti vṛjanāni viśvā । purupraśasto amatirna satya ātmeva śevo didhiṣāyyo bhūt ॥२॥ devo na yaḥ pṛthivīṃ viśvadhāyā upakṣeti hitamitro na rājā । puraḥsadaḥ śarmasado na vīrā anavadyā patijuṣṭeva nārī ॥३॥ taṃ tvā naro dama ā nityamiddhamagne sacanta kṣitiṣu dhruvāsu । adhi dyumnaṃ ni dadhurbhūryasminbhavā viśvāyurdharuṇo rayīṇām ॥४॥ vi pṛkṣo agne maghavāno aśyurvi sūrayo dadato viśvamāyuḥ । sanema vājaṃ samitheṣvaryo bhāgaṃ deveṣu śravase dadhānāḥ ॥५॥ ṛtasya hi dhenavo vāvaśānāḥ smadūdhnīḥ pīpayanta dyubhaktāḥ । parāvataḥ sumatiṃ bhikṣamāṇā vi sindhavaḥ samayā sasruradrim ॥६॥ tve agne sumatiṃ bhikṣamāṇā divi śravo dadhire yajñiyāsaḥ । naktā ca cakruruṣasā virūpe kṛṣṇaṃ ca varṇamaruṇaṃ ca saṃ dhuḥ ॥७॥ yānrāye martānsuṣūdo agne te syāma maghavāno vayaṃ ca । chāyeva viśvaṃ bhuvanaṃ sisakṣyāpaprivānrodasī antarikṣam ॥८॥ arvadbhiragne arvato nṛbhirnṝnvīrairvīrānvanuyāmā tvotāḥ । īśānāsaḥ pitṛvittasya rāyo vi sūrayaḥ śatahimā no aśyuḥ ॥९॥ etā te agna ucathāni vedho juṣṭāni santu manase hṛde ca । śakema rāyaḥ sudhuro yamaṃ te'dhi śravo devabhaktaṃ dadhānāḥ ॥१०॥

“Hymn to Agni, the truthful protector of all acts of vigour — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-73read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 74
उपप्रयन्तो अध्वरं मन्त्रं वोचेमाग्नये । आरे अस्मे च शृण्वते ॥१॥ यः स्नीहितीषु पूर्व्यः संजग्मानासु कृष्टिषु । अरक्षद्दाशुषे गयम् ॥२॥ उत ब्रुवन्तु जन्तव उदग्निर्वृत्रहाजनि । धनंजयो रणेरणे ॥३॥ यस्य दूतो असि क्षये वेषि हव्यानि वीतये । दस्मत्कृणोष्यध्वरम् ॥४॥ तमित्सुहव्यमङ्गिरः सुदेवं सहसो यहो । जना आहुः सुबर्हिषम् ॥५॥ आ च वहासि ताँ इह देवाँ उप प्रशस्तये । हव्या सुश्चन्द्र वीतये ॥६॥ न योरुपब्दिरश्व्यः शृण्वे रथस्य कच्चन । यदग्ने यासि दूत्यम् ॥७॥ त्वोतो वाज्यह्रयोऽभि पूर्वस्मादपरः । प्र दाश्वाँ अग्ने अस्थात् ॥८॥ उत द्युमत्सुवीर्यं बृहदग्ने विवाससि । देवेभ्यो देव दाशुषे ॥९॥

upaprayanto adhvaraṃ mantraṃ vocemāgnaye । āre asme ca śṛṇvate ॥१॥ yaḥ snīhitīṣu pūrvyaḥ saṃjagmānāsu kṛṣṭiṣu । arakṣaddāśuṣe gayam ॥२॥ uta bruvantu jantava udagnirvṛtrahājani । dhanaṃjayo raṇeraṇe ॥३॥ yasya dūto asi kṣaye veṣi havyāni vītaye । dasmatkṛṇoṣyadhvaram ॥४॥ tamitsuhavyamaṅgiraḥ sudevaṃ sahaso yaho । janā āhuḥ subarhiṣam ॥५॥ ā ca vahāsi tām̐ iha devām̐ upa praśastaye । havyā suścandra vītaye ॥६॥ na yorupabdiraśvyaḥ śṛṇve rathasya kaccana । yadagne yāsi dūtyam ॥७॥ tvoto vājyahrayo'bhi pūrvasmādaparaḥ । pra dāśvām̐ agne asthāt ॥८॥ uta dyumatsuvīryaṃ bṛhadagne vivāsasi । devebhyo deva dāśuṣe ॥९॥

“Hymn to Agni, who hears the worshippers even from afar — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-74read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 75
जुषस्व सप्रथस्तमं वचो देवप्सरस्तमम् । हव्या जुह्वान आसनि ॥१॥ अथा ते अङ्गिरस्तमाग्ने वेधस्तम प्रियम् । वोचेम ब्रह्म सानसि ॥२॥ कस्ते जामिर्जनानामग्ने को दाश्वध्वरः । को ह कस्मिन्नसि श्रितः ॥३॥ त्वं जामिर्जनानामग्ने मित्रो असि प्रियः । सखा सखिभ्य ईड्यः ॥४॥ यजा नो मित्रावरुणा यजा देवाँ ऋतं बृहत् । अग्ने यक्षि स्वं दमम् ॥५॥

juṣasva saprathastamaṃ vaco devapsarastamam । havyā juhvāna āsani ॥१॥ athā te aṅgirastamāgne vedhastama priyam । vocema brahma sānasi ॥२॥ kaste jāmirjanānāmagne ko dāśvadhvaraḥ । ko ha kasminnasi śritaḥ ॥३॥ tvaṃ jāmirjanānāmagne mitro asi priyaḥ । sakhā sakhibhya īḍyaḥ ॥४॥ yajā no mitrāvaruṇā yajā devām̐ ṛtaṃ bṛhat । agne yakṣi svaṃ damam ॥५॥

“Hymn to Agni, to whom the offerings are poured and the loudest hymn is sung — 5 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-75read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 76
का त उपेतिर्मनसो वराय भुवदग्ने शंतमा का मनीषा । को वा यज्ञैः परि दक्षं त आप केन वा ते मनसा दाशेम ॥१॥ एह्यग्न इह होता नि षीदादब्धः सु पुरएता भवा नः । अवतां त्वा रोदसी विश्वमिन्वे यजा महे सौमनसाय देवान् ॥२॥ प्र सु विश्वान्रक्षसो धक्ष्यग्ने भवा यज्ञानामभिशस्तिपावा । अथा वह सोमपतिं हरिभ्यामातिथ्यमस्मै चकृमा सुदाव्ने ॥३॥ प्रजावता वचसा वह्निरासा च हुवे नि च सत्सीह देवैः । वेषि होत्रमुत पोत्रं यजत्र बोधि प्रयन्तर्जनितर्वसूनाम् ॥४॥ यथा विप्रस्य मनुषो हविर्भिर्देवाँ अयजः कविभिः कविः सन् । एवा होतः सत्यतर त्वमद्याग्ने मन्द्रया जुह्वा यजस्व ॥५॥

kā ta upetirmanaso varāya bhuvadagne śaṃtamā kā manīṣā । ko vā yajñaiḥ pari dakṣaṃ ta āpa kena vā te manasā dāśema ॥१॥ ehyagna iha hotā ni ṣīdādabdhaḥ su puraetā bhavā naḥ । avatāṃ tvā rodasī viśvaminve yajā mahe saumanasāya devān ॥२॥ pra su viśvānrakṣaso dhakṣyagne bhavā yajñānāmabhiśastipāvā । athā vaha somapatiṃ haribhyāmātithyamasmai cakṛmā sudāvne ॥३॥ prajāvatā vacasā vahnirāsā ca huve ni ca satsīha devaiḥ । veṣi hotramuta potraṃ yajatra bodhi prayantarjanitarvasūnām ॥४॥ yathā viprasya manuṣo havirbhirdevām̐ ayajaḥ kavibhiḥ kaviḥ san । evā hotaḥ satyatara tvamadyāgne mandrayā juhvā yajasva ॥५॥

“Hymn to Agni, sought by the mind with hymns of praise — 5 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-76read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 77
कथा दाशेमाग्नये कास्मै देवजुष्टोच्यते भामिने गीः । यो मर्त्येष्वमृत ऋतावा होता यजिष्ठ इत्कृणोति देवान् ॥१॥ यो अध्वरेषु शंतम ऋतावा होता तमू नमोभिरा कृणुध्वम् । अग्निर्यद्वेर्मर्ताय देवान्स चा बोधाति मनसा यजाति ॥२॥ स हि क्रतुः स मर्यः स साधुर्मित्रो न भूदद्भुतस्य रथीः । तं मेधेषु प्रथमं देवयन्तीर्विश उप ब्रुवते दस्ममारीः ॥३॥ स नो नृणां नृतमो रिशादा अग्निर्गिरोऽवसा वेतु धीतिम् । तना च ये मघवानः शविष्ठा वाजप्रसूता इषयन्त मन्म ॥४॥ एवाग्निर्गोतमेभिरृतावा विप्रेभिरस्तोष्ट जातवेदाः । स एषु द्युम्नं पीपयत्स वाजं स पुष्टिं याति जोषमा चिकित्वान् ॥५॥

kathā dāśemāgnaye kāsmai devajuṣṭocyate bhāmine gīḥ । yo martyeṣvamṛta ṛtāvā hotā yajiṣṭha itkṛṇoti devān ॥१॥ yo adhvareṣu śaṃtama ṛtāvā hotā tamū namobhirā kṛṇudhvam । agniryadvermartāya devānsa cā bodhāti manasā yajāti ॥२॥ sa hi kratuḥ sa maryaḥ sa sādhurmitro na bhūdadbhutasya rathīḥ । taṃ medheṣu prathamaṃ devayantīrviśa upa bruvate dasmamārīḥ ॥३॥ sa no nṛṇāṃ nṛtamo riśādā agnirgiro'vasā vetu dhītim । tanā ca ye maghavānaḥ śaviṣṭhā vājaprasūtā iṣayanta manma ॥४॥ evāgnirgotamebhirṛtāvā viprebhirastoṣṭa jātavedāḥ । sa eṣu dyumnaṃ pīpayatsa vājaṃ sa puṣṭiṃ yāti joṣamā cikitvān ॥५॥

“Hymn to Agni, the deathless herald true to Law, asked what oblation shall please him — 5 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-77read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 78
अभि त्वा गोतमा गिरा जातवेदो विचर्षणे । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥१॥ तमु त्वा गोतमो गिरा रायस्कामो दुवस्यति । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥२॥ तमु त्वा वाजसातममङ्गिरस्वद्धवामहे । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥३॥ तमु त्वा वृत्रहन्तमं यो दस्यूँरवधूनुषे । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥४॥ अवोचाम रहूगणा अग्नये मधुमद्वचः । द्युम्नैरभि प्र णोनुमः ॥५॥

abhi tvā gotamā girā jātavedo vicarṣaṇe । dyumnairabhi pra ṇonumaḥ ॥१॥ tamu tvā gotamo girā rāyaskāmo duvasyati । dyumnairabhi pra ṇonumaḥ ॥२॥ tamu tvā vājasātamamaṅgirasvaddhavāmahe । dyumnairabhi pra ṇonumaḥ ॥३॥ tamu tvā vṛtrahantamaṃ yo dasyūm̐ravadhūnuṣe । dyumnairabhi pra ṇonumaḥ ॥४॥ avocāma rahūgaṇā agnaye madhumadvacaḥ । dyumnairabhi pra ṇonumaḥ ॥५॥

“Hymn to Agni Jātavedas, exalted by the Gotamas with sacred song — 5 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-78read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 79
हिरण्यकेशो रजसो विसारेऽहिर्धुनिर्वात इव ध्रजीमान् । शुचिभ्राजा उषसो नवेदा यशस्वतीरपस्युवो न सत्याः ॥१॥ आ ते सुपर्णा अमिनन्तँ एवैः कृष्णो नोनाव वृषभो यदीदम् । शिवाभिर्न स्मयमानाभिरागात्पतन्ति मिह स्तनयन्त्यभ्रा ॥२॥ यदीमृतस्य पयसा पियानो नयन्नृतस्य पथिभी रजिष्ठैः । अर्यमा मित्रो वरुणः परिज्मा त्वचं पृञ्चन्त्युपरस्य योनौ ॥३॥ अग्ने वाजस्य गोमत ईशानः सहसो यहो । अस्मे धेहि जातवेदो महि श्रवः ॥४॥ स इधानो वसुष्कविरग्निरीळेन्यो गिरा । रेवदस्मभ्यं पुर्वणीक दीदिहि ॥५॥ क्षपो राजन्नुत त्मनाग्ने वस्तोरुतोषसः । स तिग्मजम्भ रक्षसो दह प्रति ॥६॥ अवा नो अग्न ऊतिभिर्गायत्रस्य प्रभर्मणि । विश्वासु धीषु वन्द्य ॥७॥ आ नो अग्ने रयिं भर सत्रासाहं वरेण्यम् । विश्वासु पृत्सु दुष्टरम् ॥८॥ आ नो अग्ने सुचेतुना रयिं विश्वायुपोषसम् । मार्डीकं धेहि जीवसे ॥९॥ प्र पूतास्तिग्मशोचिषे वाचो गोतमाग्नये । भरस्व सुम्नयुर्गिरः ॥१०॥ यो नो अग्नेऽभिदासत्यन्ति दूरे पदीष्ट सः । अस्माकमिद्वृधे भव ॥११॥ सहस्राक्षो विचर्षणिरग्नी रक्षांसि सेधति । होता गृणीत उक्थ्यः ॥१२॥

hiraṇyakeśo rajaso visāre'hirdhunirvāta iva dhrajīmān । śucibhrājā uṣaso navedā yaśasvatīrapasyuvo na satyāḥ ॥१॥ ā te suparṇā aminantam̐ evaiḥ kṛṣṇo nonāva vṛṣabho yadīdam । śivābhirna smayamānābhirāgātpatanti miha stanayantyabhrā ॥२॥ yadīmṛtasya payasā piyāno nayannṛtasya pathibhī rajiṣṭhaiḥ । aryamā mitro varuṇaḥ parijmā tvacaṃ pṛñcantyuparasya yonau ॥३॥ agne vājasya gomata īśānaḥ sahaso yaho । asme dhehi jātavedo mahi śravaḥ ॥४॥ sa idhāno vasuṣkaviragnirīḷenyo girā । revadasmabhyaṃ purvaṇīka dīdihi ॥५॥ kṣapo rājannuta tmanāgne vastorutoṣasaḥ । sa tigmajambha rakṣaso daha prati ॥६॥ avā no agna ūtibhirgāyatrasya prabharmaṇi । viśvāsu dhīṣu vandya ॥७॥ ā no agne rayiṃ bhara satrāsāhaṃ vareṇyam । viśvāsu pṛtsu duṣṭaram ॥८॥ ā no agne sucetunā rayiṃ viśvāyupoṣasam । mārḍīkaṃ dhehi jīvase ॥९॥ pra pūtāstigmaśociṣe vāco gotamāgnaye । bharasva sumnayurgiraḥ ॥१०॥ yo no agne'bhidāsatyanti dūre padīṣṭa saḥ । asmākamidvṛdhe bhava ॥११॥ sahasrākṣo vicarṣaṇiragnī rakṣāṃsi sedhati । hotā gṛṇīta ukthyaḥ ॥१२॥

“Hymn to Agni, golden-tressed in mid-air, like a rushing tempest — 12 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-79read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 80
इत्था हि सोम इन्मदे ब्रह्मा चकार वर्धनम् । शविष्ठ वज्रिन्नोजसा पृथिव्या निः शशा अहिमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१॥ स त्वामदद्वृषा मदः सोमः श्येनाभृतः सुतः । येना वृत्रं निरद्भ्यो जघन्थ वज्रिन्नोजसार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥२॥ प्रेह्यभीहि धृष्णुहि न ते वज्रो नि यंसते । इन्द्र नृम्णं हि ते शवो हनो वृत्रं जया अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥३॥ निरिन्द्र भूम्या अधि वृत्रं जघन्थ निर्दिवः । सृजा मरुत्वतीरव जीवधन्या इमा अपोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥४॥ इन्द्रो वृत्रस्य दोधतः सानुं वज्रेण हीळितः । अभिक्रम्याव जिघ्नतेऽपः सर्माय चोदयन्नर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥५॥ अधि सानौ नि जिघ्नते वज्रेण शतपर्वणा । मन्दान इन्द्रो अन्धसः सखिभ्यो गातुमिच्छत्यर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥६॥ इन्द्र तुभ्यमिदद्रिवोऽनुत्तं वज्रिन्वीर्यम् । यद्ध त्यं मायिनं मृगं तमु त्वं माययावधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥७॥ वि ते वज्रासो अस्थिरन्नवतिं नाव्या अनु । महत्त इन्द्र वीर्यं बाह्वोस्ते बलं हितमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥८॥ सहस्रं साकमर्चत परि ष्टोभत विंशतिः । शतैनमन्वनोनवुरिन्द्राय ब्रह्मोद्यतमर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥९॥ इन्द्रो वृत्रस्य तविषीं निरहन्सहसा सहः । महत्तदस्य पौंस्यं वृत्रं जघन्वाँ असृजदर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१०॥ इमे चित्तव मन्यवे वेपेते भियसा मही । यदिन्द्र वज्रिन्नोजसा वृत्रं मरुत्वाँ अवधीरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥११॥ न वेपसा न तन्यतेन्द्रं वृत्रो वि बीभयत् । अभ्येनं वज्र आयसः सहस्रभृष्टिरायतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१२॥ यद्वृत्रं तव चाशनिं वज्रेण समयोधयः । अहिमिन्द्र जिघांसतो दिवि ते बद्बधे शवोऽर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१३॥ अभिष्टने ते अद्रिवो यत्स्था जगच्च रेजते । त्वष्टा चित्तव मन्यव इन्द्र वेविज्यते भियार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१४॥ नहि नु यादधीमसीन्द्रं को वीर्या परः । तस्मिन्नृम्णमुत क्रतुं देवा ओजांसि सं दधुरर्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१५॥ यामथर्वा मनुष्पिता दध्यङ्धियमत्नत । तस्मिन्ब्रह्माणि पूर्वथेन्द्र उक्था समग्मतार्चन्ननु स्वराज्यम् ॥१६॥

itthā hi soma inmade brahmā cakāra vardhanam । śaviṣṭha vajrinnojasā pṛthivyā niḥ śaśā ahimarcannanu svarājyam ॥१॥ sa tvāmadadvṛṣā madaḥ somaḥ śyenābhṛtaḥ sutaḥ । yenā vṛtraṃ niradbhyo jaghantha vajrinnojasārcannanu svarājyam ॥२॥ prehyabhīhi dhṛṣṇuhi na te vajro ni yaṃsate । indra nṛmṇaṃ hi te śavo hano vṛtraṃ jayā apo'rcannanu svarājyam ॥३॥ nirindra bhūmyā adhi vṛtraṃ jaghantha nirdivaḥ । sṛjā marutvatīrava jīvadhanyā imā apo'rcannanu svarājyam ॥४॥ indro vṛtrasya dodhataḥ sānuṃ vajreṇa hīḷitaḥ । abhikramyāva jighnate'paḥ sarmāya codayannarcannanu svarājyam ॥५॥ adhi sānau ni jighnate vajreṇa śataparvaṇā । mandāna indro andhasaḥ sakhibhyo gātumicchatyarcannanu svarājyam ॥६॥ indra tubhyamidadrivo'nuttaṃ vajrinvīryam । yaddha tyaṃ māyinaṃ mṛgaṃ tamu tvaṃ māyayāvadhīrarcannanu svarājyam ॥७॥ vi te vajrāso asthirannavatiṃ nāvyā anu । mahatta indra vīryaṃ bāhvoste balaṃ hitamarcannanu svarājyam ॥८॥ sahasraṃ sākamarcata pari ṣṭobhata viṃśatiḥ । śatainamanvanonavurindrāya brahmodyatamarcannanu svarājyam ॥९॥ indro vṛtrasya taviṣīṃ nirahansahasā sahaḥ । mahattadasya pauṃsyaṃ vṛtraṃ jaghanvām̐ asṛjadarcannanu svarājyam ॥१०॥ ime cittava manyave vepete bhiyasā mahī । yadindra vajrinnojasā vṛtraṃ marutvām̐ avadhīrarcannanu svarājyam ॥११॥ na vepasā na tanyatendraṃ vṛtro vi bībhayat । abhyenaṃ vajra āyasaḥ sahasrabhṛṣṭirāyatārcannanu svarājyam ॥१२॥ yadvṛtraṃ tava cāśaniṃ vajreṇa samayodhayaḥ । ahimindra jighāṃsato divi te badbadhe śavo'rcannanu svarājyam ॥१३॥ abhiṣṭane te adrivo yatsthā jagacca rejate । tvaṣṭā cittava manyava indra vevijyate bhiyārcannanu svarājyam ॥१४॥ nahi nu yādadhīmasīndraṃ ko vīryā paraḥ । tasminnṛmṇamuta kratuṃ devā ojāṃsi saṃ dadhurarcannanu svarājyam ॥१५॥ yāmatharvā manuṣpitā dadhyaṅdhiyamatnata । tasminbrahmāṇi pūrvathendra ukthā samagmatārcannanu svarājyam ॥१६॥

“Hymn to Indra, exalted by the Soma, who drove the Dragon from the earth — 16 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-80read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 81
इन्द्रो मदाय वावृधे शवसे वृत्रहा नृभिः । तमिन्महत्स्वाजिषूतेमर्भे हवामहे स वाजेषु प्र नोऽविषत् ॥१॥ असि हि वीर सेन्योऽसि भूरि पराददिः । असि दभ्रस्य चिद्वृधो यजमानाय शिक्षसि सुन्वते भूरि ते वसु ॥२॥ यदुदीरत आजयो धृष्णवे धीयते धना । युक्ष्वा मदच्युता हरी कं हनः कं वसौ दधोऽस्माँ इन्द्र वसौ दधः ॥३॥ क्रत्वा महाँ अनुष्वधं भीम आ वावृधे शवः । श्रिय ऋष्व उपाकयोर्नि शिप्री हरिवान्दधे हस्तयोर्वज्रमायसम् ॥४॥ आ पप्रौ पार्थिवं रजो बद्बधे रोचना दिवि । न त्वावाँ इन्द्र कश्चन न जातो न जनिष्यतेऽति विश्वं ववक्षिथ ॥५॥ यो अर्यो मर्तभोजनं पराददाति दाशुषे । इन्द्रो अस्मभ्यं शिक्षतु वि भजा भूरि ते वसु भक्षीय तव राधसः ॥६॥ मदेमदे हि नो ददिर्यूथा गवामृजुक्रतुः । सं गृभाय पुरू शतोभयाहस्त्या वसु शिशीहि राय आ भर ॥७॥ मादयस्व सुते सचा शवसे शूर राधसे । विद्मा हि त्वा पुरूवसुमुप कामान्ससृज्महेऽथा नोऽविता भव ॥८॥ एते त इन्द्र जन्तवो विश्वं पुष्यन्ति वार्यम् । अन्तर्हि ख्यो जनानामर्यो वेदो अदाशुषां तेषां नो वेद आ भर ॥९॥

indro madāya vāvṛdhe śavase vṛtrahā nṛbhiḥ । taminmahatsvājiṣūtemarbhe havāmahe sa vājeṣu pra no'viṣat ॥१॥ asi hi vīra senyo'si bhūri parādadiḥ । asi dabhrasya cidvṛdho yajamānāya śikṣasi sunvate bhūri te vasu ॥२॥ yadudīrata ājayo dhṛṣṇave dhīyate dhanā । yukṣvā madacyutā harī kaṃ hanaḥ kaṃ vasau dadho'smām̐ indra vasau dadhaḥ ॥३॥ kratvā mahām̐ anuṣvadhaṃ bhīma ā vāvṛdhe śavaḥ । śriya ṛṣva upākayorni śiprī harivāndadhe hastayorvajramāyasam ॥४॥ ā paprau pārthivaṃ rajo badbadhe rocanā divi । na tvāvām̐ indra kaścana na jāto na janiṣyate'ti viśvaṃ vavakṣitha ॥५॥ yo aryo martabhojanaṃ parādadāti dāśuṣe । indro asmabhyaṃ śikṣatu vi bhajā bhūri te vasu bhakṣīya tava rādhasaḥ ॥६॥ mademade hi no dadiryūthā gavāmṛjukratuḥ । saṃ gṛbhāya purū śatobhayāhastyā vasu śiśīhi rāya ā bhara ॥७॥ mādayasva sute sacā śavase śūra rādhase । vidmā hi tvā purūvasumupa kāmānsasṛjmahe'thā no'vitā bhava ॥८॥ ete ta indra jantavo viśvaṃ puṣyanti vāryam । antarhi khyo janānāmaryo vedo adāśuṣāṃ teṣāṃ no veda ā bhara ॥९॥

“Hymn to Indra, the Vṛtra-slayer, invoked in battles great and small — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-81read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 82
उपो षु शृणुही गिरो मघवन्मातथा इव । यदा नः सूनृतावतः कर आदर्थयास इद्योजा न्विन्द्र ते हरी ॥१॥ अक्षन्नमीमदन्त ह्यव प्रिया अधूषत । अस्तोषत स्वभानवो विप्रा नविष्ठया मती योजा न्विन्द्र ते हरी ॥२॥ सुसंदृशं त्वा वयं मघवन्वन्दिषीमहि । प्र नूनं पूर्णवन्धुर स्तुतो याहि वशाँ अनु योजा न्विन्द्र ते हरी ॥३॥ स घा तं वृषणं रथमधि तिष्ठाति गोविदम् । यः पात्रं हारियोजनं पूर्णमिन्द्र चिकेतति योजा न्विन्द्र ते हरी ॥४॥ युक्तस्ते अस्तु दक्षिण उत सव्यः शतक्रतो । तेन जायामुप प्रियां मन्दानो याह्यन्धसो योजा न्विन्द्र ते हरी ॥५॥ युनज्मि ते ब्रह्मणा केशिना हरी उप प्र याहि दधिषे गभस्त्योः । उत्त्वा सुतासो रभसा अमन्दिषुः पूषण्वान्वज्रिन्समु पत्न्यामदः ॥६॥

upo ṣu śṛṇuhī giro maghavanmātathā iva । yadā naḥ sūnṛtāvataḥ kara ādarthayāsa idyojā nvindra te harī ॥१॥ akṣannamīmadanta hyava priyā adhūṣata । astoṣata svabhānavo viprā naviṣṭhayā matī yojā nvindra te harī ॥२॥ susaṃdṛśaṃ tvā vayaṃ maghavanvandiṣīmahi । pra nūnaṃ pūrṇavandhura stuto yāhi vaśām̐ anu yojā nvindra te harī ॥३॥ sa ghā taṃ vṛṣaṇaṃ rathamadhi tiṣṭhāti govidam । yaḥ pātraṃ hāriyojanaṃ pūrṇamindra ciketati yojā nvindra te harī ॥४॥ yuktaste astu dakṣiṇa uta savyaḥ śatakrato । tena jāyāmupa priyāṃ mandāno yāhyandhaso yojā nvindra te harī ॥५॥ yunajmi te brahmaṇā keśinā harī upa pra yāhi dadhiṣe gabhastyoḥ । uttvā sutāso rabhasā amandiṣuḥ pūṣaṇvānvajrinsamu patnyāmadaḥ ॥६॥

“Hymn to Indra (Maghavan), asked to listen graciously to the songs — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-82read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 83
अश्वावति प्रथमो गोषु गच्छति सुप्रावीरिन्द्र मर्त्यस्तवोतिभिः । तमित्पृणक्षि वसुना भवीयसा सिन्धुमापो यथाभितो विचेतसः ॥१॥ आपो न देवीरुप यन्ति होत्रियमवः पश्यन्ति विततं यथा रजः । प्राचैर्देवासः प्र णयन्ति देवयुं ब्रह्मप्रियं जोषयन्ते वरा इव ॥२॥ अधि द्वयोरदधा उक्थ्यं वचो यतस्रुचा मिथुना या सपर्यतः । असंयत्तो व्रते ते क्षेति पुष्यति भद्रा शक्तिर्यजमानाय सुन्वते ॥३॥ आदङ्गिराः प्रथमं दधिरे वय इद्धाग्नयः शम्या ये सुकृत्यया । सर्वं पणेः समविन्दन्त भोजनमश्वावन्तं गोमन्तमा पशुं नरः ॥४॥ यज्ञैरथर्वा प्रथमः पथस्तते ततः सूर्यो व्रतपा वेन आजनि । आ गा आजदुशना काव्यः सचा यमस्य जातममृतं यजामहे ॥५॥ बर्हिर्वा यत्स्वपत्याय वृज्यतेऽर्को वा श्लोकमाघोषते दिवि । ग्रावा यत्र वदति कारुरुक्थ्यस्तस्येदिन्द्रो अभिपित्वेषु रण्यति ॥६॥

aśvāvati prathamo goṣu gacchati suprāvīrindra martyastavotibhiḥ । tamitpṛṇakṣi vasunā bhavīyasā sindhumāpo yathābhito vicetasaḥ ॥१॥ āpo na devīrupa yanti hotriyamavaḥ paśyanti vitataṃ yathā rajaḥ । prācairdevāsaḥ pra ṇayanti devayuṃ brahmapriyaṃ joṣayante varā iva ॥२॥ adhi dvayoradadhā ukthyaṃ vaco yatasrucā mithunā yā saparyataḥ । asaṃyatto vrate te kṣeti puṣyati bhadrā śaktiryajamānāya sunvate ॥३॥ ādaṅgirāḥ prathamaṃ dadhire vaya iddhāgnayaḥ śamyā ye sukṛtyayā । sarvaṃ paṇeḥ samavindanta bhojanamaśvāvantaṃ gomantamā paśuṃ naraḥ ॥४॥ yajñairatharvā prathamaḥ pathastate tataḥ sūryo vratapā vena ājani । ā gā ājaduśanā kāvyaḥ sacā yamasya jātamamṛtaṃ yajāmahe ॥५॥ barhirvā yatsvapatyāya vṛjyate'rko vā ślokamāghoṣate divi । grāvā yatra vadati kārurukthyastasyedindro abhipitveṣu raṇyati ॥६॥

“Hymn to Indra, by whose aid the mortal goes foremost in wealth of horses and kine — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-83read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 84
असावि सोम इन्द्र ते शविष्ठ धृष्णवा गहि । आ त्वा पृणक्त्विन्द्रियं रजः सूर्यो न रश्मिभिः ॥१॥ इन्द्रमिद्धरी वहतोऽप्रतिधृष्टशवसम् । ऋषीणां च स्तुतीरुप यज्ञं च मानुषाणाम् ॥२॥ आ तिष्ठ वृत्रहन्रथं युक्ता ते ब्रह्मणा हरी । अर्वाचीनं सु ते मनो ग्रावा कृणोतु वग्नुना ॥३॥ इममिन्द्र सुतं पिब ज्येष्ठममर्त्यं मदम् । शुक्रस्य त्वाभ्यक्षरन्धारा ऋतस्य सादने ॥४॥ इन्द्राय नूनमर्चतोक्थानि च ब्रवीतन । सुता अमत्सुरिन्दवो ज्येष्ठं नमस्यता सहः ॥५॥ नकिष्ट्वद्रथीतरो हरी यदिन्द्र यच्छसे । नकिष्ट्वानु मज्मना नकिः स्वश्व आनशे ॥६॥ य एक इद्विदयते वसु मर्ताय दाशुषे । ईशानो अप्रतिष्कुत इन्द्रो अङ्ग ॥७॥ कदा मर्तमराधसं पदा क्षुम्पमिव स्फुरत् । कदा नः शुश्रवद्गिर इन्द्रो अङ्ग ॥८॥ यश्चिद्धि त्वा बहुभ्य आ सुतावाँ आविवासति । उग्रं तत्पत्यते शव इन्द्रो अङ्ग ॥९॥ स्वादोरित्था विषूवतो मध्वः पिबन्ति गौर्यः । या इन्द्रेण सयावरीर्वृष्णा मदन्ति शोभसे वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥१०॥ ता अस्य पृशनायुवः सोमं श्रीणन्ति पृश्नयः । प्रिया इन्द्रस्य धेनवो वज्रं हिन्वन्ति सायकं वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥११॥ ता अस्य नमसा सहः सपर्यन्ति प्रचेतसः । व्रतान्यस्य सश्चिरे पुरूणि पूर्वचित्तये वस्वीरनु स्वराज्यम् ॥१२॥ इन्द्रो दधीचो अस्थभिर्वृत्राण्यप्रतिष्कुतः । जघान नवतीर्नव ॥१३॥ इच्छन्नश्वस्य यच्छिरः पर्वतेष्वपश्रितम् । तद्विदच्छर्यणावति ॥१४॥ अत्राह गोरमन्वत नाम त्वष्टुरपीच्यम् । इत्था चन्द्रमसो गृहे ॥१५॥ को अद्य युङ्क्ते धुरि गा ऋतस्य शिमीवतो भामिनो दुर्हृणायून् । आसन्निषून्हृत्स्वसो मयोभून्य एषां भृत्यामृणधत्स जीवात् ॥१६॥ क ईषते तुज्यते को बिभाय को मंसते सन्तमिन्द्रं को अन्ति । कस्तोकाय क इभायोत रायेऽधि ब्रवत्तन्वे को जनाय ॥१७॥ को अग्निमीट्टे हविषा घृतेन स्रुचा यजाता ऋतुभिर्ध्रुवेभिः । कस्मै देवा आ वहानाशु होम को मंसते वीतिहोत्रः सुदेवः ॥१८॥ त्वमङ्ग प्र शंसिषो देवः शविष्ठ मर्त्यम् । न त्वदन्यो मघवन्नस्ति मर्डितेन्द्र ब्रवीमि ते वचः ॥१९॥ मा ते राधांसि मा त ऊतयो वसोऽस्मान्कदा चना दभन् । विश्वा च न उपमिमीहि मानुष वसूनि चर्षणिभ्य आ ॥२०॥

asāvi soma indra te śaviṣṭha dhṛṣṇavā gahi । ā tvā pṛṇaktvindriyaṃ rajaḥ sūryo na raśmibhiḥ ॥१॥ indramiddharī vahato'pratidhṛṣṭaśavasam । ṛṣīṇāṃ ca stutīrupa yajñaṃ ca mānuṣāṇām ॥२॥ ā tiṣṭha vṛtrahanrathaṃ yuktā te brahmaṇā harī । arvācīnaṃ su te mano grāvā kṛṇotu vagnunā ॥३॥ imamindra sutaṃ piba jyeṣṭhamamartyaṃ madam । śukrasya tvābhyakṣarandhārā ṛtasya sādane ॥४॥ indrāya nūnamarcatokthāni ca bravītana । sutā amatsurindavo jyeṣṭhaṃ namasyatā sahaḥ ॥५॥ nakiṣṭvadrathītaro harī yadindra yacchase । nakiṣṭvānu majmanā nakiḥ svaśva ānaśe ॥६॥ ya eka idvidayate vasu martāya dāśuṣe । īśāno apratiṣkuta indro aṅga ॥७॥ kadā martamarādhasaṃ padā kṣumpamiva sphurat । kadā naḥ śuśravadgira indro aṅga ॥८॥ yaściddhi tvā bahubhya ā sutāvām̐ āvivāsati । ugraṃ tatpatyate śava indro aṅga ॥९॥ svādoritthā viṣūvato madhvaḥ pibanti gauryaḥ । yā indreṇa sayāvarīrvṛṣṇā madanti śobhase vasvīranu svarājyam ॥१०॥ tā asya pṛśanāyuvaḥ somaṃ śrīṇanti pṛśnayaḥ । priyā indrasya dhenavo vajraṃ hinvanti sāyakaṃ vasvīranu svarājyam ॥११॥ tā asya namasā sahaḥ saparyanti pracetasaḥ । vratānyasya saścire purūṇi pūrvacittaye vasvīranu svarājyam ॥१२॥ indro dadhīco asthabhirvṛtrāṇyapratiṣkutaḥ । jaghāna navatīrnava ॥१३॥ icchannaśvasya yacchiraḥ parvateṣvapaśritam । tadvidaccharyaṇāvati ॥१४॥ atrāha goramanvata nāma tvaṣṭurapīcyam । itthā candramaso gṛhe ॥१५॥ ko adya yuṅkte dhuri gā ṛtasya śimīvato bhāmino durhṛṇāyūn । āsanniṣūnhṛtsvaso mayobhūnya eṣāṃ bhṛtyāmṛṇadhatsa jīvāt ॥१६॥ ka īṣate tujyate ko bibhāya ko maṃsate santamindraṃ ko anti । kastokāya ka ibhāyota rāye'dhi bravattanve ko janāya ॥१७॥ ko agnimīṭṭe haviṣā ghṛtena srucā yajātā ṛtubhirdhruvebhiḥ । kasmai devā ā vahānāśu homa ko maṃsate vītihotraḥ sudevaḥ ॥१८॥ tvamaṅga pra śaṃsiṣo devaḥ śaviṣṭha martyam । na tvadanyo maghavannasti marḍitendra bravīmi te vacaḥ ॥१९॥ mā te rādhāṃsi mā ta ūtayo vaso'smānkadā canā dabhan । viśvā ca na upamimīhi mānuṣa vasūni carṣaṇibhya ā ॥२०॥

“Hymn to Indra, whose vigour fills mid-air as the Sun fills it — 20 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-84read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 85
प्र ये शुम्भन्ते जनयो न सप्तयो यामन्रुद्रस्य सूनवः सुदंससः । रोदसी हि मरुतश्चक्रिरे वृधे मदन्ति वीरा विदथेषु घृष्वयः ॥१॥ त उक्षितासो महिमानमाशत दिवि रुद्रासो अधि चक्रिरे सदः । अर्चन्तो अर्कं जनयन्त इन्द्रियमधि श्रियो दधिरे पृश्निमातरः ॥२॥ गोमातरो यच्छुभयन्ते अञ्जिभिस्तनूषु शुभ्रा दधिरे विरुक्मतः । बाधन्ते विश्वमभिमातिनमप वर्त्मान्येषामनु रीयते घृतम् ॥३॥ वि ये भ्राजन्ते सुमखास ऋष्टिभिः प्रच्यावयन्तो अच्युता चिदोजसा । मनोजुवो यन्मरुतो रथेष्वा वृषव्रातासः पृषतीरयुग्ध्वम् ॥४॥ प्र यद्रथेषु पृषतीरयुग्ध्वं वाजे अद्रिं मरुतो रंहयन्तः । उतारुषस्य वि ष्यन्ति धाराश्चर्मेवोदभिर्व्युन्दन्ति भूम ॥५॥ आ वो वहन्तु सप्तयो रघुष्यदो रघुपत्वानः प्र जिगात बाहुभिः । सीदता बर्हिरुरु वः सदस्कृतं मादयध्वं मरुतो मध्वो अन्धसः ॥६॥ तेऽवर्धन्त स्वतवसो महित्वना नाकं तस्थुरुरु चक्रिरे सदः । विष्णुर्यद्धावद्वृषणं मदच्युतं वयो न सीदन्नधि बर्हिषि प्रिये ॥७॥ शूरा इवेद्युयुधयो न जग्मयः श्रवस्यवो न पृतनासु येतिरे । भयन्ते विश्वा भुवना मरुद्भ्यो राजान इव त्वेषसंदृशो नरः ॥८॥ त्वष्टा यद्वज्रं सुकृतं हिरण्ययं सहस्रभृष्टिं स्वपा अवर्तयत् । धत्त इन्द्रो नर्यपांसि कर्तवेऽहन्वृत्रं निरपामौब्जदर्णवम् ॥९॥ ऊर्ध्वं नुनुद्रेऽवतं त ओजसा दादृहाणं चिद्बिभिदुर्वि पर्वतम् । धमन्तो वाणं मरुतः सुदानवो मदे सोमस्य रण्यानि चक्रिरे ॥१०॥ जिह्मं नुनुद्रेऽवतं तया दिशासिञ्चन्नुत्सं गोतमाय तृष्णजे । आ गच्छन्तीमवसा चित्रभानवः कामं विप्रस्य तर्पयन्त धामभिः ॥११॥ या वः शर्म शशमानाय सन्ति त्रिधातूनि दाशुषे यच्छताधि । अस्मभ्यं तानि मरुतो वि यन्त रयिं नो धत्त वृषणः सुवीरम् ॥१२॥

pra ye śumbhante janayo na saptayo yāmanrudrasya sūnavaḥ sudaṃsasaḥ । rodasī hi marutaścakrire vṛdhe madanti vīrā vidatheṣu ghṛṣvayaḥ ॥१॥ ta ukṣitāso mahimānamāśata divi rudrāso adhi cakrire sadaḥ । arcanto arkaṃ janayanta indriyamadhi śriyo dadhire pṛśnimātaraḥ ॥२॥ gomātaro yacchubhayante añjibhistanūṣu śubhrā dadhire virukmataḥ । bādhante viśvamabhimātinamapa vartmānyeṣāmanu rīyate ghṛtam ॥३॥ vi ye bhrājante sumakhāsa ṛṣṭibhiḥ pracyāvayanto acyutā cidojasā । manojuvo yanmaruto ratheṣvā vṛṣavrātāsaḥ pṛṣatīrayugdhvam ॥४॥ pra yadratheṣu pṛṣatīrayugdhvaṃ vāje adriṃ maruto raṃhayantaḥ । utāruṣasya vi ṣyanti dhārāścarmevodabhirvyundanti bhūma ॥५॥ ā vo vahantu saptayo raghuṣyado raghupatvānaḥ pra jigāta bāhubhiḥ । sīdatā barhiruru vaḥ sadaskṛtaṃ mādayadhvaṃ maruto madhvo andhasaḥ ॥६॥ te'vardhanta svatavaso mahitvanā nākaṃ tasthururu cakrire sadaḥ । viṣṇuryaddhāvadvṛṣaṇaṃ madacyutaṃ vayo na sīdannadhi barhiṣi priye ॥७॥ śūrā ivedyuyudhayo na jagmayaḥ śravasyavo na pṛtanāsu yetire । bhayante viśvā bhuvanā marudbhyo rājāna iva tveṣasaṃdṛśo naraḥ ॥८॥ tvaṣṭā yadvajraṃ sukṛtaṃ hiraṇyayaṃ sahasrabhṛṣṭiṃ svapā avartayat । dhatta indro naryapāṃsi kartave'hanvṛtraṃ nirapāmaubjadarṇavam ॥९॥ ūrdhvaṃ nunudre'vataṃ ta ojasā dādṛhāṇaṃ cidbibhidurvi parvatam । dhamanto vāṇaṃ marutaḥ sudānavo made somasya raṇyāni cakrire ॥१०॥ jihmaṃ nunudre'vataṃ tayā diśāsiñcannutsaṃ gotamāya tṛṣṇaje । ā gacchantīmavasā citrabhānavaḥ kāmaṃ viprasya tarpayanta dhāmabhiḥ ॥११॥ yā vaḥ śarma śaśamānāya santi tridhātūni dāśuṣe yacchatādhi । asmabhyaṃ tāni maruto vi yanta rayiṃ no dhatta vṛṣaṇaḥ suvīram ॥१२॥

“Hymn to the Maruts, the glancing sons of Rudra, doers of mighty deeds — 12 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-85read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 86
मरुतो यस्य हि क्षये पाथा दिवो विमहसः । स सुगोपातमो जनः ॥१॥ यज्ञैर्वा यज्ञवाहसो विप्रस्य वा मतीनाम् । मरुतः शृणुता हवम् ॥२॥ उत वा यस्य वाजिनोऽनु विप्रमतक्षत । स गन्ता गोमति व्रजे ॥३॥ अस्य वीरस्य बर्हिषि सुतः सोमो दिविष्टिषु । उक्थं मदश्च शस्यते ॥४॥ अस्य श्रोषन्त्वा भुवो विश्वा यश्चर्षणीरभि । सूरं चित्सस्रुषीरिषः ॥५॥ पूर्वीभिर्हि ददाशिम शरद्भिर्मरुतो वयम् । अवोभिश्चर्षणीनाम् ॥६॥ सुभगः स प्रयज्यवो मरुतो अस्तु मर्त्यः । यस्य प्रयांसि पर्षथ ॥७॥ शशमानस्य वा नरः स्वेदस्य सत्यशवसः । विदा कामस्य वेनतः ॥८॥ यूयं तत्सत्यशवस आविष्कर्त महित्वना । विध्यता विद्युता रक्षः ॥९॥ गूहता गुह्यं तमो वि यात विश्वमत्रिणम् । ज्योतिष्कर्ता यदुश्मसि ॥१०॥

maruto yasya hi kṣaye pāthā divo vimahasaḥ । sa sugopātamo janaḥ ॥१॥ yajñairvā yajñavāhaso viprasya vā matīnām । marutaḥ śṛṇutā havam ॥२॥ uta vā yasya vājino'nu vipramatakṣata । sa gantā gomati vraje ॥३॥ asya vīrasya barhiṣi sutaḥ somo diviṣṭiṣu । ukthaṃ madaśca śasyate ॥४॥ asya śroṣantvā bhuvo viśvā yaścarṣaṇīrabhi । sūraṃ citsasruṣīriṣaḥ ॥५॥ pūrvībhirhi dadāśima śaradbhirmaruto vayam । avobhiścarṣaṇīnām ॥६॥ subhagaḥ sa prayajyavo maruto astu martyaḥ । yasya prayāṃsi parṣatha ॥७॥ śaśamānasya vā naraḥ svedasya satyaśavasaḥ । vidā kāmasya venataḥ ॥८॥ yūyaṃ tatsatyaśavasa āviṣkarta mahitvanā । vidhyatā vidyutā rakṣaḥ ॥९॥ gūhatā guhyaṃ tamo vi yāta viśvamatriṇam । jyotiṣkartā yaduśmasi ॥१०॥

“Hymn to the Maruts, the best of guardians, who drink in the righteous man's dwelling — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-86read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 87
प्रत्वक्षसः प्रतवसो विरप्शिनोऽनानता अविथुरा ऋजीषिणः । जुष्टतमासो नृतमासो अञ्जिभिर्व्यानज्रे के चिदुस्रा इव स्तृभिः ॥१॥ उपह्वरेषु यदचिध्वं ययिं वय इव मरुतः केन चित्पथा । श्चोतन्ति कोशा उप वो रथेष्वा घृतमुक्षता मधुवर्णमर्चते ॥२॥ प्रैषामज्मेषु विथुरेव रेजते भूमिर्यामेषु यद्ध युञ्जते शुभे । ते क्रीळयो धुनयो भ्राजदृष्टयः स्वयं महित्वं पनयन्त धूतयः ॥३॥ स हि स्वसृत्पृषदश्वो युवा गणोऽया ईशानस्तविषीभिरावृतः । असि सत्य ऋणयावानेद्योऽस्या धियः प्राविताथा वृषा गणः ॥४॥ पितुः प्रत्नस्य जन्मना वदामसि सोमस्य जिह्वा प्र जिगाति चक्षसा । यदीमिन्द्रं शम्यृक्वाण आशतादिन्नामानि यज्ञियानि दधिरे ॥५॥ श्रियसे कं भानुभिः सं मिमिक्षिरे ते रश्मिभिस्त ऋक्वभिः सुखादयः । ते वाशीमन्त इष्मिणो अभीरवो विद्रे प्रियस्य मारुतस्य धाम्नः ॥६॥

pratvakṣasaḥ pratavaso virapśino'nānatā avithurā ṛjīṣiṇaḥ । juṣṭatamāso nṛtamāso añjibhirvyānajre ke cidusrā iva stṛbhiḥ ॥१॥ upahvareṣu yadacidhvaṃ yayiṃ vaya iva marutaḥ kena citpathā । ścotanti kośā upa vo ratheṣvā ghṛtamukṣatā madhuvarṇamarcate ॥२॥ praiṣāmajmeṣu vithureva rejate bhūmiryāmeṣu yaddha yuñjate śubhe । te krīḷayo dhunayo bhrājadṛṣṭayaḥ svayaṃ mahitvaṃ panayanta dhūtayaḥ ॥३॥ sa hi svasṛtpṛṣadaśvo yuvā gaṇo'yā īśānastaviṣībhirāvṛtaḥ । asi satya ṛṇayāvānedyo'syā dhiyaḥ prāvitāthā vṛṣā gaṇaḥ ॥४॥ pituḥ pratnasya janmanā vadāmasi somasya jihvā pra jigāti cakṣasā । yadīmindraṃ śamyṛkvāṇa āśatādinnāmāni yajñiyāni dadhire ॥५॥ śriyase kaṃ bhānubhiḥ saṃ mimikṣire te raśmibhista ṛkvabhiḥ sukhādayaḥ । te vāśīmanta iṣmiṇo abhīravo vidre priyasya mārutasya dhāmnaḥ ॥६॥

“Hymn to the Maruts, loud singers, active and full of strength — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-87read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 88
आ विद्युन्मद्भिर्मरुतः स्वर्कै रथेभिर्यात ऋष्टिमद्भिरश्वपर्णैः । आ वर्षिष्ठया न इषा वयो न पप्तता सुमायाः ॥१॥ तेऽरुणेभिर्वरमा पिशङ्गैः शुभे कं यान्ति रथतूर्भिरश्वैः । रुक्मो न चित्रः स्वधितीवान्पव्या रथस्य जङ्घनन्त भूम ॥२॥ श्रिये कं वो अधि तनूषु वाशीर्मेधा वना न कृणवन्त ऊर्ध्वा । युष्मभ्यं कं मरुतः सुजातास्तुविद्युम्नासो धनयन्ते अद्रिम् ॥३॥ अहानि गृध्राः पर्या व आगुरिमां धियं वार्कार्यां च देवीम् । ब्रह्म कृण्वन्तो गोतमासो अर्कैरूर्ध्वं नुनुद्र उत्सधिं पिबध्यै ॥४॥ एतत्त्यन्न योजनमचेति सस्वर्ह यन्मरुतो गोतमो वः । पश्यन्हिरण्यचक्रानयोदंष्ट्रान्विधावतो वराहून् ॥५॥ एषा स्या वो मरुतोऽनुभर्त्री प्रति ष्टोभति वाघतो न वाणी । अस्तोभयद्वृथासामनु स्वधां गभस्त्योः ॥६॥

ā vidyunmadbhirmarutaḥ svarkai rathebhiryāta ṛṣṭimadbhiraśvaparṇaiḥ । ā varṣiṣṭhayā na iṣā vayo na paptatā sumāyāḥ ॥१॥ te'ruṇebhirvaramā piśaṅgaiḥ śubhe kaṃ yānti rathatūrbhiraśvaiḥ । rukmo na citraḥ svadhitīvānpavyā rathasya jaṅghananta bhūma ॥२॥ śriye kaṃ vo adhi tanūṣu vāśīrmedhā vanā na kṛṇavanta ūrdhvā । yuṣmabhyaṃ kaṃ marutaḥ sujātāstuvidyumnāso dhanayante adrim ॥३॥ ahāni gṛdhrāḥ paryā va āgurimāṃ dhiyaṃ vārkāryāṃ ca devīm । brahma kṛṇvanto gotamāso arkairūrdhvaṃ nunudra utsadhiṃ pibadhyai ॥४॥ etattyanna yojanamaceti sasvarha yanmaruto gotamo vaḥ । paśyanhiraṇyacakrānayodaṃṣṭrānvidhāvato varāhūn ॥५॥ eṣā syā vo maruto'nubhartrī prati ṣṭobhati vāghato na vāṇī । astobhayadvṛthāsāmanu svadhāṃ gabhastyoḥ ॥६॥

“Hymn to the Maruts, riding on their lightning-laden cars — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-88read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 89
आ नो भद्राः क्रतवो यन्तु विश्वतोऽदब्धासो अपरीतास उद्भिदः । देवा नो यथा सदमिद्वृधे असन्नप्रायुवो रक्षितारो दिवेदिवे ॥१॥ देवानां भद्रा सुमतिरृजूयतां देवानां रातिरभि नो नि वर्तताम् । देवानां सख्यमुप सेदिमा वयं देवा न आयुः प्र तिरन्तु जीवसे ॥२॥ तान्पूर्वया निविदा हूमहे वयं भगं मित्रमदितिं दक्षमस्रिधम् । अर्यमणं वरुणं सोममश्विना सरस्वती नः सुभगा मयस्करत् ॥३॥ तन्नो वातो मयोभु वातु भेषजं तन्माता पृथिवी तत्पिता द्यौः । तद्ग्रावाणः सोमसुतो मयोभुवस्तदश्विना शृणुतं धिष्ण्या युवम् ॥४॥ तमीशानं जगतस्तस्थुषस्पतिं धियंजिन्वमवसे हूमहे वयम् । पूषा नो यथा वेदसामसद्वृधे रक्षिता पायुरदब्धः स्वस्तये ॥५॥ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः । स्वस्ति नस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु ॥६॥ पृषदश्वा मरुतः पृश्निमातरः शुभंयावानो विदथेषु जग्मयः । अग्निजिह्वा मनवः सूरचक्षसो विश्वे नो देवा अवसा गमन्निह ॥७॥ भद्रं कर्णेभिः शृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः । स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिर्व्यशेम देवहितं यदायुः ॥८॥ शतमिन्नु शरदो अन्ति देवा यत्रा नश्चक्रा जरसं तनूनाम् । पुत्रासो यत्र पितरो भवन्ति मा नो मध्या रीरिषतायुर्गन्तोः ॥९॥ अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर्जातमदितिर्जनित्वम् ॥१०॥

ā no bhadrāḥ kratavo yantu viśvato'dabdhāso aparītāsa udbhidaḥ । devā no yathā sadamidvṛdhe asannaprāyuvo rakṣitāro divedive ॥१॥ devānāṃ bhadrā sumatirṛjūyatāṃ devānāṃ rātirabhi no ni vartatām । devānāṃ sakhyamupa sedimā vayaṃ devā na āyuḥ pra tirantu jīvase ॥२॥ tānpūrvayā nividā hūmahe vayaṃ bhagaṃ mitramaditiṃ dakṣamasridham । aryamaṇaṃ varuṇaṃ somamaśvinā sarasvatī naḥ subhagā mayaskarat ॥३॥ tanno vāto mayobhu vātu bheṣajaṃ tanmātā pṛthivī tatpitā dyauḥ । tadgrāvāṇaḥ somasuto mayobhuvastadaśvinā śṛṇutaṃ dhiṣṇyā yuvam ॥४॥ tamīśānaṃ jagatastasthuṣaspatiṃ dhiyaṃjinvamavase hūmahe vayam । pūṣā no yathā vedasāmasadvṛdhe rakṣitā pāyuradabdhaḥ svastaye ॥५॥ svasti na indro vṛddhaśravāḥ svasti naḥ pūṣā viśvavedāḥ । svasti nastārkṣyo ariṣṭanemiḥ svasti no bṛhaspatirdadhātu ॥६॥ pṛṣadaśvā marutaḥ pṛśnimātaraḥ śubhaṃyāvāno vidatheṣu jagmayaḥ । agnijihvā manavaḥ sūracakṣaso viśve no devā avasā gamanniha ॥७॥ bhadraṃ karṇebhiḥ śṛṇuyāma devā bhadraṃ paśyemākṣabhiryajatrāḥ । sthirairaṅgaistuṣṭuvāṃsastanūbhirvyaśema devahitaṃ yadāyuḥ ॥८॥ śataminnu śarado anti devā yatrā naścakrā jarasaṃ tanūnām । putrāso yatra pitaro bhavanti mā no madhyā rīriṣatāyurgantoḥ ॥९॥ aditirdyauraditirantarikṣamaditirmātā sa pitā sa putraḥ । viśve devā aditiḥ pañca janā aditirjātamaditirjanitvam ॥१०॥

“Hymn to the Viśvedevas, asking auspicious powers from every side — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-89read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 90
ऋजुनीती नो वरुणो मित्रो नयतु विद्वान् । अर्यमा देवैः सजोषाः ॥१॥ ते हि वस्वो वसवानास्ते अप्रमूरा महोभिः । व्रता रक्षन्ते विश्वाहा ॥२॥ ते अस्मभ्यं शर्म यंसन्नमृता मर्त्येभ्यः । बाधमाना अप द्विषः ॥३॥ वि नः पथः सुविताय चियन्त्विन्द्रो मरुतः । पूषा भगो वन्द्यासः ॥४॥ उत नो धियो गोअग्राः पूषन्विष्णवेवयावः । कर्ता नः स्वस्तिमतः ॥५॥ मधु वाता ऋतायते मधु क्षरन्ति सिन्धवः । माध्वीर्नः सन्त्वोषधीः ॥६॥ मधु नक्तमुतोषसो मधुमत्पार्थिवं रजः । मधु द्यौरस्तु नः पिता ॥७॥ मधुमान्नो वनस्पतिर्मधुमाँ अस्तु सूर्यः । माध्वीर्गावो भवन्तु नः ॥८॥ शं नो मित्रः शं वरुणः शं नो भवत्वर्यमा । शं न इन्द्रो बृहस्पतिः शं नो विष्णुरुरुक्रमः ॥९॥

ṛjunītī no varuṇo mitro nayatu vidvān । aryamā devaiḥ sajoṣāḥ ॥१॥ te hi vasvo vasavānāste apramūrā mahobhiḥ । vratā rakṣante viśvāhā ॥२॥ te asmabhyaṃ śarma yaṃsannamṛtā martyebhyaḥ । bādhamānā apa dviṣaḥ ॥३॥ vi naḥ pathaḥ suvitāya ciyantvindro marutaḥ । pūṣā bhago vandyāsaḥ ॥४॥ uta no dhiyo goagrāḥ pūṣanviṣṇavevayāvaḥ । kartā naḥ svastimataḥ ॥५॥ madhu vātā ṛtāyate madhu kṣaranti sindhavaḥ । mādhvīrnaḥ santvoṣadhīḥ ॥६॥ madhu naktamutoṣaso madhumatpārthivaṃ rajaḥ । madhu dyaurastu naḥ pitā ॥७॥ madhumānno vanaspatirmadhumām̐ astu sūryaḥ । mādhvīrgāvo bhavantu naḥ ॥८॥ śaṃ no mitraḥ śaṃ varuṇaḥ śaṃ no bhavatvaryamā । śaṃ na indro bṛhaspatiḥ śaṃ no viṣṇururukramaḥ ॥९॥

“Hymn to Varuṇa, Mitra and Aryaman among the gods, for guidance — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-90read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 91
त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ॥१॥ त्वं सोम क्रतुभिः सुक्रतुर्भूस्त्वं दक्षैः सुदक्षो विश्ववेदाः । त्वं वृषा वृषत्वेभिर्महित्वा द्युम्नेभिर्द्युम्न्यभवो नृचक्षाः ॥२॥ राज्ञो नु ते वरुणस्य व्रतानि बृहद्गभीरं तव सोम धाम । शुचिष्ट्वमसि प्रियो न मित्रो दक्षाय्यो अर्यमेवासि सोम ॥३॥ या ते धामानि दिवि या पृथिव्यां या पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । तेभिर्नो विश्वैः सुमना अहेळन्राजन्सोम प्रति हव्या गृभाय ॥४॥ त्वं सोमासि सत्पतिस्त्वं राजोत वृत्रहा । त्वं भद्रो असि क्रतुः ॥५॥ त्वं च सोम नो वशो जीवातुं न मरामहे । प्रियस्तोत्रो वनस्पतिः ॥६॥ त्वं सोम महे भगं त्वं यून ऋतायते । दक्षं दधासि जीवसे ॥७॥ त्वं नः सोम विश्वतो रक्षा राजन्नघायतः । न रिष्येत्त्वावतः सखा ॥८॥ सोम यास्ते मयोभुव ऊतयः सन्ति दाशुषे । ताभिर्नोऽविता भव ॥९॥ इमं यज्ञमिदं वचो जुजुषाण उपागहि । सोम त्वं नो वृधे भव ॥१०॥ सोम गीर्भिष्ट्वा वयं वर्धयामो वचोविदः । सुमृळीको न आ विश ॥११॥ गयस्फानो अमीवहा वसुवित्पुष्टिवर्धनः । सुमित्रः सोम नो भव ॥१२॥ सोम रारन्धि नो हृदि गावो न यवसेष्वा । मर्य इव स्व ओक्ये ॥१३॥ यः सोम सख्ये तव रारणद्देव मर्त्यः । तं दक्षः सचते कविः ॥१४॥ उरुष्या णो अभिशस्तेः सोम नि पाह्यंहसः । सखा सुशेव एधि नः ॥१५॥ आ प्यायस्व समेतु ते विश्वतः सोम वृष्ण्यम् । भवा वाजस्य संगथे ॥१६॥ आ प्यायस्व मदिन्तम सोम विश्वेभिरंशुभिः । भवा नः सुश्रवस्तमः सखा वृधे ॥१७॥ सं ते पयांसि समु यन्तु वाजाः सं वृष्ण्यान्यभिमातिषाहः । आप्यायमानो अमृताय सोम दिवि श्रवांस्युत्तमानि धिष्व ॥१८॥ या ते धामानि हविषा यजन्ति ता ते विश्वा परिभूरस्तु यज्ञम् । गयस्फानः प्रतरणः सुवीरोऽवीरहा प्र चरा सोम दुर्यान् ॥१९॥ सोमो धेनुं सोमो अर्वन्तमाशुं सोमो वीरं कर्मण्यं ददाति । सादन्यं विदथ्यं सभेयं पितृश्रवणं यो ददाशदस्मै ॥२०॥ अषाळ्हं युत्सु पृतनासु पप्रिं स्वर्षामप्सां वृजनस्य गोपाम् । भरेषुजां सुक्षितिं सुश्रवसं जयन्तं त्वामनु मदेम सोम ॥२१॥ त्वमिमा ओषधीः सोम विश्वास्त्वमपो अजनयस्त्वं गाः । त्वमा ततन्थोर्वन्तरिक्षं त्वं ज्योतिषा वि तमो ववर्थ ॥२२॥ देवेन नो मनसा देव सोम रायो भागं सहसावन्नभि युध्य । मा त्वा तनदीशिषे वीर्यस्योभयेभ्यः प्र चिकित्सा गविष्टौ ॥२३॥

tvaṃ soma pra cikito manīṣā tvaṃ rajiṣṭhamanu neṣi panthām । tava praṇītī pitaro na indo deveṣu ratnamabhajanta dhīrāḥ ॥१॥ tvaṃ soma kratubhiḥ sukraturbhūstvaṃ dakṣaiḥ sudakṣo viśvavedāḥ । tvaṃ vṛṣā vṛṣatvebhirmahitvā dyumnebhirdyumnyabhavo nṛcakṣāḥ ॥२॥ rājño nu te varuṇasya vratāni bṛhadgabhīraṃ tava soma dhāma । śuciṣṭvamasi priyo na mitro dakṣāyyo aryamevāsi soma ॥३॥ yā te dhāmāni divi yā pṛthivyāṃ yā parvateṣvoṣadhīṣvapsu । tebhirno viśvaiḥ sumanā aheḷanrājansoma prati havyā gṛbhāya ॥४॥ tvaṃ somāsi satpatistvaṃ rājota vṛtrahā । tvaṃ bhadro asi kratuḥ ॥५॥ tvaṃ ca soma no vaśo jīvātuṃ na marāmahe । priyastotro vanaspatiḥ ॥६॥ tvaṃ soma mahe bhagaṃ tvaṃ yūna ṛtāyate । dakṣaṃ dadhāsi jīvase ॥७॥ tvaṃ naḥ soma viśvato rakṣā rājannaghāyataḥ । na riṣyettvāvataḥ sakhā ॥८॥ soma yāste mayobhuva ūtayaḥ santi dāśuṣe । tābhirno'vitā bhava ॥९॥ imaṃ yajñamidaṃ vaco jujuṣāṇa upāgahi । soma tvaṃ no vṛdhe bhava ॥१०॥ soma gīrbhiṣṭvā vayaṃ vardhayāmo vacovidaḥ । sumṛḷīko na ā viśa ॥११॥ gayasphāno amīvahā vasuvitpuṣṭivardhanaḥ । sumitraḥ soma no bhava ॥१२॥ soma rārandhi no hṛdi gāvo na yavaseṣvā । marya iva sva okye ॥१३॥ yaḥ soma sakhye tava rāraṇaddeva martyaḥ । taṃ dakṣaḥ sacate kaviḥ ॥१४॥ uruṣyā ṇo abhiśasteḥ soma ni pāhyaṃhasaḥ । sakhā suśeva edhi naḥ ॥१५॥ ā pyāyasva sametu te viśvataḥ soma vṛṣṇyam । bhavā vājasya saṃgathe ॥१६॥ ā pyāyasva madintama soma viśvebhiraṃśubhiḥ । bhavā naḥ suśravastamaḥ sakhā vṛdhe ॥१७॥ saṃ te payāṃsi samu yantu vājāḥ saṃ vṛṣṇyānyabhimātiṣāhaḥ । āpyāyamāno amṛtāya soma divi śravāṃsyuttamāni dhiṣva ॥१८॥ yā te dhāmāni haviṣā yajanti tā te viśvā paribhūrastu yajñam । gayasphānaḥ prataraṇaḥ suvīro'vīrahā pra carā soma duryān ॥१९॥ somo dhenuṃ somo arvantamāśuṃ somo vīraṃ karmaṇyaṃ dadāti । sādanyaṃ vidathyaṃ sabheyaṃ pitṛśravaṇaṃ yo dadāśadasmai ॥२०॥ aṣāḷhaṃ yutsu pṛtanāsu papriṃ svarṣāmapsāṃ vṛjanasya gopām । bhareṣujāṃ sukṣitiṃ suśravasaṃ jayantaṃ tvāmanu madema soma ॥२१॥ tvamimā oṣadhīḥ soma viśvāstvamapo ajanayastvaṃ gāḥ । tvamā tatanthorvantarikṣaṃ tvaṃ jyotiṣā vi tamo vavartha ॥२२॥ devena no manasā deva soma rāyo bhāgaṃ sahasāvannabhi yudhya । mā tvā tanadīśiṣe vīryasyobhayebhyaḥ pra cikitsā gaviṣṭau ॥२३॥

“Hymn to Soma, pre-eminent for wisdom and the worshippers' guide — 23 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-91read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 92
एता उ त्या उषसः केतुमक्रत पूर्वे अर्धे रजसो भानुमञ्जते । निष्कृण्वाना आयुधानीव धृष्णवः प्रति गावोऽरुषीर्यन्ति मातरः ॥१॥ उदपप्तन्नरुणा भानवो वृथा स्वायुजो अरुषीर्गा अयुक्षत । अक्रन्नुषासो वयुनानि पूर्वथा रुशन्तं भानुमरुषीरशिश्रयुः ॥२॥ अर्चन्ति नारीरपसो न विष्टिभिः समानेन योजनेना परावतः । इषं वहन्तीः सुकृते सुदानवे विश्वेदह यजमानाय सुन्वते ॥३॥ अधि पेशांसि वपते नृतूरिवापोर्णुते वक्ष उस्रेव बर्जहम् । ज्योतिर्विश्वस्मै भुवनाय कृण्वती गावो न व्रजं व्युषा आवर्तमः ॥४॥ प्रत्यर्ची रुशदस्या अदर्शि वि तिष्ठते बाधते कृष्णमभ्वम् । स्वरुं न पेशो विदथेष्वञ्जञ्चित्रं दिवो दुहिता भानुमश्रेत् ॥५॥ अतारिष्म तमसस्पारमस्योषा उच्छन्ती वयुना कृणोति । श्रिये छन्दो न स्मयते विभाती सुप्रतीका सौमनसायाजीगः ॥६॥ भास्वती नेत्री सूनृतानां दिव स्तवे दुहिता गोतमेभिः । प्रजावतो नृवतो अश्वबुध्यानुषो गोअग्राँ उप मासि वाजान् ॥७॥ उषस्तमश्यां यशसं सुवीरं दासप्रवर्गं रयिमश्वबुध्यम् । सुदंससा श्रवसा या विभासि वाजप्रसूता सुभगे बृहन्तम् ॥८॥ विश्वानि देवी भुवनाभिचक्ष्या प्रतीची चक्षुरुर्विया वि भाति । विश्वं जीवं चरसे बोधयन्ती विश्वस्य वाचमविदन्मनायोः ॥९॥ पुनःपुनर्जायमाना पुराणी समानं वर्णमभि शुम्भमाना । श्वघ्नीव कृत्नुर्विज आमिनाना मर्तस्य देवी जरयन्त्यायुः ॥१०॥ व्यूर्ण्वती दिवो अन्ताँ अबोध्यप स्वसारं सनुतर्युयोति । प्रमिनती मनुष्या युगानि योषा जारस्य चक्षसा वि भाति ॥११॥ पशून्न चित्रा सुभगा प्रथाना सिन्धुर्न क्षोद उर्विया व्यश्वैत् । अमिनती दैव्यानि व्रतानि सूर्यस्य चेति रश्मिभिर्दृशाना ॥१२॥ उषस्तच्चित्रमा भरास्मभ्यं वाजिनीवति । येन तोकं च तनयं च धामहे ॥१३॥ उषो अद्येह गोमत्यश्वावति विभावरि । रेवदस्मे व्युच्छ सूनृतावति ॥१४॥ युक्ष्वा हि वाजिनीवत्यश्वाँ अद्यारुणाँ उषः । अथा नो विश्वा सौभगान्या वह ॥१५॥ अश्विना वर्तिरस्मदा गोमद्दस्रा हिरण्यवत् । अर्वाग्रथं समनसा नि यच्छतम् ॥१६॥ यावित्था श्लोकमा दिवो ज्योतिर्जनाय चक्रथुः । आ न ऊर्जं वहतमश्विना युवम् ॥१७॥ एह देवा मयोभुवा दस्रा हिरण्यवर्तनी । उषर्बुधो वहन्तु सोमपीतये ॥१८॥

etā u tyā uṣasaḥ ketumakrata pūrve ardhe rajaso bhānumañjate । niṣkṛṇvānā āyudhānīva dhṛṣṇavaḥ prati gāvo'ruṣīryanti mātaraḥ ॥१॥ udapaptannaruṇā bhānavo vṛthā svāyujo aruṣīrgā ayukṣata । akrannuṣāso vayunāni pūrvathā ruśantaṃ bhānumaruṣīraśiśrayuḥ ॥२॥ arcanti nārīrapaso na viṣṭibhiḥ samānena yojanenā parāvataḥ । iṣaṃ vahantīḥ sukṛte sudānave viśvedaha yajamānāya sunvate ॥३॥ adhi peśāṃsi vapate nṛtūrivāporṇute vakṣa usreva barjaham । jyotirviśvasmai bhuvanāya kṛṇvatī gāvo na vrajaṃ vyuṣā āvartamaḥ ॥४॥ pratyarcī ruśadasyā adarśi vi tiṣṭhate bādhate kṛṣṇamabhvam । svaruṃ na peśo vidatheṣvañjañcitraṃ divo duhitā bhānumaśret ॥५॥ atāriṣma tamasaspāramasyoṣā ucchantī vayunā kṛṇoti । śriye chando na smayate vibhātī supratīkā saumanasāyājīgaḥ ॥६॥ bhāsvatī netrī sūnṛtānāṃ diva stave duhitā gotamebhiḥ । prajāvato nṛvato aśvabudhyānuṣo goagrām̐ upa māsi vājān ॥७॥ uṣastamaśyāṃ yaśasaṃ suvīraṃ dāsapravargaṃ rayimaśvabudhyam । sudaṃsasā śravasā yā vibhāsi vājaprasūtā subhage bṛhantam ॥८॥ viśvāni devī bhuvanābhicakṣyā pratīcī cakṣururviyā vi bhāti । viśvaṃ jīvaṃ carase bodhayantī viśvasya vācamavidanmanāyoḥ ॥९॥ punaḥpunarjāyamānā purāṇī samānaṃ varṇamabhi śumbhamānā । śvaghnīva kṛtnurvija āminānā martasya devī jarayantyāyuḥ ॥१०॥ vyūrṇvatī divo antām̐ abodhyapa svasāraṃ sanutaryuyoti । praminatī manuṣyā yugāni yoṣā jārasya cakṣasā vi bhāti ॥११॥ paśūnna citrā subhagā prathānā sindhurna kṣoda urviyā vyaśvait । aminatī daivyāni vratāni sūryasya ceti raśmibhirdṛśānā ॥१२॥ uṣastaccitramā bharāsmabhyaṃ vājinīvati । yena tokaṃ ca tanayaṃ ca dhāmahe ॥१३॥ uṣo adyeha gomatyaśvāvati vibhāvari । revadasme vyuccha sūnṛtāvati ॥१४॥ yukṣvā hi vājinīvatyaśvām̐ adyāruṇām̐ uṣaḥ । athā no viśvā saubhagānyā vaha ॥१५॥ aśvinā vartirasmadā gomaddasrā hiraṇyavat । arvāgrathaṃ samanasā ni yacchatam ॥१६॥ yāvitthā ślokamā divo jyotirjanāya cakrathuḥ । ā na ūrjaṃ vahatamaśvinā yuvam ॥१७॥ eha devā mayobhuvā dasrā hiraṇyavartanī । uṣarbudho vahantu somapītaye ॥१८॥

“Hymn to Uṣas, who raise their banner of light, with the Aśvins in the closing verses — 18 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-92read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 93
अग्नीषोमाविमं सु मे शृणुतं वृषणा हवम् । प्रति सूक्तानि हर्यतं भवतं दाशुषे मयः ॥१॥ अग्नीषोमा यो अद्य वामिदं वचः सपर्यति । तस्मै धत्तं सुवीर्यं गवां पोषं स्वश्व्यम् ॥२॥ अग्नीषोमा य आहुतिं यो वां दाशाद्धविष्कृतिम् । स प्रजया सुवीर्यं विश्वमायुर्व्यश्नवत् ॥३॥ अग्नीषोमा चेति तद्वीर्यं वां यदमुष्णीतमवसं पणिं गाः । अवातिरतं बृसयस्य शेषोऽविन्दतं ज्योतिरेकं बहुभ्यः ॥४॥ युवमेतानि दिवि रोचनान्यग्निश्च सोम सक्रतू अधत्तम् । युवं सिन्धूँरभिशस्तेरवद्यादग्नीषोमावमुञ्चतं गृभीतान् ॥५॥ आन्यं दिवो मातरिश्वा जभारामथ्नादन्यं परि श्येनो अद्रेः । अग्नीषोमा ब्रह्मणा वावृधानोरुं यज्ञाय चक्रथुरु लोकम् ॥६॥ अग्नीषोमा हविषः प्रस्थितस्य वीतं हर्यतं वृषणा जुषेथाम् । सुशर्माणा स्ववसा हि भूतमथा धत्तं यजमानाय शं योः ॥७॥ यो अग्नीषोमा हविषा सपर्याद्देवद्रीचा मनसा यो घृतेन । तस्य व्रतं रक्षतं पातमंहसो विशे जनाय महि शर्म यच्छतम् ॥८॥ अग्नीषोमा सवेदसा सहूती वनतं गिरः । सं देवत्रा बभूवथुः ॥९॥ अग्नीषोमावनेन वां यो वां घृतेन दाशति । तस्मै दीदयतं बृहत् ॥१०॥ अग्नीषोमाविमानि नो युवं हव्या जुजोषतम् । आ यातमुप नः सचा ॥११॥ अग्नीषोमा पिपृतमर्वतो न आ प्यायन्तामुस्रिया हव्यसूदः । अस्मे बलानि मघवत्सु धत्तं कृणुतं नो अध्वरं श्रुष्टिमन्तम् ॥१२॥

agnīṣomāvimaṃ su me śṛṇutaṃ vṛṣaṇā havam । prati sūktāni haryataṃ bhavataṃ dāśuṣe mayaḥ ॥१॥ agnīṣomā yo adya vāmidaṃ vacaḥ saparyati । tasmai dhattaṃ suvīryaṃ gavāṃ poṣaṃ svaśvyam ॥२॥ agnīṣomā ya āhutiṃ yo vāṃ dāśāddhaviṣkṛtim । sa prajayā suvīryaṃ viśvamāyurvyaśnavat ॥३॥ agnīṣomā ceti tadvīryaṃ vāṃ yadamuṣṇītamavasaṃ paṇiṃ gāḥ । avātirataṃ bṛsayasya śeṣo'vindataṃ jyotirekaṃ bahubhyaḥ ॥४॥ yuvametāni divi rocanānyagniśca soma sakratū adhattam । yuvaṃ sindhūm̐rabhiśasteravadyādagnīṣomāvamuñcataṃ gṛbhītān ॥५॥ ānyaṃ divo mātariśvā jabhārāmathnādanyaṃ pari śyeno adreḥ । agnīṣomā brahmaṇā vāvṛdhānoruṃ yajñāya cakrathuru lokam ॥६॥ agnīṣomā haviṣaḥ prasthitasya vītaṃ haryataṃ vṛṣaṇā juṣethām । suśarmāṇā svavasā hi bhūtamathā dhattaṃ yajamānāya śaṃ yoḥ ॥७॥ yo agnīṣomā haviṣā saparyāddevadrīcā manasā yo ghṛtena । tasya vrataṃ rakṣataṃ pātamaṃhaso viśe janāya mahi śarma yacchatam ॥८॥ agnīṣomā savedasā sahūtī vanataṃ giraḥ । saṃ devatrā babhūvathuḥ ॥९॥ agnīṣomāvanena vāṃ yo vāṃ ghṛtena dāśati । tasmai dīdayataṃ bṛhat ॥१०॥ agnīṣomāvimāni no yuvaṃ havyā jujoṣatam । ā yātamupa naḥ sacā ॥११॥ agnīṣomā pipṛtamarvato na ā pyāyantāmusriyā havyasūdaḥ । asme balāni maghavatsu dhattaṃ kṛṇutaṃ no adhvaraṃ śruṣṭimantam ॥१२॥

“Hymn to Agni and Soma, the mighty pair, asked to accept the hymn — 12 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-93read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 94
इमं स्तोममर्हते जातवेदसे रथमिव सं महेमा मनीषया । भद्रा हि नः प्रमतिरस्य संसद्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥१॥ यस्मै त्वमायजसे स साधत्यनर्वा क्षेति दधते सुवीर्यम् । स तूताव नैनमश्नोत्यंहतिरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥२॥ शकेम त्वा समिधं साधया धियस्त्वे देवा हविरदन्त्याहुतम् । त्वमादित्याँ आ वह तान्ह्युश्मस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥३॥ भरामेध्मं कृणवामा हवींषि ते चितयन्तः पर्वणापर्वणा वयम् । जीवातवे प्रतरं साधया धियोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥४॥ विशां गोपा अस्य चरन्ति जन्तवो द्विपच्च यदुत चतुष्पदक्तुभिः । चित्रः प्रकेत उषसो महाँ अस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥५॥ त्वमध्वर्युरुत होतासि पूर्व्यः प्रशास्ता पोता जनुषा पुरोहितः । विश्वा विद्वाँ आर्त्विज्या धीर पुष्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥६॥ यो विश्वतः सुप्रतीकः सदृङ्ङसि दूरे चित्सन्तळिदिवाति रोचसे । रात्र्याश्चिदन्धो अति देव पश्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥७॥ पूर्वो देवा भवतु सुन्वतो रथोऽस्माकं शंसो अभ्यस्तु दूढ्यः । तदा जानीतोत पुष्यता वचोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥८॥ वधैर्दुःशंसाँ अप दूढ्यो जहि दूरे वा ये अन्ति वा के चिदत्रिणः । अथा यज्ञाय गृणते सुगं कृध्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥९॥ यदयुक्था अरुषा रोहिता रथे वातजूता वृषभस्येव ते रवः । आदिन्वसि वनिनो धूमकेतुनाग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥१०॥ अध स्वनादुत बिभ्युः पतत्रिणो द्रप्सा यत्ते यवसादो व्यस्थिरन् । सुगं तत्ते तावकेभ्यो रथेभ्योऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥११॥ अयं मित्रस्य वरुणस्य धायसेऽवयातां मरुतां हेळो अद्भुतः । मृळा सु नो भूत्वेषां मनः पुनरग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥१२॥ देवो देवानामसि मित्रो अद्भुतो वसुर्वसूनामसि चारुरध्वरे । शर्मन्स्याम तव सप्रथस्तमेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥१३॥ तत्ते भद्रं यत्समिद्धः स्वे दमे सोमाहुतो जरसे मृळयत्तमः । दधासि रत्नं द्रविणं च दाशुषेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥१४॥ यस्मै त्वं सुद्रविणो ददाशोऽनागास्त्वमदिते सर्वताता । यं भद्रेण शवसा चोदयासि प्रजावता राधसा ते स्याम ॥१५॥ स त्वमग्ने सौभगत्वस्य विद्वानस्माकमायुः प्र तिरेह देव । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥१६॥

imaṃ stomamarhate jātavedase rathamiva saṃ mahemā manīṣayā । bhadrā hi naḥ pramatirasya saṃsadyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥१॥ yasmai tvamāyajase sa sādhatyanarvā kṣeti dadhate suvīryam । sa tūtāva nainamaśnotyaṃhatiragne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥२॥ śakema tvā samidhaṃ sādhayā dhiyastve devā haviradantyāhutam । tvamādityām̐ ā vaha tānhyuśmasyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥३॥ bharāmedhmaṃ kṛṇavāmā havīṃṣi te citayantaḥ parvaṇāparvaṇā vayam । jīvātave prataraṃ sādhayā dhiyo'gne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥४॥ viśāṃ gopā asya caranti jantavo dvipacca yaduta catuṣpadaktubhiḥ । citraḥ praketa uṣaso mahām̐ asyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥५॥ tvamadhvaryuruta hotāsi pūrvyaḥ praśāstā potā januṣā purohitaḥ । viśvā vidvām̐ ārtvijyā dhīra puṣyasyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥६॥ yo viśvataḥ supratīkaḥ sadṛṅṅasi dūre citsantaḷidivāti rocase । rātryāścidandho ati deva paśyasyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥७॥ pūrvo devā bhavatu sunvato ratho'smākaṃ śaṃso abhyastu dūḍhyaḥ । tadā jānītota puṣyatā vaco'gne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥८॥ vadhairduḥśaṃsām̐ apa dūḍhyo jahi dūre vā ye anti vā ke cidatriṇaḥ । athā yajñāya gṛṇate sugaṃ kṛdhyagne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥९॥ yadayukthā aruṣā rohitā rathe vātajūtā vṛṣabhasyeva te ravaḥ । ādinvasi vanino dhūmaketunāgne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥१०॥ adha svanāduta bibhyuḥ patatriṇo drapsā yatte yavasādo vyasthiran । sugaṃ tatte tāvakebhyo rathebhyo'gne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥११॥ ayaṃ mitrasya varuṇasya dhāyase'vayātāṃ marutāṃ heḷo adbhutaḥ । mṛḷā su no bhūtveṣāṃ manaḥ punaragne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥१२॥ devo devānāmasi mitro adbhuto vasurvasūnāmasi cāruradhvare । śarmansyāma tava saprathastame'gne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥१३॥ tatte bhadraṃ yatsamiddhaḥ sve dame somāhuto jarase mṛḷayattamaḥ । dadhāsi ratnaṃ draviṇaṃ ca dāśuṣe'gne sakhye mā riṣāmā vayaṃ tava ॥१४॥ yasmai tvaṃ sudraviṇo dadāśo'nāgāstvamadite sarvatātā । yaṃ bhadreṇa śavasā codayāsi prajāvatā rādhasā te syāma ॥१५॥ sa tvamagne saubhagatvasya vidvānasmākamāyuḥ pra tireha deva । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥१६॥

“Hymn to Agni Jātavedas, praised with a eulogy framed like a car — 16 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-94read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 95
द्वे विरूपे चरतः स्वर्थे अन्यान्या वत्समुप धापयेते । हरिरन्यस्यां भवति स्वधावाञ्छुक्रो अन्यस्यां ददृशे सुवर्चाः ॥१॥ दशेमं त्वष्टुर्जनयन्त गर्भमतन्द्रासो युवतयो विभृत्रम् । तिग्मानीकं स्वयशसं जनेषु विरोचमानं परि षीं नयन्ति ॥२॥ त्रीणि जाना परि भूषन्त्यस्य समुद्र एकं दिव्येकमप्सु । पूर्वामनु प्र दिशं पार्थिवानामृतून्प्रशासद्वि दधावनुष्ठु ॥३॥ क इमं वो निण्यमा चिकेत वत्सो मातॄर्जनयत स्वधाभिः । बह्वीनां गर्भो अपसामुपस्थान्महान्कविर्निश्चरति स्वधावान् ॥४॥ आविष्ट्यो वर्धते चारुरासु जिह्मानामूर्ध्वः स्वयशा उपस्थे । उभे त्वष्टुर्बिभ्यतुर्जायमानात्प्रतीची सिंहं प्रति जोषयेते ॥५॥ उभे भद्रे जोषयेते न मेने गावो न वाश्रा उप तस्थुरेवैः । स दक्षाणां दक्षपतिर्बभूवाञ्जन्ति यं दक्षिणतो हविर्भिः ॥६॥ उद्यंयमीति सवितेव बाहू उभे सिचौ यतते भीम ऋञ्जन् । उच्छुक्रमत्कमजते सिमस्मान्नवा मातृभ्यो वसना जहाति ॥७॥ त्वेषं रूपं कृणुत उत्तरं यत्सम्पृञ्चानः सदने गोभिरद्भिः । कविर्बुध्नं परि मर्मृज्यते धीः सा देवताता समितिर्बभूव ॥८॥ उरु ते ज्रयः पर्येति बुध्नं विरोचमानं महिषस्य धाम । विश्वेभिरग्ने स्वयशोभिरिद्धोऽदब्धेभिः पायुभिः पाह्यस्मान् ॥९॥ धन्वन्स्रोतः कृणुते गातुमूर्मिं शुक्रैरूर्मिभिरभि नक्षति क्षाम् । विश्वा सनानि जठरेषु धत्तेऽन्तर्नवासु चरति प्रसूषु ॥१०॥ एवा नो अग्ने समिधा वृधानो रेवत्पावक श्रवसे वि भाहि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥११॥

dve virūpe carataḥ svarthe anyānyā vatsamupa dhāpayete । hariranyasyāṃ bhavati svadhāvāñchukro anyasyāṃ dadṛśe suvarcāḥ ॥१॥ daśemaṃ tvaṣṭurjanayanta garbhamatandrāso yuvatayo vibhṛtram । tigmānīkaṃ svayaśasaṃ janeṣu virocamānaṃ pari ṣīṃ nayanti ॥२॥ trīṇi jānā pari bhūṣantyasya samudra ekaṃ divyekamapsu । pūrvāmanu pra diśaṃ pārthivānāmṛtūnpraśāsadvi dadhāvanuṣṭhu ॥३॥ ka imaṃ vo niṇyamā ciketa vatso mātṝrjanayata svadhābhiḥ । bahvīnāṃ garbho apasāmupasthānmahānkavirniścarati svadhāvān ॥४॥ āviṣṭyo vardhate cārurāsu jihmānāmūrdhvaḥ svayaśā upasthe । ubhe tvaṣṭurbibhyaturjāyamānātpratīcī siṃhaṃ prati joṣayete ॥५॥ ubhe bhadre joṣayete na mene gāvo na vāśrā upa tasthurevaiḥ । sa dakṣāṇāṃ dakṣapatirbabhūvāñjanti yaṃ dakṣiṇato havirbhiḥ ॥६॥ udyaṃyamīti saviteva bāhū ubhe sicau yatate bhīma ṛñjan । ucchukramatkamajate simasmānnavā mātṛbhyo vasanā jahāti ॥७॥ tveṣaṃ rūpaṃ kṛṇuta uttaraṃ yatsampṛñcānaḥ sadane gobhiradbhiḥ । kavirbudhnaṃ pari marmṛjyate dhīḥ sā devatātā samitirbabhūva ॥८॥ uru te jrayaḥ paryeti budhnaṃ virocamānaṃ mahiṣasya dhāma । viśvebhiragne svayaśobhiriddho'dabdhebhiḥ pāyubhiḥ pāhyasmān ॥९॥ dhanvansrotaḥ kṛṇute gātumūrmiṃ śukrairūrmibhirabhi nakṣati kṣām । viśvā sanāni jaṭhareṣu dhatte'ntarnavāsu carati prasūṣu ॥१०॥ evā no agne samidhā vṛdhāno revatpāvaka śravase vi bhāhi । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥११॥

“Hymn to Agni, the two unlike fires that nourish the golden child — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-95read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 96
स प्रत्नथा सहसा जायमानः सद्यः काव्यानि बळधत्त विश्वा । आपश्च मित्रं धिषणा च साधन्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥१॥ स पूर्वया निविदा कव्यतायोरिमाः प्रजा अजनयन्मनूनाम् । विवस्वता चक्षसा द्यामपश्च देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥२॥ तमीळत प्रथमं यज्ञसाधं विश आरीराहुतमृञ्जसानम् । ऊर्जः पुत्रं भरतं सृप्रदानुं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥३॥ स मातरिश्वा पुरुवारपुष्टिर्विदद्गातुं तनयाय स्वर्वित् । विशां गोपा जनिता रोदस्योर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥४॥ नक्तोषासा वर्णमामेम्याने धापयेते शिशुमेकं समीची । द्यावाक्षामा रुक्मो अन्तर्वि भाति देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥५॥ रायो बुध्नः संगमनो वसूनां यज्ञस्य केतुर्मन्मसाधनो वेः । अमृतत्वं रक्षमाणास एनं देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥६॥ नू च पुरा च सदनं रयीणां जातस्य च जायमानस्य च क्षाम् । सतश्च गोपां भवतश्च भूरेर्देवा अग्निं धारयन्द्रविणोदाम् ॥७॥ द्रविणोदा द्रविणसस्तुरस्य द्रविणोदाः सनरस्य प्र यंसत् । द्रविणोदा वीरवतीमिषं नो द्रविणोदा रासते दीर्घमायुः ॥८॥ एवा नो अग्ने समिधा वृधानो रेवत्पावक श्रवसे वि भाहि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥९॥

sa pratnathā sahasā jāyamānaḥ sadyaḥ kāvyāni baḷadhatta viśvā । āpaśca mitraṃ dhiṣaṇā ca sādhandevā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥१॥ sa pūrvayā nividā kavyatāyorimāḥ prajā ajanayanmanūnām । vivasvatā cakṣasā dyāmapaśca devā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥२॥ tamīḷata prathamaṃ yajñasādhaṃ viśa ārīrāhutamṛñjasānam । ūrjaḥ putraṃ bharataṃ sṛpradānuṃ devā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥३॥ sa mātariśvā puruvārapuṣṭirvidadgātuṃ tanayāya svarvit । viśāṃ gopā janitā rodasyordevā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥४॥ naktoṣāsā varṇamāmemyāne dhāpayete śiśumekaṃ samīcī । dyāvākṣāmā rukmo antarvi bhāti devā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥५॥ rāyo budhnaḥ saṃgamano vasūnāṃ yajñasya keturmanmasādhano veḥ । amṛtatvaṃ rakṣamāṇāsa enaṃ devā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥६॥ nū ca purā ca sadanaṃ rayīṇāṃ jātasya ca jāyamānasya ca kṣām । sataśca gopāṃ bhavataśca bhūrerdevā agniṃ dhārayandraviṇodām ॥७॥ draviṇodā draviṇasasturasya draviṇodāḥ sanarasya pra yaṃsat । draviṇodā vīravatīmiṣaṃ no draviṇodā rāsate dīrghamāyuḥ ॥८॥ evā no agne samidhā vṛdhāno revatpāvaka śravase vi bhāhi । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥९॥

“Hymn to Agni, engendered by strength, who takes all wisdom to himself — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-96read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 97
अप नः शोशुचदघमग्ने शुशुग्ध्या रयिम् । अप नः शोशुचदघम् ॥१॥ सुक्षेत्रिया सुगातुया वसूया च यजामहे । अप नः शोशुचदघम् ॥२॥ प्र यद्भन्दिष्ठ एषां प्रास्माकासश्च सूरयः । अप नः शोशुचदघम् ॥३॥ प्र यत्ते अग्ने सूरयो जायेमहि प्र ते वयम् । अप नः शोशुचदघम् ॥४॥ प्र यदग्नेः सहस्वतो विश्वतो यन्ति भानवः । अप नः शोशुचदघम् ॥५॥ त्वं हि विश्वतोमुख विश्वतः परिभूरसि । अप नः शोशुचदघम् ॥६॥ द्विषो नो विश्वतोमुखाति नावेव पारय । अप नः शोशुचदघम् ॥७॥ स नः सिन्धुमिव नावयाति पर्षा स्वस्तये । अप नः शोशुचदघम् ॥८॥

apa naḥ śośucadaghamagne śuśugdhyā rayim । apa naḥ śośucadagham ॥१॥ sukṣetriyā sugātuyā vasūyā ca yajāmahe । apa naḥ śośucadagham ॥२॥ pra yadbhandiṣṭha eṣāṃ prāsmākāsaśca sūrayaḥ । apa naḥ śośucadagham ॥३॥ pra yatte agne sūrayo jāyemahi pra te vayam । apa naḥ śośucadagham ॥४॥ pra yadagneḥ sahasvato viśvato yanti bhānavaḥ । apa naḥ śośucadagham ॥५॥ tvaṃ hi viśvatomukha viśvataḥ paribhūrasi । apa naḥ śośucadagham ॥६॥ dviṣo no viśvatomukhāti nāveva pāraya । apa naḥ śośucadagham ॥७॥ sa naḥ sindhumiva nāvayāti parṣā svastaye । apa naḥ śośucadagham ॥८॥

“Hymn to Agni, asked to chase away sin and shine wealth upon the worshippers — 8 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-97read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 98
वैश्वानरस्य सुमतौ स्याम राजा हि कं भुवनानामभिश्रीः । इतो जातो विश्वमिदं वि चष्टे वैश्वानरो यतते सूर्येण ॥१॥ पृष्टो दिवि पृष्टो अग्निः पृथिव्यां पृष्टो विश्वा ओषधीरा विवेश । वैश्वानरः सहसा पृष्टो अग्निः स नो दिवा स रिषः पातु नक्तम् ॥२॥ वैश्वानर तव तत्सत्यमस्त्वस्मान्रायो मघवानः सचन्ताम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥३॥

vaiśvānarasya sumatau syāma rājā hi kaṃ bhuvanānāmabhiśrīḥ । ito jāto viśvamidaṃ vi caṣṭe vaiśvānaro yatate sūryeṇa ॥१॥ pṛṣṭo divi pṛṣṭo agniḥ pṛthivyāṃ pṛṣṭo viśvā oṣadhīrā viveśa । vaiśvānaraḥ sahasā pṛṣṭo agniḥ sa no divā sa riṣaḥ pātu naktam ॥२॥ vaiśvānara tava tatsatyamastvasmānrāyo maghavānaḥ sacantām । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥३॥

“Hymn to Agni Vaiśvānara, the supreme king over all living things — 3 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-98read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 99
जातवेदसे सुनवाम सोममरातीयतो नि दहाति वेदः । स नः पर्षदति दुर्गाणि विश्वा नावेव सिन्धुं दुरितात्यग्निः ॥१॥

jātavedase sunavāma somamarātīyato ni dahāti vedaḥ । sa naḥ parṣadati durgāṇi viśvā nāveva sindhuṃ duritātyagniḥ ॥१॥

“Hymn to Agni Jātavedas, asked to consume the wealth of the malignant — 1 verse. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-99read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 100
स यो वृषा वृष्ण्येभिः समोका महो दिवः पृथिव्याश्च सम्राट् । सतीनसत्वा हव्यो भरेषु मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥१॥ यस्यानाप्तः सूर्यस्येव यामो भरेभरे वृत्रहा शुष्मो अस्ति । वृषन्तमः सखिभिः स्वेभिरेवैर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥२॥ दिवो न यस्य रेतसो दुघानाः पन्थासो यन्ति शवसापरीताः । तरद्द्वेषाः सासहिः पौंस्येभिर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥३॥ सो अङ्गिरोभिरङ्गिरस्तमो भूद्वृषा वृषभिः सखिभिः सखा सन् । ऋग्मिभिरृग्मी गातुभिर्ज्येष्ठो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥४॥ स सूनुभिर्न रुद्रेभिरृभ्वा नृषाह्ये सासह्वाँ अमित्रान् । सनीळेभिः श्रवस्यानि तूर्वन्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥५॥ स मन्युमीः समदनस्य कर्तास्माकेभिर्नृभिः सूर्यं सनत् । अस्मिन्नहन्सत्पतिः पुरुहूतो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥६॥ तमूतयो रणयञ्छूरसातौ तं क्षेमस्य क्षितयः कृण्वत त्राम् । स विश्वस्य करुणस्येश एको मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥७॥ तमप्सन्त शवस उत्सवेषु नरो नरमवसे तं धनाय । सो अन्धे चित्तमसि ज्योतिर्विदन्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥८॥ स सव्येन यमति व्राधतश्चित्स दक्षिणे संगृभीता कृतानि । स कीरिणा चित्सनिता धनानि मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥९॥ स ग्रामेभिः सनिता स रथेभिर्विदे विश्वाभिः कृष्टिभिर्न्वद्य । स पौंस्येभिरभिभूरशस्तीर्मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥१०॥ स जामिभिर्यत्समजाति मीळ्हेऽजामिभिर्वा पुरुहूत एवैः । अपां तोकस्य तनयस्य जेषे मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥११॥ स वज्रभृद्दस्युहा भीम उग्रः सहस्रचेताः शतनीथ ऋभ्वा । चम्रीषो न शवसा पाञ्चजन्यो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥१२॥ तस्य वज्रः क्रन्दति स्मत्स्वर्षा दिवो न त्वेषो रवथः शिमीवान् । तं सचन्ते सनयस्तं धनानि मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥१३॥ यस्याजस्रं शवसा मानमुक्थं परिभुजद्रोदसी विश्वतः सीम् । स पारिषत्क्रतुभिर्मन्दसानो मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥१४॥ न यस्य देवा देवता न मर्ता आपश्चन शवसो अन्तमापुः । स प्ररिक्वा त्वक्षसा क्ष्मो दिवश्च मरुत्वान्नो भवत्विन्द्र ऊती ॥१५॥ रोहिच्छ्यावा सुमदंशुर्ललामीर्द्युक्षा राय ऋज्राश्वस्य । वृषण्वन्तं बिभ्रती धूर्षु रथं मन्द्रा चिकेत नाहुषीषु विक्षु ॥१६॥ एतत्त्यत्त इन्द्र वृष्ण उक्थं वार्षागिरा अभि गृणन्ति राधः । ऋज्राश्वः प्रष्टिभिरम्बरीषः सहदेवो भयमानः सुराधाः ॥१७॥ दस्यूञ्छिम्यूँश्च पुरुहूत एवैर्हत्वा पृथिव्यां शर्वा नि बर्हीत् । सनत्क्षेत्रं सखिभिः श्वित्न्येभिः सनत्सूर्यं सनदपः सुवज्रः ॥१८॥ विश्वाहेन्द्रो अधिवक्ता नो अस्त्वपरिह्वृताः सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥१९॥

sa yo vṛṣā vṛṣṇyebhiḥ samokā maho divaḥ pṛthivyāśca samrāṭ । satīnasatvā havyo bhareṣu marutvānno bhavatvindra ūtī ॥१॥ yasyānāptaḥ sūryasyeva yāmo bharebhare vṛtrahā śuṣmo asti । vṛṣantamaḥ sakhibhiḥ svebhirevairmarutvānno bhavatvindra ūtī ॥२॥ divo na yasya retaso dughānāḥ panthāso yanti śavasāparītāḥ । taraddveṣāḥ sāsahiḥ pauṃsyebhirmarutvānno bhavatvindra ūtī ॥३॥ so aṅgirobhiraṅgirastamo bhūdvṛṣā vṛṣabhiḥ sakhibhiḥ sakhā san । ṛgmibhirṛgmī gātubhirjyeṣṭho marutvānno bhavatvindra ūtī ॥४॥ sa sūnubhirna rudrebhirṛbhvā nṛṣāhye sāsahvām̐ amitrān । sanīḷebhiḥ śravasyāni tūrvanmarutvānno bhavatvindra ūtī ॥५॥ sa manyumīḥ samadanasya kartāsmākebhirnṛbhiḥ sūryaṃ sanat । asminnahansatpatiḥ puruhūto marutvānno bhavatvindra ūtī ॥६॥ tamūtayo raṇayañchūrasātau taṃ kṣemasya kṣitayaḥ kṛṇvata trām । sa viśvasya karuṇasyeśa eko marutvānno bhavatvindra ūtī ॥७॥ tamapsanta śavasa utsaveṣu naro naramavase taṃ dhanāya । so andhe cittamasi jyotirvidanmarutvānno bhavatvindra ūtī ॥८॥ sa savyena yamati vrādhataścitsa dakṣiṇe saṃgṛbhītā kṛtāni । sa kīriṇā citsanitā dhanāni marutvānno bhavatvindra ūtī ॥९॥ sa grāmebhiḥ sanitā sa rathebhirvide viśvābhiḥ kṛṣṭibhirnvadya । sa pauṃsyebhirabhibhūraśastīrmarutvānno bhavatvindra ūtī ॥१०॥ sa jāmibhiryatsamajāti mīḷhe'jāmibhirvā puruhūta evaiḥ । apāṃ tokasya tanayasya jeṣe marutvānno bhavatvindra ūtī ॥११॥ sa vajrabhṛddasyuhā bhīma ugraḥ sahasracetāḥ śatanītha ṛbhvā । camrīṣo na śavasā pāñcajanyo marutvānno bhavatvindra ūtī ॥१२॥ tasya vajraḥ krandati smatsvarṣā divo na tveṣo ravathaḥ śimīvān । taṃ sacante sanayastaṃ dhanāni marutvānno bhavatvindra ūtī ॥१३॥ yasyājasraṃ śavasā mānamukthaṃ paribhujadrodasī viśvataḥ sīm । sa pāriṣatkratubhirmandasāno marutvānno bhavatvindra ūtī ॥१४॥ na yasya devā devatā na martā āpaścana śavaso antamāpuḥ । sa prarikvā tvakṣasā kṣmo divaśca marutvānno bhavatvindra ūtī ॥१५॥ rohicchyāvā sumadaṃśurlalāmīrdyukṣā rāya ṛjrāśvasya । vṛṣaṇvantaṃ bibhratī dhūrṣu rathaṃ mandrā ciketa nāhuṣīṣu vikṣu ॥१६॥ etattyatta indra vṛṣṇa ukthaṃ vārṣāgirā abhi gṛṇanti rādhaḥ । ṛjrāśvaḥ praṣṭibhirambarīṣaḥ sahadevo bhayamānaḥ surādhāḥ ॥१७॥ dasyūñchimyūm̐śca puruhūta evairhatvā pṛthivyāṃ śarvā ni barhīt । sanatkṣetraṃ sakhibhiḥ śvitnyebhiḥ sanatsūryaṃ sanadapaḥ suvajraḥ ॥१८॥ viśvāhendro adhivaktā no astvaparihvṛtāḥ sanuyāma vājam । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥१९॥

“Hymn to Indra, the mighty king of earth and spacious heaven — 19 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-100read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 101
प्र मन्दिने पितुमदर्चता वचो यः कृष्णगर्भा निरहन्नृजिश्वना । अवस्यवो वृषणं वज्रदक्षिणं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥१॥ यो व्यंसं जाहृषाणेन मन्युना यः शम्बरं यो अहन्पिप्रुमव्रतम् । इन्द्रो यः शुष्णमशुषं न्यावृणङ्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥२॥ यस्य द्यावापृथिवी पौंस्यं महद्यस्य व्रते वरुणो यस्य सूर्यः । यस्येन्द्रस्य सिन्धवः सश्चति व्रतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥३॥ यो अश्वानां यो गवां गोपतिर्वशी य आरितः कर्मणिकर्मणि स्थिरः । वीळोश्चिदिन्द्रो यो असुन्वतो वधो मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥४॥ यो विश्वस्य जगतः प्राणतस्पतिर्यो ब्रह्मणे प्रथमो गा अविन्दत् । इन्द्रो यो दस्यूँरधराँ अवातिरन्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥५॥ यः शूरेभिर्हव्यो यश्च भीरुभिर्यो धावद्भिर्हूयते यश्च जिग्युभिः । इन्द्रं यं विश्वा भुवनाभि संदधुर्मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥६॥ रुद्राणामेति प्रदिशा विचक्षणो रुद्रेभिर्योषा तनुते पृथु ज्रयः । इन्द्रं मनीषा अभ्यर्चति श्रुतं मरुत्वन्तं सख्याय हवामहे ॥७॥ यद्वा मरुत्वः परमे सधस्थे यद्वावमे वृजने मादयासे । अत आ याह्यध्वरं नो अच्छा त्वाया हविश्चकृमा सत्यराधः ॥८॥ त्वायेन्द्र सोमं सुषुमा सुदक्ष त्वाया हविश्चकृमा ब्रह्मवाहः । अधा नियुत्वः सगणो मरुद्भिरस्मिन्यज्ञे बर्हिषि मादयस्व ॥९॥ मादयस्व हरिभिर्ये त इन्द्र वि ष्यस्व शिप्रे वि सृजस्व धेने । आ त्वा सुशिप्र हरयो वहन्तूशन्हव्यानि प्रति नो जुषस्व ॥१०॥ मरुत्स्तोत्रस्य वृजनस्य गोपा वयमिन्द्रेण सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥११॥

pra mandine pitumadarcatā vaco yaḥ kṛṣṇagarbhā nirahannṛjiśvanā । avasyavo vṛṣaṇaṃ vajradakṣiṇaṃ marutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥१॥ yo vyaṃsaṃ jāhṛṣāṇena manyunā yaḥ śambaraṃ yo ahanpiprumavratam । indro yaḥ śuṣṇamaśuṣaṃ nyāvṛṇaṅmarutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥२॥ yasya dyāvāpṛthivī pauṃsyaṃ mahadyasya vrate varuṇo yasya sūryaḥ । yasyendrasya sindhavaḥ saścati vrataṃ marutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥३॥ yo aśvānāṃ yo gavāṃ gopatirvaśī ya āritaḥ karmaṇikarmaṇi sthiraḥ । vīḷościdindro yo asunvato vadho marutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥४॥ yo viśvasya jagataḥ prāṇataspatiryo brahmaṇe prathamo gā avindat । indro yo dasyūm̐radharām̐ avātiranmarutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥५॥ yaḥ śūrebhirhavyo yaśca bhīrubhiryo dhāvadbhirhūyate yaśca jigyubhiḥ । indraṃ yaṃ viśvā bhuvanābhi saṃdadhurmarutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥६॥ rudrāṇāmeti pradiśā vicakṣaṇo rudrebhiryoṣā tanute pṛthu jrayaḥ । indraṃ manīṣā abhyarcati śrutaṃ marutvantaṃ sakhyāya havāmahe ॥७॥ yadvā marutvaḥ parame sadhasthe yadvāvame vṛjane mādayāse । ata ā yāhyadhvaraṃ no acchā tvāyā haviścakṛmā satyarādhaḥ ॥८॥ tvāyendra somaṃ suṣumā sudakṣa tvāyā haviścakṛmā brahmavāhaḥ । adhā niyutvaḥ sagaṇo marudbhirasminyajñe barhiṣi mādayasva ॥९॥ mādayasva haribhirye ta indra vi ṣyasva śipre vi sṛjasva dhene । ā tvā suśipra harayo vahantūśanhavyāni prati no juṣasva ॥१०॥ marutstotrasya vṛjanasya gopā vayamindreṇa sanuyāma vājam । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥११॥

“Hymn to Indra, who with Ṛjiśvan drove the dusky brood away — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-101read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 102
इमां ते धियं प्र भरे महो महीमस्य स्तोत्रे धिषणा यत्त आनजे । तमुत्सवे च प्रसवे च सासहिमिन्द्रं देवासः शवसामदन्ननु ॥१॥ अस्य श्रवो नद्यः सप्त बिभ्रति द्यावाक्षामा पृथिवी दर्शतं वपुः । अस्मे सूर्याचन्द्रमसाभिचक्षे श्रद्धे कमिन्द्र चरतो वितर्तुरम् ॥२॥ तं स्मा रथं मघवन्प्राव सातये जैत्रं यं ते अनुमदाम संगमे । आजा न इन्द्र मनसा पुरुष्टुत त्वायद्भ्यो मघवञ्छर्म यच्छ नः ॥३॥ वयं जयेम त्वया युजा वृतमस्माकमंशमुदवा भरेभरे । अस्मभ्यमिन्द्र वरिवः सुगं कृधि प्र शत्रूणां मघवन्वृष्ण्या रुज ॥४॥ नाना हि त्वा हवमाना जना इमे धनानां धर्तरवसा विपन्यवः । अस्माकं स्मा रथमा तिष्ठ सातये जैत्रं हीन्द्र निभृतं मनस्तव ॥५॥ गोजिता बाहू अमितक्रतुः सिमः कर्मन्कर्मञ्छतमूतिः खजंकरः । अकल्प इन्द्रः प्रतिमानमोजसाथा जना वि ह्वयन्ते सिषासवः ॥६॥ उत्ते शतान्मघवन्नुच्च भूयस उत्सहस्राद्रिरिचे कृष्टिषु श्रवः । अमात्रं त्वा धिषणा तित्विषे मह्यधा वृत्राणि जिघ्नसे पुरंदर ॥७॥ त्रिविष्टिधातु प्रतिमानमोजसस्तिस्रो भूमीर्नृपते त्रीणि रोचना । अतीदं विश्वं भुवनं ववक्षिथाशत्रुरिन्द्र जनुषा सनादसि ॥८॥ त्वां देवेषु प्रथमं हवामहे त्वं बभूथ पृतनासु सासहिः । सेमं नः कारुमुपमन्युमुद्भिदमिन्द्रः कृणोतु प्रसवे रथं पुरः ॥९॥ त्वं जिगेथ न धना रुरोधिथार्भेष्वाजा मघवन्महत्सु च । त्वामुग्रमवसे सं शिशीमस्यथा न इन्द्र हवनेषु चोदय ॥१०॥ विश्वाहेन्द्रो अधिवक्ता नो अस्त्वपरिह्वृताः सनुयाम वाजम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥११॥

imāṃ te dhiyaṃ pra bhare maho mahīmasya stotre dhiṣaṇā yatta ānaje । tamutsave ca prasave ca sāsahimindraṃ devāsaḥ śavasāmadannanu ॥१॥ asya śravo nadyaḥ sapta bibhrati dyāvākṣāmā pṛthivī darśataṃ vapuḥ । asme sūryācandramasābhicakṣe śraddhe kamindra carato vitarturam ॥२॥ taṃ smā rathaṃ maghavanprāva sātaye jaitraṃ yaṃ te anumadāma saṃgame । ājā na indra manasā puruṣṭuta tvāyadbhyo maghavañcharma yaccha naḥ ॥३॥ vayaṃ jayema tvayā yujā vṛtamasmākamaṃśamudavā bharebhare । asmabhyamindra varivaḥ sugaṃ kṛdhi pra śatrūṇāṃ maghavanvṛṣṇyā ruja ॥४॥ nānā hi tvā havamānā janā ime dhanānāṃ dhartaravasā vipanyavaḥ । asmākaṃ smā rathamā tiṣṭha sātaye jaitraṃ hīndra nibhṛtaṃ manastava ॥५॥ gojitā bāhū amitakratuḥ simaḥ karmankarmañchatamūtiḥ khajaṃkaraḥ । akalpa indraḥ pratimānamojasāthā janā vi hvayante siṣāsavaḥ ॥६॥ utte śatānmaghavannucca bhūyasa utsahasrādririce kṛṣṭiṣu śravaḥ । amātraṃ tvā dhiṣaṇā titviṣe mahyadhā vṛtrāṇi jighnase puraṃdara ॥७॥ triviṣṭidhātu pratimānamojasastisro bhūmīrnṛpate trīṇi rocanā । atīdaṃ viśvaṃ bhuvanaṃ vavakṣithāśatrurindra januṣā sanādasi ॥८॥ tvāṃ deveṣu prathamaṃ havāmahe tvaṃ babhūtha pṛtanāsu sāsahiḥ । semaṃ naḥ kārumupamanyumudbhidamindraḥ kṛṇotu prasave rathaṃ puraḥ ॥९॥ tvaṃ jigetha na dhanā rurodhithārbheṣvājā maghavanmahatsu ca । tvāmugramavase saṃ śiśīmasyathā na indra havaneṣu codaya ॥१०॥ viśvāhendro adhivaktā no astvaparihvṛtāḥ sanuyāma vājam । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥११॥

“Hymn to Indra, the mighty one, brought a mighty hymn — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-102read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 103
तत्त इन्द्रियं परमं पराचैरधारयन्त कवयः पुरेदम् । क्षमेदमन्यद्दिव्यन्यदस्य समी पृच्यते समनेव केतुः ॥१॥ स धारयत्पृथिवीं पप्रथच्च वज्रेण हत्वा निरपः ससर्ज । अहन्नहिमभिनद्रौहिणं व्यहन्व्यंसं मघवा शचीभिः ॥२॥ स जातूभर्मा श्रद्दधान ओजः पुरो विभिन्दन्नचरद्वि दासीः । विद्वान्वज्रिन्दस्यवे हेतिमस्यार्यं सहो वर्धया द्युम्नमिन्द्र ॥३॥ तदूचुषे मानुषेमा युगानि कीर्तेन्यं मघवा नाम बिभ्रत् । उपप्रयन्दस्युहत्याय वज्री यद्ध सूनुः श्रवसे नाम दधे ॥४॥ तदस्येदं पश्यता भूरि पुष्टं श्रदिन्द्रस्य धत्तन वीर्याय । स गा अविन्दत्सो अविन्ददश्वान्स ओषधीः सो अपः स वनानि ॥५॥ भूरिकर्मणे वृषभाय वृष्णे सत्यशुष्माय सुनवाम सोमम् । य आदृत्या परिपन्थीव शूरोऽयज्वनो विभजन्नेति वेदः ॥६॥ तदिन्द्र प्रेव वीर्यं चकर्थ यत्ससन्तं वज्रेणाबोधयोऽहिम् । अनु त्वा पत्नीर्हृषितं वयश्च विश्वे देवासो अमदन्ननु त्वा ॥७॥ शुष्णं पिप्रुं कुयवं वृत्रमिन्द्र यदावधीर्वि पुरः शम्बरस्य । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥८॥

tatta indriyaṃ paramaṃ parācairadhārayanta kavayaḥ puredam । kṣamedamanyaddivyanyadasya samī pṛcyate samaneva ketuḥ ॥१॥ sa dhārayatpṛthivīṃ paprathacca vajreṇa hatvā nirapaḥ sasarja । ahannahimabhinadrauhiṇaṃ vyahanvyaṃsaṃ maghavā śacībhiḥ ॥२॥ sa jātūbharmā śraddadhāna ojaḥ puro vibhindannacaradvi dāsīḥ । vidvānvajrindasyave hetimasyāryaṃ saho vardhayā dyumnamindra ॥३॥ tadūcuṣe mānuṣemā yugāni kīrtenyaṃ maghavā nāma bibhrat । upaprayandasyuhatyāya vajrī yaddha sūnuḥ śravase nāma dadhe ॥४॥ tadasyedaṃ paśyatā bhūri puṣṭaṃ śradindrasya dhattana vīryāya । sa gā avindatso avindadaśvānsa oṣadhīḥ so apaḥ sa vanāni ॥५॥ bhūrikarmaṇe vṛṣabhāya vṛṣṇe satyaśuṣmāya sunavāma somam । ya ādṛtyā paripanthīva śūro'yajvano vibhajanneti vedaḥ ॥६॥ tadindra preva vīryaṃ cakartha yatsasantaṃ vajreṇābodhayo'him । anu tvā patnīrhṛṣitaṃ vayaśca viśve devāso amadannanu tvā ॥७॥ śuṣṇaṃ pipruṃ kuyavaṃ vṛtramindra yadāvadhīrvi puraḥ śambarasya । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥८॥

“Hymn to Indra, whose highest power is distant, on earth and in heaven — 8 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-103read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 104
योनिष्ट इन्द्र निषदे अकारि तमा नि षीद स्वानो नार्वा । विमुच्या वयोऽवसायाश्वान्दोषा वस्तोर्वहीयसः प्रपित्वे ॥१॥ ओ त्ये नर इन्द्रमूतये गुर्नू चित्तान्सद्यो अध्वनो जगम्यात् । देवासो मन्युं दासस्य श्चम्नन्ते न आ वक्षन्सुविताय वर्णम् ॥२॥ अव त्मना भरते केतवेदा अव त्मना भरते फेनमुदन् । क्षीरेण स्नातः कुयवस्य योषे हते ते स्यातां प्रवणे शिफायाः ॥३॥ युयोप नाभिरुपरस्यायोः प्र पूर्वाभिस्तिरते राष्टि शूरः । अञ्जसी कुलिशी वीरपत्नी पयो हिन्वाना उदभिर्भरन्ते ॥४॥ प्रति यत्स्या नीथादर्शि दस्योरोको नाच्छा सदनं जानती गात् । अध स्मा नो मघवञ्चर्कृतादिन्मा नो मघेव निष्षपी परा दाः ॥५॥ स त्वं न इन्द्र सूर्ये सो अप्स्वनागास्त्व आ भज जीवशंसे । मान्तरां भुजमा रीरिषो नः श्रद्धितं ते महत इन्द्रियाय ॥६॥ अधा मन्ये श्रत्ते अस्मा अधायि वृषा चोदस्व महते धनाय । मा नो अकृते पुरुहूत योनाविन्द्र क्षुध्यद्भ्यो वय आसुतिं दाः ॥७॥ मा नो वधीरिन्द्र मा परा दा मा नः प्रिया भोजनानि प्र मोषीः । आण्डा मा नो मघवञ्छक्र निर्भेन्मा नः पात्रा भेत्सहजानुषाणि ॥८॥ अर्वाङेहि सोमकामं त्वाहुरयं सुतस्तस्य पिबा मदाय । उरुव्यचा जठर आ वृषस्व पितेव नः शृणुहि हूयमानः ॥९॥

yoniṣṭa indra niṣade akāri tamā ni ṣīda svāno nārvā । vimucyā vayo'vasāyāśvāndoṣā vastorvahīyasaḥ prapitve ॥१॥ o tye nara indramūtaye gurnū cittānsadyo adhvano jagamyāt । devāso manyuṃ dāsasya ścamnante na ā vakṣansuvitāya varṇam ॥२॥ ava tmanā bharate ketavedā ava tmanā bharate phenamudan । kṣīreṇa snātaḥ kuyavasya yoṣe hate te syātāṃ pravaṇe śiphāyāḥ ॥३॥ yuyopa nābhiruparasyāyoḥ pra pūrvābhistirate rāṣṭi śūraḥ । añjasī kuliśī vīrapatnī payo hinvānā udabhirbharante ॥४॥ prati yatsyā nīthādarśi dasyoroko nācchā sadanaṃ jānatī gāt । adha smā no maghavañcarkṛtādinmā no magheva niṣṣapī parā dāḥ ॥५॥ sa tvaṃ na indra sūrye so apsvanāgāstva ā bhaja jīvaśaṃse । māntarāṃ bhujamā rīriṣo naḥ śraddhitaṃ te mahata indriyāya ॥६॥ adhā manye śratte asmā adhāyi vṛṣā codasva mahate dhanāya । mā no akṛte puruhūta yonāvindra kṣudhyadbhyo vaya āsutiṃ dāḥ ॥७॥ mā no vadhīrindra mā parā dā mā naḥ priyā bhojanāni pra moṣīḥ । āṇḍā mā no maghavañchakra nirbhenmā naḥ pātrā bhetsahajānuṣāṇi ॥८॥ arvāṅehi somakāmaṃ tvāhurayaṃ sutastasya pibā madāya । uruvyacā jaṭhara ā vṛṣasva piteva naḥ śṛṇuhi hūyamānaḥ ॥९॥

“Hymn to Indra, asked to come to the altar like a panting courser — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-104read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 105
चन्द्रमा अप्स्वन्तरा सुपर्णो धावते दिवि । न वो हिरण्यनेमयः पदं विन्दन्ति विद्युतो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१॥ अर्थमिद्वा उ अर्थिन आ जाया युवते पतिम् । तुञ्जाते वृष्ण्यं पयः परिदाय रसं दुहे वित्तं मे अस्य रोदसी ॥२॥ मो षु देवा अदः स्वरव पादि दिवस्परि । मा सोम्यस्य शम्भुवः शूने भूम कदा चन वित्तं मे अस्य रोदसी ॥३॥ यज्ञं पृच्छाम्यवमं स तद्दूतो वि वोचति । क्व ऋतं पूर्व्यं गतं कस्तद्बिभर्ति नूतनो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥४॥ अमी ये देवा स्थन त्रिष्वा रोचने दिवः । कद्व ऋतं कदनृतं क्व प्रत्ना व आहुतिर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥५॥ कद्व ऋतस्य धर्णसि कद्वरुणस्य चक्षणम् । कदर्यम्णो महस्पथाति क्रामेम दूढ्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥६॥ अहं सो अस्मि यः पुरा सुते वदामि कानि चित् । तं मा व्यन्त्याध्यो वृको न तृष्णजं मृगं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥७॥ सं मा तपन्त्यभितः सपत्नीरिव पर्शवः । मूषो न शिश्ना व्यदन्ति माध्य स्तोतारं ते शतक्रतो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥८॥ अमी ये सप्त रश्मयस्तत्रा मे नाभिरातता । त्रितस्तद्वेदाप्त्यः स जामित्वाय रेभति वित्तं मे अस्य रोदसी ॥९॥ अमी ये पञ्चोक्षणो मध्ये तस्थुर्महो दिवः । देवत्रा नु प्रवाच्यं सध्रीचीना नि वावृतुर्वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१०॥ सुपर्णा एत आसते मध्य आरोधने दिवः । ते सेधन्ति पथो वृकं तरन्तं यह्वतीरपो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥११॥ नव्यं तदुक्थ्यं हितं देवासः सुप्रवाचनम् । ऋतमर्षन्ति सिन्धवः सत्यं तातान सूर्यो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१२॥ अग्ने तव त्यदुक्थ्यं देवेष्वस्त्याप्यम् । स नः सत्तो मनुष्वदा देवान्यक्षि विदुष्टरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१३॥ सत्तो होता मनुष्वदा देवाँ अच्छा विदुष्टरः । अग्निर्हव्या सुषूदति देवो देवेषु मेधिरो वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१४॥ ब्रह्मा कृणोति वरुणो गातुविदं तमीमहे । व्यूर्णोति हृदा मतिं नव्यो जायतामृतं वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१५॥ असौ यः पन्था आदित्यो दिवि प्रवाच्यं कृतः । न स देवा अतिक्रमे तं मर्तासो न पश्यथ वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१६॥ त्रितः कूपेऽवहितो देवान्हवत ऊतये । तच्छुश्राव बृहस्पतिः कृण्वन्नंहूरणादुरु वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१७॥ अरुणो मा सकृद्वृकः पथा यन्तं ददर्श हि । उज्जिहीते निचाय्या तष्टेव पृष्ट्यामयी वित्तं मे अस्य रोदसी ॥१८॥ एनाङ्गूषेण वयमिन्द्रवन्तोऽभि ष्याम वृजने सर्ववीराः । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥१९॥

candramā apsvantarā suparṇo dhāvate divi । na vo hiraṇyanemayaḥ padaṃ vindanti vidyuto vittaṃ me asya rodasī ॥१॥ arthamidvā u arthina ā jāyā yuvate patim । tuñjāte vṛṣṇyaṃ payaḥ paridāya rasaṃ duhe vittaṃ me asya rodasī ॥२॥ mo ṣu devā adaḥ svarava pādi divaspari । mā somyasya śambhuvaḥ śūne bhūma kadā cana vittaṃ me asya rodasī ॥३॥ yajñaṃ pṛcchāmyavamaṃ sa taddūto vi vocati । kva ṛtaṃ pūrvyaṃ gataṃ kastadbibharti nūtano vittaṃ me asya rodasī ॥४॥ amī ye devā sthana triṣvā rocane divaḥ । kadva ṛtaṃ kadanṛtaṃ kva pratnā va āhutirvittaṃ me asya rodasī ॥५॥ kadva ṛtasya dharṇasi kadvaruṇasya cakṣaṇam । kadaryamṇo mahaspathāti krāmema dūḍhyo vittaṃ me asya rodasī ॥६॥ ahaṃ so asmi yaḥ purā sute vadāmi kāni cit । taṃ mā vyantyādhyo vṛko na tṛṣṇajaṃ mṛgaṃ vittaṃ me asya rodasī ॥७॥ saṃ mā tapantyabhitaḥ sapatnīriva parśavaḥ । mūṣo na śiśnā vyadanti mādhya stotāraṃ te śatakrato vittaṃ me asya rodasī ॥८॥ amī ye sapta raśmayastatrā me nābhirātatā । tritastadvedāptyaḥ sa jāmitvāya rebhati vittaṃ me asya rodasī ॥९॥ amī ye pañcokṣaṇo madhye tasthurmaho divaḥ । devatrā nu pravācyaṃ sadhrīcīnā ni vāvṛturvittaṃ me asya rodasī ॥१०॥ suparṇā eta āsate madhya ārodhane divaḥ । te sedhanti patho vṛkaṃ tarantaṃ yahvatīrapo vittaṃ me asya rodasī ॥११॥ navyaṃ tadukthyaṃ hitaṃ devāsaḥ supravācanam । ṛtamarṣanti sindhavaḥ satyaṃ tātāna sūryo vittaṃ me asya rodasī ॥१२॥ agne tava tyadukthyaṃ deveṣvastyāpyam । sa naḥ satto manuṣvadā devānyakṣi viduṣṭaro vittaṃ me asya rodasī ॥१३॥ satto hotā manuṣvadā devām̐ acchā viduṣṭaraḥ । agnirhavyā suṣūdati devo deveṣu medhiro vittaṃ me asya rodasī ॥१४॥ brahmā kṛṇoti varuṇo gātuvidaṃ tamīmahe । vyūrṇoti hṛdā matiṃ navyo jāyatāmṛtaṃ vittaṃ me asya rodasī ॥१५॥ asau yaḥ panthā ādityo divi pravācyaṃ kṛtaḥ । na sa devā atikrame taṃ martāso na paśyatha vittaṃ me asya rodasī ॥१६॥ tritaḥ kūpe'vahito devānhavata ūtaye । tacchuśrāva bṛhaspatiḥ kṛṇvannaṃhūraṇāduru vittaṃ me asya rodasī ॥१७॥ aruṇo mā sakṛdvṛkaḥ pathā yantaṃ dadarśa hi । ujjihīte nicāyyā taṣṭeva pṛṣṭyāmayī vittaṃ me asya rodasī ॥१८॥ enāṅgūṣeṇa vayamindravanto'bhi ṣyāma vṛjane sarvavīrāḥ । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥१९॥

“Hymn to the Viśvedevas, on the Moon in the waters and the lightnings' unconfined abiding — 19 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-105read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 106
इन्द्रं मित्रं वरुणमग्निमूतये मारुतं शर्धो अदितिं हवामहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥१॥ त आदित्या आ गता सर्वतातये भूत देवा वृत्रतूर्येषु शम्भुवः । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥२॥ अवन्तु नः पितरः सुप्रवाचना उत देवी देवपुत्रे ऋतावृधा । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥३॥ नराशंसं वाजिनं वाजयन्निह क्षयद्वीरं पूषणं सुम्नैरीमहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥४॥ बृहस्पते सदमिन्नः सुगं कृधि शं योर्यत्ते मनुर्हितं तदीमहे । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥५॥ इन्द्रं कुत्सो वृत्रहणं शचीपतिं काटे निबाळ्ह ऋषिरह्वदूतये । रथं न दुर्गाद्वसवः सुदानवो विश्वस्मान्नो अंहसो निष्पिपर्तन ॥६॥ देवैर्नो देव्यदितिर्नि पातु देवस्त्राता त्रायतामप्रयुच्छन् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥७॥

indraṃ mitraṃ varuṇamagnimūtaye mārutaṃ śardho aditiṃ havāmahe । rathaṃ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana ॥१॥ ta ādityā ā gatā sarvatātaye bhūta devā vṛtratūryeṣu śambhuvaḥ । rathaṃ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana ॥२॥ avantu naḥ pitaraḥ supravācanā uta devī devaputre ṛtāvṛdhā । rathaṃ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana ॥३॥ narāśaṃsaṃ vājinaṃ vājayanniha kṣayadvīraṃ pūṣaṇaṃ sumnairīmahe । rathaṃ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana ॥४॥ bṛhaspate sadaminnaḥ sugaṃ kṛdhi śaṃ yoryatte manurhitaṃ tadīmahe । rathaṃ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana ॥५॥ indraṃ kutso vṛtrahaṇaṃ śacīpatiṃ kāṭe nibāḷha ṛṣirahvadūtaye । rathaṃ na durgādvasavaḥ sudānavo viśvasmānno aṃhaso niṣpipartana ॥६॥ devairno devyaditirni pātu devastrātā trāyatāmaprayucchan । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥७॥

“Hymn to Indra, Mitra, Varuṇa, Agni, the Marut host and Aditi for aid — 7 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-106read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 107
यज्ञो देवानां प्रत्येति सुम्नमादित्यासो भवता मृळयन्तः । आ वोऽर्वाची सुमतिर्ववृत्यादंहोश्चिद्या वरिवोवित्तरासत् ॥१॥ उप नो देवा अवसा गमन्त्वङ्गिरसां सामभि स्तूयमानाः । इन्द्र इन्द्रियैर्मरुतो मरुद्भिरादित्यैर्नो अदितिः शर्म यंसत् ॥२॥ तन्न इन्द्रस्तद्वरुणस्तदग्निस्तदर्यमा तत्सविता चनो धात् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥३॥

yajño devānāṃ pratyeti sumnamādityāso bhavatā mṛḷayantaḥ । ā vo'rvācī sumatirvavṛtyādaṃhościdyā varivovittarāsat ॥१॥ upa no devā avasā gamantvaṅgirasāṃ sāmabhi stūyamānāḥ । indra indriyairmaruto marudbhirādityairno aditiḥ śarma yaṃsat ॥२॥ tanna indrastadvaruṇastadagnistadaryamā tatsavitā cano dhāt । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥३॥

“Hymn to the Ādityas, asked to accept the sacrifice and show favour — 3 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-107read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 108
य इन्द्राग्नी चित्रतमो रथो वामभि विश्वानि भुवनानि चष्टे । तेना यातं सरथं तस्थिवांसाथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥१॥ यावदिदं भुवनं विश्वमस्त्युरुव्यचा वरिमता गभीरम् । तावाँ अयं पातवे सोमो अस्त्वरमिन्द्राग्नी मनसे युवभ्याम् ॥२॥ चक्राथे हि सध्र्यङ्नाम भद्रं सध्रीचीना वृत्रहणा उत स्थः । ताविन्द्राग्नी सध्र्यञ्चा निषद्या वृष्णः सोमस्य वृषणा वृषेथाम् ॥३॥ समिद्धेष्वग्निष्वानजाना यतस्रुचा बर्हिरु तिस्तिराणा । तीव्रैः सोमैः परिषिक्तेभिरर्वागेन्द्राग्नी सौमनसाय यातम् ॥४॥ यानीन्द्राग्नी चक्रथुर्वीर्याणि यानि रूपाण्युत वृष्ण्यानि । या वां प्रत्नानि सख्या शिवानि तेभिः सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥५॥ यदब्रवं प्रथमं वां वृणानोऽयं सोमो असुरैर्नो विहव्यः । तां सत्यां श्रद्धामभ्या हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥६॥ यदिन्द्राग्नी मदथः स्वे दुरोणे यद्ब्रह्मणि राजनि वा यजत्रा । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥७॥ यदिन्द्राग्नी यदुषु तुर्वशेषु यद्द्रुह्युष्वनुषु पूरुषु स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥८॥ यदिन्द्राग्नी अवमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यां परमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥९॥ यदिन्द्राग्नी परमस्यां पृथिव्यां मध्यमस्यामवमस्यामुत स्थः । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥१०॥ यदिन्द्राग्नी दिवि ष्ठो यत्पृथिव्यां यत्पर्वतेष्वोषधीष्वप्सु । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥११॥ यदिन्द्राग्नी उदिता सूर्यस्य मध्ये दिवः स्वधया मादयेथे । अतः परि वृषणावा हि यातमथा सोमस्य पिबतं सुतस्य ॥१२॥ एवेन्द्राग्नी पपिवांसा सुतस्य विश्वास्मभ्यं सं जयतं धनानि । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥१३॥

ya indrāgnī citratamo ratho vāmabhi viśvāni bhuvanāni caṣṭe । tenā yātaṃ sarathaṃ tasthivāṃsāthā somasya pibataṃ sutasya ॥१॥ yāvadidaṃ bhuvanaṃ viśvamastyuruvyacā varimatā gabhīram । tāvām̐ ayaṃ pātave somo astvaramindrāgnī manase yuvabhyām ॥२॥ cakrāthe hi sadhryaṅnāma bhadraṃ sadhrīcīnā vṛtrahaṇā uta sthaḥ । tāvindrāgnī sadhryañcā niṣadyā vṛṣṇaḥ somasya vṛṣaṇā vṛṣethām ॥३॥ samiddheṣvagniṣvānajānā yatasrucā barhiru tistirāṇā । tīvraiḥ somaiḥ pariṣiktebhirarvāgendrāgnī saumanasāya yātam ॥४॥ yānīndrāgnī cakrathurvīryāṇi yāni rūpāṇyuta vṛṣṇyāni । yā vāṃ pratnāni sakhyā śivāni tebhiḥ somasya pibataṃ sutasya ॥५॥ yadabravaṃ prathamaṃ vāṃ vṛṇāno'yaṃ somo asurairno vihavyaḥ । tāṃ satyāṃ śraddhāmabhyā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥६॥ yadindrāgnī madathaḥ sve duroṇe yadbrahmaṇi rājani vā yajatrā । ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥७॥ yadindrāgnī yaduṣu turvaśeṣu yaddruhyuṣvanuṣu pūruṣu sthaḥ । ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥८॥ yadindrāgnī avamasyāṃ pṛthivyāṃ madhyamasyāṃ paramasyāmuta sthaḥ । ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥९॥ yadindrāgnī paramasyāṃ pṛthivyāṃ madhyamasyāmavamasyāmuta sthaḥ । ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥१०॥ yadindrāgnī divi ṣṭho yatpṛthivyāṃ yatparvateṣvoṣadhīṣvapsu । ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥११॥ yadindrāgnī uditā sūryasya madhye divaḥ svadhayā mādayethe । ataḥ pari vṛṣaṇāvā hi yātamathā somasya pibataṃ sutasya ॥१२॥ evendrāgnī papivāṃsā sutasya viśvāsmabhyaṃ saṃ jayataṃ dhanāni । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥१३॥

“Hymn to Indra and Agni, asked to mount their all-beholding car — 13 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-108read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 109
वि ह्यख्यं मनसा वस्य इच्छन्निन्द्राग्नी ज्ञास उत वा सजातान् । नान्या युवत्प्रमतिरस्ति मह्यं स वां धियं वाजयन्तीमतक्षम् ॥१॥ अश्रवं हि भूरिदावत्तरा वां विजामातुरुत वा घा स्यालात् । अथा सोमस्य प्रयती युवभ्यामिन्द्राग्नी स्तोमं जनयामि नव्यम् ॥२॥ मा च्छेद्म रश्मीँरिति नाधमानाः पितॄणां शक्तीरनुयच्छमानाः । इन्द्राग्निभ्यां कं वृषणो मदन्ति ता ह्यद्री धिषणाया उपस्थे ॥३॥ युवाभ्यां देवी धिषणा मदायेन्द्राग्नी सोममुशती सुनोति । तावश्विना भद्रहस्ता सुपाणी आ धावतं मधुना पृङ्क्तमप्सु ॥४॥ युवामिन्द्राग्नी वसुनो विभागे तवस्तमा शुश्रव वृत्रहत्ये । तावासद्या बर्हिषि यज्ञे अस्मिन्प्र चर्षणी मादयेथां सुतस्य ॥५॥ प्र चर्षणिभ्यः पृतनाहवेषु प्र पृथिव्या रिरिचाथे दिवश्च । प्र सिन्धुभ्यः प्र गिरिभ्यो महित्वा प्रेन्द्राग्नी विश्वा भुवनात्यन्या ॥६॥ आ भरतं शिक्षतं वज्रबाहू अस्माँ इन्द्राग्नी अवतं शचीभिः । इमे नु ते रश्मयः सूर्यस्य येभिः सपित्वं पितरो न आसन् ॥७॥ पुरंदरा शिक्षतं वज्रहस्तास्माँ इन्द्राग्नी अवतं भरेषु । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥८॥

vi hyakhyaṃ manasā vasya icchannindrāgnī jñāsa uta vā sajātān । nānyā yuvatpramatirasti mahyaṃ sa vāṃ dhiyaṃ vājayantīmatakṣam ॥१॥ aśravaṃ hi bhūridāvattarā vāṃ vijāmāturuta vā ghā syālāt । athā somasya prayatī yuvabhyāmindrāgnī stomaṃ janayāmi navyam ॥२॥ mā cchedma raśmīm̐riti nādhamānāḥ pitṝṇāṃ śaktīranuyacchamānāḥ । indrāgnibhyāṃ kaṃ vṛṣaṇo madanti tā hyadrī dhiṣaṇāyā upasthe ॥३॥ yuvābhyāṃ devī dhiṣaṇā madāyendrāgnī somamuśatī sunoti । tāvaśvinā bhadrahastā supāṇī ā dhāvataṃ madhunā pṛṅktamapsu ॥४॥ yuvāmindrāgnī vasuno vibhāge tavastamā śuśrava vṛtrahatye । tāvāsadyā barhiṣi yajñe asminpra carṣaṇī mādayethāṃ sutasya ॥५॥ pra carṣaṇibhyaḥ pṛtanāhaveṣu pra pṛthivyā riricāthe divaśca । pra sindhubhyaḥ pra giribhyo mahitvā prendrāgnī viśvā bhuvanātyanyā ॥६॥ ā bharataṃ śikṣataṃ vajrabāhū asmām̐ indrāgnī avataṃ śacībhiḥ । ime nu te raśmayaḥ sūryasya yebhiḥ sapitvaṃ pitaro na āsan ॥७॥ puraṃdarā śikṣataṃ vajrahastāsmām̐ indrāgnī avataṃ bhareṣu । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥८॥

“Hymn to Indra and Agni, the only providence the worshipper looks for — 8 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-109read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 110
ततं मे अपस्तदु तायते पुनः स्वादिष्ठा धीतिरुचथाय शस्यते । अयं समुद्र इह विश्वदेव्यः स्वाहाकृतस्य समु तृप्णुत ऋभवः ॥१॥ आभोगयं प्र यदिच्छन्त ऐतनापाकाः प्राञ्चो मम के चिदापयः । सौधन्वनासश्चरितस्य भूमनागच्छत सवितुर्दाशुषो गृहम् ॥२॥ तत्सविता वोऽमृतत्वमासुवदगोह्यं यच्छ्रवयन्त ऐतन । त्यं चिच्चमसमसुरस्य भक्षणमेकं सन्तमकृणुता चतुर्वयम् ॥३॥ विष्ट्वी शमी तरणित्वेन वाघतो मर्तासः सन्तो अमृतत्वमानशुः । सौधन्वना ऋभवः सूरचक्षसः संवत्सरे समपृच्यन्त धीतिभिः ॥४॥ क्षेत्रमिव वि ममुस्तेजनेनँ एकं पात्रमृभवो जेहमानम् । उपस्तुता उपमं नाधमाना अमर्त्येषु श्रव इच्छमानाः ॥५॥ आ मनीषामन्तरिक्षस्य नृभ्यः स्रुचेव घृतं जुहवाम विद्मना । तरणित्वा ये पितुरस्य सश्चिर ऋभवो वाजमरुहन्दिवो रजः ॥६॥ ऋभुर्न इन्द्रः शवसा नवीयानृभुर्वाजेभिर्वसुभिर्वसुर्ददिः । युष्माकं देवा अवसाहनि प्रियेऽभि तिष्ठेम पृत्सुतीरसुन्वताम् ॥७॥ निश्चर्मण ऋभवो गामपिंशत सं वत्सेनासृजता मातरं पुनः । सौधन्वनासः स्वपस्यया नरो जिव्री युवाना पितराकृणोतन ॥८॥ वाजेभिर्नो वाजसातावविड्ढ्यृभुमाँ इन्द्र चित्रमा दर्षि राधः । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥९॥

tataṃ me apastadu tāyate punaḥ svādiṣṭhā dhītirucathāya śasyate । ayaṃ samudra iha viśvadevyaḥ svāhākṛtasya samu tṛpṇuta ṛbhavaḥ ॥१॥ ābhogayaṃ pra yadicchanta aitanāpākāḥ prāñco mama ke cidāpayaḥ । saudhanvanāsaścaritasya bhūmanāgacchata saviturdāśuṣo gṛham ॥२॥ tatsavitā vo'mṛtatvamāsuvadagohyaṃ yacchravayanta aitana । tyaṃ ciccamasamasurasya bhakṣaṇamekaṃ santamakṛṇutā caturvayam ॥३॥ viṣṭvī śamī taraṇitvena vāghato martāsaḥ santo amṛtatvamānaśuḥ । saudhanvanā ṛbhavaḥ sūracakṣasaḥ saṃvatsare samapṛcyanta dhītibhiḥ ॥४॥ kṣetramiva vi mamustejanenam̐ ekaṃ pātramṛbhavo jehamānam । upastutā upamaṃ nādhamānā amartyeṣu śrava icchamānāḥ ॥५॥ ā manīṣāmantarikṣasya nṛbhyaḥ sruceva ghṛtaṃ juhavāma vidmanā । taraṇitvā ye piturasya saścira ṛbhavo vājamaruhandivo rajaḥ ॥६॥ ṛbhurna indraḥ śavasā navīyānṛbhurvājebhirvasubhirvasurdadiḥ । yuṣmākaṃ devā avasāhani priye'bhi tiṣṭhema pṛtsutīrasunvatām ॥७॥ niścarmaṇa ṛbhavo gāmapiṃśata saṃ vatsenāsṛjatā mātaraṃ punaḥ । saudhanvanāsaḥ svapasyayā naro jivrī yuvānā pitarākṛṇotana ॥८॥ vājebhirno vājasātāvaviḍḍhyṛbhumām̐ indra citramā darṣi rādhaḥ । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥९॥

“Hymn to the Ṛbhus, celebrated for their holy work — 9 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-110read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 111
तक्षन्रथं सुवृतं विद्मनापसस्तक्षन्हरी इन्द्रवाहा वृषण्वसू । तक्षन्पितृभ्यामृभवो युवद्वयस्तक्षन्वत्साय मातरं सचाभुवम् ॥१॥ आ नो यज्ञाय तक्षत ऋभुमद्वयः क्रत्वे दक्षाय सुप्रजावतीमिषम् । यथा क्षयाम सर्ववीरया विशा तन्नः शर्धाय धासथा स्विन्द्रियम् ॥२॥ आ तक्षत सातिमस्मभ्यमृभवः सातिं रथाय सातिमर्वते नरः । सातिं नो जैत्रीं सं महेत विश्वहा जामिमजामिं पृतनासु सक्षणिम् ॥३॥ ऋभुक्षणमिन्द्रमा हुव ऊतय ऋभून्वाजान्मरुतः सोमपीतये । उभा मित्रावरुणा नूनमश्विना ते नो हिन्वन्तु सातये धिये जिषे ॥४॥ ऋभुर्भराय सं शिशातु सातिं समर्यजिद्वाजो अस्माँ अविष्टु । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥५॥

takṣanrathaṃ suvṛtaṃ vidmanāpasastakṣanharī indravāhā vṛṣaṇvasū । takṣanpitṛbhyāmṛbhavo yuvadvayastakṣanvatsāya mātaraṃ sacābhuvam ॥१॥ ā no yajñāya takṣata ṛbhumadvayaḥ kratve dakṣāya suprajāvatīmiṣam । yathā kṣayāma sarvavīrayā viśā tannaḥ śardhāya dhāsathā svindriyam ॥२॥ ā takṣata sātimasmabhyamṛbhavaḥ sātiṃ rathāya sātimarvate naraḥ । sātiṃ no jaitrīṃ saṃ maheta viśvahā jāmimajāmiṃ pṛtanāsu sakṣaṇim ॥३॥ ṛbhukṣaṇamindramā huva ūtaya ṛbhūnvājānmarutaḥ somapītaye । ubhā mitrāvaruṇā nūnamaśvinā te no hinvantu sātaye dhiye jiṣe ॥४॥ ṛbhurbharāya saṃ śiśātu sātiṃ samaryajidvājo asmām̐ aviṣṭu । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥५॥

“Hymn to the Ṛbhus, who wrought the lightly rolling car and the bay steeds — 5 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-111read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 112
ईळे द्यावापृथिवी पूर्वचित्तयेऽग्निं घर्मं सुरुचं यामन्निष्टये । याभिर्भरे कारमंशाय जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१॥ युवोर्दानाय सुभरा असश्चतो रथमा तस्थुर्वचसं न मन्तवे । याभिर्धियोऽवथः कर्मन्निष्टये ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥२॥ युवं तासां दिव्यस्य प्रशासने विशां क्षयथो अमृतस्य मज्मना । याभिर्धेनुमस्वं पिन्वथो नरा ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥३॥ याभिः परिज्मा तनयस्य मज्मना द्विमाता तूर्षु तरणिर्विभूषति । याभिस्त्रिमन्तुरभवद्विचक्षणस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥४॥ याभी रेभं निवृतं सितमद्भ्य उद्वन्दनमैरयतं स्वर्दृशे । याभिः कण्वं प्र सिषासन्तमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥५॥ याभिरन्तकं जसमानमारणे भुज्युं याभिरव्यथिभिर्जिजिन्वथुः । याभिः कर्कन्धुं वय्यं च जिन्वथस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥६॥ याभिः शुचन्तिं धनसां सुषंसदं तप्तं घर्ममोम्यावन्तमत्रये । याभिः पृश्निगुं पुरुकुत्समावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥७॥ याभिः शचीभिर्वृषणा परावृजं प्रान्धं श्रोणं चक्षस एतवे कृथः । याभिर्वर्तिकां ग्रसिताममुञ्चतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥८॥ याभिः सिन्धुं मधुमन्तमसश्चतं वसिष्ठं याभिरजरावजिन्वतम् । याभिः कुत्सं श्रुतर्यं नर्यमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥९॥ याभिर्विश्पलां धनसामथर्व्यं सहस्रमीळ्ह आजावजिन्वतम् । याभिर्वशमश्व्यं प्रेणिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१०॥ याभिः सुदानू औशिजाय वणिजे दीर्घश्रवसे मधु कोशो अक्षरत् । कक्षीवन्तं स्तोतारं याभिरावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥११॥ याभी रसां क्षोदसोद्नः पिपिन्वथुरनश्वं याभी रथमावतं जिषे । याभिस्त्रिशोक उस्रिया उदाजत ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१२॥ याभिः सूर्यं परियाथः परावति मन्धातारं क्षैत्रपत्येष्वावतम् । याभिर्विप्रं प्र भरद्वाजमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१३॥ याभिर्महामतिथिग्वं कशोजुवं दिवोदासं शम्बरहत्य आवतम् । याभिः पूर्भिद्ये त्रसदस्युमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१४॥ याभिर्वम्रं विपिपानमुपस्तुतं कलिं याभिर्वित्तजानिं दुवस्यथः । याभिर्व्यश्वमुत पृथिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१५॥ याभिर्नरा शयवे याभिरत्रये याभिः पुरा मनवे गातुमीषथुः । याभिः शारीराजतं स्यूमरश्मये ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१६॥ याभिः पठर्वा जठरस्य मज्मनाग्निर्नादीदेच्चित इद्धो अज्मन्ना । याभिः शर्यातमवथो महाधने ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१७॥ याभिरङ्गिरो मनसा निरण्यथोऽग्रं गच्छथो विवरे गोअर्णसः । याभिर्मनुं शूरमिषा समावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१८॥ याभिः पत्नीर्विमदाय न्यूहथुरा घ वा याभिररुणीरशिक्षतम् । याभिः सुदास ऊहथुः सुदेव्यं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥१९॥ याभिः शंताती भवथो ददाशुषे भुज्युं याभिरवथो याभिरध्रिगुम् । ओम्यावतीं सुभरामृतस्तुभं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥२०॥ याभिः कृशानुमसने दुवस्यथो जवे याभिर्यूनो अर्वन्तमावतम् । मधु प्रियं भरथो यत्सरड्भ्यस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥२१॥ याभिर्नरं गोषुयुधं नृषाह्ये क्षेत्रस्य साता तनयस्य जिन्वथः । याभी रथाँ अवथो याभिरर्वतस्ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥२२॥ याभिः कुत्समार्जुनेयं शतक्रतू प्र तुर्वीतिं प्र च दभीतिमावतम् । याभिर्ध्वसन्तिं पुरुषन्तिमावतं ताभिरू षु ऊतिभिरश्विना गतम् ॥२३॥ अप्नस्वतीमश्विना वाचमस्मे कृतं नो दस्रा वृषणा मनीषाम् । अद्यूत्येऽवसे नि ह्वये वां वृधे च नो भवतं वाजसातौ ॥२४॥ द्युभिरक्तुभिः परि पातमस्मानरिष्टेभिरश्विना सौभगेभिः । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥२५॥

īḷe dyāvāpṛthivī pūrvacittaye'gniṃ gharmaṃ surucaṃ yāmanniṣṭaye । yābhirbhare kāramaṃśāya jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१॥ yuvordānāya subharā asaścato rathamā tasthurvacasaṃ na mantave । yābhirdhiyo'vathaḥ karmanniṣṭaye tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥२॥ yuvaṃ tāsāṃ divyasya praśāsane viśāṃ kṣayatho amṛtasya majmanā । yābhirdhenumasvaṃ pinvatho narā tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥३॥ yābhiḥ parijmā tanayasya majmanā dvimātā tūrṣu taraṇirvibhūṣati । yābhistrimanturabhavadvicakṣaṇastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥४॥ yābhī rebhaṃ nivṛtaṃ sitamadbhya udvandanamairayataṃ svardṛśe । yābhiḥ kaṇvaṃ pra siṣāsantamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥५॥ yābhirantakaṃ jasamānamāraṇe bhujyuṃ yābhiravyathibhirjijinvathuḥ । yābhiḥ karkandhuṃ vayyaṃ ca jinvathastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥६॥ yābhiḥ śucantiṃ dhanasāṃ suṣaṃsadaṃ taptaṃ gharmamomyāvantamatraye । yābhiḥ pṛśniguṃ purukutsamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥७॥ yābhiḥ śacībhirvṛṣaṇā parāvṛjaṃ prāndhaṃ śroṇaṃ cakṣasa etave kṛthaḥ । yābhirvartikāṃ grasitāmamuñcataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥८॥ yābhiḥ sindhuṃ madhumantamasaścataṃ vasiṣṭhaṃ yābhirajarāvajinvatam । yābhiḥ kutsaṃ śrutaryaṃ naryamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥९॥ yābhirviśpalāṃ dhanasāmatharvyaṃ sahasramīḷha ājāvajinvatam । yābhirvaśamaśvyaṃ preṇimāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१०॥ yābhiḥ sudānū auśijāya vaṇije dīrghaśravase madhu kośo akṣarat । kakṣīvantaṃ stotāraṃ yābhirāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥११॥ yābhī rasāṃ kṣodasodnaḥ pipinvathuranaśvaṃ yābhī rathamāvataṃ jiṣe । yābhistriśoka usriyā udājata tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१२॥ yābhiḥ sūryaṃ pariyāthaḥ parāvati mandhātāraṃ kṣaitrapatyeṣvāvatam । yābhirvipraṃ pra bharadvājamāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१३॥ yābhirmahāmatithigvaṃ kaśojuvaṃ divodāsaṃ śambarahatya āvatam । yābhiḥ pūrbhidye trasadasyumāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१४॥ yābhirvamraṃ vipipānamupastutaṃ kaliṃ yābhirvittajāniṃ duvasyathaḥ । yābhirvyaśvamuta pṛthimāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१५॥ yābhirnarā śayave yābhiratraye yābhiḥ purā manave gātumīṣathuḥ । yābhiḥ śārīrājataṃ syūmaraśmaye tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१६॥ yābhiḥ paṭharvā jaṭharasya majmanāgnirnādīdeccita iddho ajmannā । yābhiḥ śaryātamavatho mahādhane tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१७॥ yābhiraṅgiro manasā niraṇyatho'graṃ gacchatho vivare goarṇasaḥ । yābhirmanuṃ śūramiṣā samāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१८॥ yābhiḥ patnīrvimadāya nyūhathurā gha vā yābhiraruṇīraśikṣatam । yābhiḥ sudāsa ūhathuḥ sudevyaṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥१९॥ yābhiḥ śaṃtātī bhavatho dadāśuṣe bhujyuṃ yābhiravatho yābhiradhrigum । omyāvatīṃ subharāmṛtastubhaṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥२०॥ yābhiḥ kṛśānumasane duvasyatho jave yābhiryūno arvantamāvatam । madhu priyaṃ bharatho yatsaraḍbhyastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥२१॥ yābhirnaraṃ goṣuyudhaṃ nṛṣāhye kṣetrasya sātā tanayasya jinvathaḥ । yābhī rathām̐ avatho yābhirarvatastābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥२२॥ yābhiḥ kutsamārjuneyaṃ śatakratū pra turvītiṃ pra ca dabhītimāvatam । yābhirdhvasantiṃ puruṣantimāvataṃ tābhirū ṣu ūtibhiraśvinā gatam ॥२३॥ apnasvatīmaśvinā vācamasme kṛtaṃ no dasrā vṛṣaṇā manīṣām । adyūtye'vase ni hvaye vāṃ vṛdhe ca no bhavataṃ vājasātau ॥२४॥ dyubhiraktubhiḥ pari pātamasmānariṣṭebhiraśvinā saubhagebhiḥ । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥२५॥

“Hymn to the Aśvins, invoked with Heaven and Earth and Agni — 25 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-112read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 113
इदं श्रेष्ठं ज्योतिषां ज्योतिरागाच्चित्रः प्रकेतो अजनिष्ट विभ्वा । यथा प्रसूता सवितुः सवायँ एवा रात्र्युषसे योनिमारैक् ॥१॥ रुशद्वत्सा रुशती श्वेत्यागादारैगु कृष्णा सदनान्यस्याः । समानबन्धू अमृते अनूची द्यावा वर्णं चरत आमिनाने ॥२॥ समानो अध्वा स्वस्रोरनन्तस्तमन्यान्या चरतो देवशिष्टे । न मेथेते न तस्थतुः सुमेके नक्तोषासा समनसा विरूपे ॥३॥ भास्वती नेत्री सूनृतानामचेति चित्रा वि दुरो न आवः । प्रार्प्या जगद्व्यु नो रायो अख्यदुषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥४॥ जिह्मश्ये चरितवे मघोन्याभोगय इष्टये राय उ त्वम् । दभ्रं पश्यद्भ्य उर्विया विचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥५॥ क्षत्राय त्वं श्रवसे त्वं महीया इष्टये त्वमर्थमिव त्वमित्यै । विसदृशा जीविताभिप्रचक्ष उषा अजीगर्भुवनानि विश्वा ॥६॥ एषा दिवो दुहिता प्रत्यदर्शि व्युच्छन्ती युवतिः शुक्रवासाः । विश्वस्येशाना पार्थिवस्य वस्व उषो अद्येह सुभगे व्युच्छ ॥७॥ परायतीनामन्वेति पाथ आयतीनां प्रथमा शश्वतीनाम् । व्युच्छन्ती जीवमुदीरयन्त्युषा मृतं कं चन बोधयन्ती ॥८॥ उषो यदग्निं समिधे चकर्थ वि यदावश्चक्षसा सूर्यस्य । यन्मानुषान्यक्ष्यमाणाँ अजीगस्तद्देवेषु चकृषे भद्रमप्नः ॥९॥ कियात्या यत्समया भवाति या व्यूषुर्याश्च नूनं व्युच्छान् । अनु पूर्वाः कृपते वावशाना प्रदीध्याना जोषमन्याभिरेति ॥१०॥ ईयुष्टे ये पूर्वतरामपश्यन्व्युच्छन्तीमुषसं मर्त्यासः । अस्माभिरू नु प्रतिचक्ष्याभूदो ते यन्ति ये अपरीषु पश्यान् ॥११॥ यावयद्द्वेषा ऋतपा ऋतेजाः सुम्नावरी सूनृता ईरयन्ती । सुमङ्गलीर्बिभ्रती देववीतिमिहाद्योषः श्रेष्ठतमा व्युच्छ ॥१२॥ शश्वत्पुरोषा व्युवास देव्यथो अद्येदं व्यावो मघोनी । अथो व्युच्छादुत्तराँ अनु द्यूनजरामृता चरति स्वधाभिः ॥१३॥ व्यञ्जिभिर्दिव आतास्वद्यौदप कृष्णां निर्णिजं देव्यावः । प्रबोधयन्त्यरुणेभिरश्वैरोषा याति सुयुजा रथेन ॥१४॥ आवहन्ती पोष्या वार्याणि चित्रं केतुं कृणुते चेकिताना । ईयुषीणामुपमा शश्वतीनां विभातीनां प्रथमोषा व्यश्वैत् ॥१५॥ उदीर्ध्वं जीवो असुर्न आगादप प्रागात्तम आ ज्योतिरेति । आरैक्पन्थां यातवे सूर्यायागन्म यत्र प्रतिरन्त आयुः ॥१६॥ स्यूमना वाच उदियर्ति वह्नि स्तवानो रेभ उषसो विभातीः । अद्या तदुच्छ गृणते मघोन्यस्मे आयुर्नि दिदीहि प्रजावत् ॥१७॥ या गोमतीरुषसः सर्ववीरा व्युच्छन्ति दाशुषे मर्त्याय । वायोरिव सूनृतानामुदर्के ता अश्वदा अश्नवत्सोमसुत्वा ॥१८॥ माता देवानामदितेरनीकं यज्ञस्य केतुर्बृहती वि भाहि । प्रशस्तिकृद्ब्रह्मणे नो व्युच्छा नो जने जनय विश्ववारे ॥१९॥ यच्चित्रमप्न उषसो वहन्तीजानाय शशमानाय भद्रम् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥२०॥

idaṃ śreṣṭhaṃ jyotiṣāṃ jyotirāgāccitraḥ praketo ajaniṣṭa vibhvā । yathā prasūtā savituḥ savāyam̐ evā rātryuṣase yonimāraik ॥१॥ ruśadvatsā ruśatī śvetyāgādāraigu kṛṣṇā sadanānyasyāḥ । samānabandhū amṛte anūcī dyāvā varṇaṃ carata āmināne ॥२॥ samāno adhvā svasroranantastamanyānyā carato devaśiṣṭe । na methete na tasthatuḥ sumeke naktoṣāsā samanasā virūpe ॥३॥ bhāsvatī netrī sūnṛtānāmaceti citrā vi duro na āvaḥ । prārpyā jagadvyu no rāyo akhyaduṣā ajīgarbhuvanāni viśvā ॥४॥ jihmaśye caritave maghonyābhogaya iṣṭaye rāya u tvam । dabhraṃ paśyadbhya urviyā vicakṣa uṣā ajīgarbhuvanāni viśvā ॥५॥ kṣatrāya tvaṃ śravase tvaṃ mahīyā iṣṭaye tvamarthamiva tvamityai । visadṛśā jīvitābhipracakṣa uṣā ajīgarbhuvanāni viśvā ॥६॥ eṣā divo duhitā pratyadarśi vyucchantī yuvatiḥ śukravāsāḥ । viśvasyeśānā pārthivasya vasva uṣo adyeha subhage vyuccha ॥७॥ parāyatīnāmanveti pātha āyatīnāṃ prathamā śaśvatīnām । vyucchantī jīvamudīrayantyuṣā mṛtaṃ kaṃ cana bodhayantī ॥८॥ uṣo yadagniṃ samidhe cakartha vi yadāvaścakṣasā sūryasya । yanmānuṣānyakṣyamāṇām̐ ajīgastaddeveṣu cakṛṣe bhadramapnaḥ ॥९॥ kiyātyā yatsamayā bhavāti yā vyūṣuryāśca nūnaṃ vyucchān । anu pūrvāḥ kṛpate vāvaśānā pradīdhyānā joṣamanyābhireti ॥१०॥ īyuṣṭe ye pūrvatarāmapaśyanvyucchantīmuṣasaṃ martyāsaḥ । asmābhirū nu praticakṣyābhūdo te yanti ye aparīṣu paśyān ॥११॥ yāvayaddveṣā ṛtapā ṛtejāḥ sumnāvarī sūnṛtā īrayantī । sumaṅgalīrbibhratī devavītimihādyoṣaḥ śreṣṭhatamā vyuccha ॥१२॥ śaśvatpuroṣā vyuvāsa devyatho adyedaṃ vyāvo maghonī । atho vyucchāduttarām̐ anu dyūnajarāmṛtā carati svadhābhiḥ ॥१३॥ vyañjibhirdiva ātāsvadyaudapa kṛṣṇāṃ nirṇijaṃ devyāvaḥ । prabodhayantyaruṇebhiraśvairoṣā yāti suyujā rathena ॥१४॥ āvahantī poṣyā vāryāṇi citraṃ ketuṃ kṛṇute cekitānā । īyuṣīṇāmupamā śaśvatīnāṃ vibhātīnāṃ prathamoṣā vyaśvait ॥१५॥ udīrdhvaṃ jīvo asurna āgādapa prāgāttama ā jyotireti । āraikpanthāṃ yātave sūryāyāganma yatra pratiranta āyuḥ ॥१६॥ syūmanā vāca udiyarti vahni stavāno rebha uṣaso vibhātīḥ । adyā taduccha gṛṇate maghonyasme āyurni didīhi prajāvat ॥१७॥ yā gomatīruṣasaḥ sarvavīrā vyucchanti dāśuṣe martyāya । vāyoriva sūnṛtānāmudarke tā aśvadā aśnavatsomasutvā ॥१८॥ mātā devānāmaditeranīkaṃ yajñasya keturbṛhatī vi bhāhi । praśastikṛdbrahmaṇe no vyucchā no jane janaya viśvavāre ॥१९॥ yaccitramapna uṣaso vahantījānāya śaśamānāya bhadram । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥२०॥

“Hymn to Uṣas, the fairest of lights, and to Night sent away — 20 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-113read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 114
इमा रुद्राय तवसे कपर्दिने क्षयद्वीराय प्र भरामहे मतीः । यथा शमसद्द्विपदे चतुष्पदे विश्वं पुष्टं ग्रामे अस्मिन्ननातुरम् ॥१॥ मृळा नो रुद्रोत नो मयस्कृधि क्षयद्वीराय नमसा विधेम ते । यच्छं च योश्च मनुरायेजे पिता तदश्याम तव रुद्र प्रणीतिषु ॥२॥ अश्याम ते सुमतिं देवयज्यया क्षयद्वीरस्य तव रुद्र मीढ्वः । सुम्नायन्निद्विशो अस्माकमा चरारिष्टवीरा जुहवाम ते हविः ॥३॥ त्वेषं वयं रुद्रं यज्ञसाधं वङ्कुं कविमवसे नि ह्वयामहे । आरे अस्मद्दैव्यं हेळो अस्यतु सुमतिमिद्वयमस्या वृणीमहे ॥४॥ दिवो वराहमरुषं कपर्दिनं त्वेषं रूपं नमसा नि ह्वयामहे । हस्ते बिभ्रद्भेषजा वार्याणि शर्म वर्म च्छर्दिरस्मभ्यं यंसत् ॥५॥ इदं पित्रे मरुतामुच्यते वचः स्वादोः स्वादीयो रुद्राय वर्धनम् । रास्वा च नो अमृत मर्तभोजनं त्मने तोकाय तनयाय मृळ ॥६॥ मा नो महान्तमुत मा नो अर्भकं मा न उक्षन्तमुत मा न उक्षितम् । मा नो वधीः पितरं मोत मातरं मा नः प्रियास्तन्वो रुद्र रीरिषः ॥७॥ मा नस्तोके तनये मा न आयौ मा नो गोषु मा नो अश्वेषु रीरिषः । वीरान्मा नो रुद्र भामितो वधीर्हविष्मन्तः सदमित्त्वा हवामहे ॥८॥ उप ते स्तोमान्पशुपा इवाकरं रास्वा पितर्मरुतां सुम्नमस्मे । भद्रा हि ते सुमतिर्मृळयत्तमाथा वयमव इत्ते वृणीमहे ॥९॥ आरे ते गोघ्नमुत पूरुषघ्नं क्षयद्वीर सुम्नमस्मे ते अस्तु । मृळा च नो अधि च ब्रूहि देवाधा च नः शर्म यच्छ द्विबर्हाः ॥१०॥ अवोचाम नमो अस्मा अवस्यवः शृणोतु नो हवं रुद्रो मरुत्वान् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥११॥

imā rudrāya tavase kapardine kṣayadvīrāya pra bharāmahe matīḥ । yathā śamasaddvipade catuṣpade viśvaṃ puṣṭaṃ grāme asminnanāturam ॥१॥ mṛḷā no rudrota no mayaskṛdhi kṣayadvīrāya namasā vidhema te । yacchaṃ ca yośca manurāyeje pitā tadaśyāma tava rudra praṇītiṣu ॥२॥ aśyāma te sumatiṃ devayajyayā kṣayadvīrasya tava rudra mīḍhvaḥ । sumnāyannidviśo asmākamā carāriṣṭavīrā juhavāma te haviḥ ॥३॥ tveṣaṃ vayaṃ rudraṃ yajñasādhaṃ vaṅkuṃ kavimavase ni hvayāmahe । āre asmaddaivyaṃ heḷo asyatu sumatimidvayamasyā vṛṇīmahe ॥४॥ divo varāhamaruṣaṃ kapardinaṃ tveṣaṃ rūpaṃ namasā ni hvayāmahe । haste bibhradbheṣajā vāryāṇi śarma varma cchardirasmabhyaṃ yaṃsat ॥५॥ idaṃ pitre marutāmucyate vacaḥ svādoḥ svādīyo rudrāya vardhanam । rāsvā ca no amṛta martabhojanaṃ tmane tokāya tanayāya mṛḷa ॥६॥ mā no mahāntamuta mā no arbhakaṃ mā na ukṣantamuta mā na ukṣitam । mā no vadhīḥ pitaraṃ mota mātaraṃ mā naḥ priyāstanvo rudra rīriṣaḥ ॥७॥ mā nastoke tanaye mā na āyau mā no goṣu mā no aśveṣu rīriṣaḥ । vīrānmā no rudra bhāmito vadhīrhaviṣmantaḥ sadamittvā havāmahe ॥८॥ upa te stomānpaśupā ivākaraṃ rāsvā pitarmarutāṃ sumnamasme । bhadrā hi te sumatirmṛḷayattamāthā vayamava itte vṛṇīmahe ॥९॥ āre te goghnamuta pūruṣaghnaṃ kṣayadvīra sumnamasme te astu । mṛḷā ca no adhi ca brūhi devādhā ca naḥ śarma yaccha dvibarhāḥ ॥१०॥ avocāma namo asmā avasyavaḥ śṛṇotu no havaṃ rudro marutvān । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥११॥

“Hymn to Rudra, the strong lord of heroes with braided hair — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-114read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 115
चित्रं देवानामुदगादनीकं चक्षुर्मित्रस्य वरुणस्याग्नेः । आप्रा द्यावापृथिवी अन्तरिक्षं सूर्य आत्मा जगतस्तस्थुषश्च ॥१॥ सूर्यो देवीमुषसं रोचमानां मर्यो न योषामभ्येति पश्चात् । यत्रा नरो देवयन्तो युगानि वितन्वते प्रति भद्राय भद्रम् ॥२॥ भद्रा अश्वा हरितः सूर्यस्य चित्रा एतग्वा अनुमाद्यासः । नमस्यन्तो दिव आ पृष्ठमस्थुः परि द्यावापृथिवी यन्ति सद्यः ॥३॥ तत्सूर्यस्य देवत्वं तन्महित्वं मध्या कर्तोर्विततं सं जभार । यदेदयुक्त हरितः सधस्थादाद्रात्री वासस्तनुते सिमस्मै ॥४॥ तन्मित्रस्य वरुणस्याभिचक्षे सूर्यो रूपं कृणुते द्योरुपस्थे । अनन्तमन्यद्रुशदस्य पाजः कृष्णमन्यद्धरितः सं भरन्ति ॥५॥ अद्या देवा उदिता सूर्यस्य निरंहसः पिपृता निरवद्यात् । तन्नो मित्रो वरुणो मामहन्तामदितिः सिन्धुः पृथिवी उत द्यौः ॥६॥

citraṃ devānāmudagādanīkaṃ cakṣurmitrasya varuṇasyāgneḥ । āprā dyāvāpṛthivī antarikṣaṃ sūrya ātmā jagatastasthuṣaśca ॥१॥ sūryo devīmuṣasaṃ rocamānāṃ maryo na yoṣāmabhyeti paścāt । yatrā naro devayanto yugāni vitanvate prati bhadrāya bhadram ॥२॥ bhadrā aśvā haritaḥ sūryasya citrā etagvā anumādyāsaḥ । namasyanto diva ā pṛṣṭhamasthuḥ pari dyāvāpṛthivī yanti sadyaḥ ॥३॥ tatsūryasya devatvaṃ tanmahitvaṃ madhyā kartorvitataṃ saṃ jabhāra । yadedayukta haritaḥ sadhasthādādrātrī vāsastanute simasmai ॥४॥ tanmitrasya varuṇasyābhicakṣe sūryo rūpaṃ kṛṇute dyorupasthe । anantamanyadruśadasya pājaḥ kṛṣṇamanyaddharitaḥ saṃ bharanti ॥५॥ adyā devā uditā sūryasya niraṃhasaḥ pipṛtā niravadyāt । tanno mitro varuṇo māmahantāmaditiḥ sindhuḥ pṛthivī uta dyauḥ ॥६॥

“Hymn to Sūrya, the eye of Mitra, Varuṇa and Agni, soul of all that moves — 6 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-115read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 116
नासत्याभ्यां बर्हिरिव प्र वृञ्जे स्तोमाँ इयर्म्यभ्रियेव वातः । यावर्भगाय विमदाय जायां सेनाजुवा न्यूहतू रथेन ॥१॥ वीळुपत्मभिराशुहेमभिर्वा देवानां वा जूतिभिः शाशदाना । तद्रासभो नासत्या सहस्रमाजा यमस्य प्रधने जिगाय ॥२॥ तुग्रो ह भुज्युमश्विनोदमेघे रयिं न कश्चिन्ममृवाँ अवाहाः । तमूहथुर्नौभिरात्मन्वतीभिरन्तरिक्षप्रुद्भिरपोदकाभिः ॥३॥ तिस्रः क्षपस्त्रिरहातिव्रजद्भिर्नासत्या भुज्युमूहथुः पतंगैः । समुद्रस्य धन्वन्नार्द्रस्य पारे त्रिभी रथैः शतपद्भिः षळश्वैः ॥४॥ अनारम्भणे तदवीरयेथामनास्थाने अग्रभणे समुद्रे । यदश्विना ऊहथुर्भुज्युमस्तं शतारित्रां नावमातस्थिवांसम् ॥५॥ यमश्विना ददथुः श्वेतमश्वमघाश्वाय शश्वदित्स्वस्ति । तद्वां दात्रं महि कीर्तेन्यं भूत्पैद्वो वाजी सदमिद्धव्यो अर्यः ॥६॥ युवं नरा स्तुवते पज्रियाय कक्षीवते अरदतं पुरंधिम् । कारोतराच्छफादश्वस्य वृष्णः शतं कुम्भाँ असिञ्चतं सुरायाः ॥७॥ हिमेनाग्निं घ्रंसमवारयेथां पितुमतीमूर्जमस्मा अधत्तम् । ऋबीसे अत्रिमश्विनावनीतमुन्निन्यथुः सर्वगणं स्वस्ति ॥८॥ परावतं नासत्यानुदेथामुच्चाबुध्नं चक्रथुर्जिह्मबारम् । क्षरन्नापो न पायनाय राये सहस्राय तृष्यते गोतमस्य ॥९॥ जुजुरुषो नासत्योत वव्रिं प्रामुञ्चतं द्रापिमिव च्यवानात् । प्रातिरतं जहितस्यायुर्दस्रादित्पतिमकृणुतं कनीनाम् ॥१०॥ तद्वां नरा शंस्यं राध्यं चाभिष्टिमन्नासत्या वरूथम् । यद्विद्वांसा निधिमिवापगूळ्हमुद्दर्शतादूपथुर्वन्दनाय ॥११॥ तद्वां नरा सनये दंस उग्रमाविष्कृणोमि तन्यतुर्न वृष्टिम् । दध्यङ्ह यन्मध्वाथर्वणो वामश्वस्य शीर्ष्णा प्र यदीमुवाच ॥१२॥ अजोहवीन्नासत्या करा वां महे यामन्पुरुभुजा पुरंधिः । श्रुतं तच्छासुरिव वध्रिमत्या हिरण्यहस्तमश्विनावदत्तम् ॥१३॥ आस्नो वृकस्य वर्तिकामभीके युवं नरा नासत्यामुमुक्तम् । उतो कविं पुरुभुजा युवं ह कृपमाणमकृणुतं विचक्षे ॥१४॥ चरित्रं हि वेरिवाच्छेदि पर्णमाजा खेलस्य परितक्म्यायाम् । सद्यो जङ्घामायसीं विश्पलायै धने हिते सर्तवे प्रत्यधत्तम् ॥१५॥ शतं मेषान्वृक्ये चक्षदानमृज्राश्वं तं पितान्धं चकार । तस्मा अक्षी नासत्या विचक्ष आधत्तं दस्रा भिषजावनर्वन् ॥१६॥ आ वां रथं दुहिता सूर्यस्य कार्ष्मेवातिष्ठदर्वता जयन्ती । विश्वे देवा अन्वमन्यन्त हृद्भिः समु श्रिया नासत्या सचेथे ॥१७॥ यदयातं दिवोदासाय वर्तिर्भरद्वाजायाश्विना हयन्ता । रेवदुवाह सचनो रथो वां वृषभश्च शिंशुमारश्च युक्ता ॥१८॥ रयिं सुक्षत्रं स्वपत्यमायुः सुवीर्यं नासत्या वहन्ता । आ जह्नावीं समनसोप वाजैस्त्रिरह्नो भागं दधतीमयातम् ॥१९॥ परिविष्टं जाहुषं विश्वतः सीं सुगेभिर्नक्तमूहथू रजोभिः । विभिन्दुना नासत्या रथेन वि पर्वताँ अजरयू अयातम् ॥२०॥ एकस्या वस्तोरावतं रणाय वशमश्विना सनये सहस्रा । निरहतं दुच्छुना इन्द्रवन्ता पृथुश्रवसो वृषणावरातीः ॥२१॥ शरस्य चिदार्चत्कस्यावतादा नीचादुच्चा चक्रथुः पातवे वाः । शयवे चिन्नासत्या शचीभिर्जसुरये स्तर्यं पिप्यथुर्गाम् ॥२२॥ अवस्यते स्तुवते कृष्णियाय ऋजूयते नासत्या शचीभिः । पशुं न नष्टमिव दर्शनाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय ॥२३॥ दश रात्रीरशिवेना नव द्यूनवनद्धं श्नथितमप्स्वन्तः । विप्रुतं रेभमुदनि प्रवृक्तमुन्निन्यथुः सोममिव स्रुवेण ॥२४॥ प्र वां दंसांस्यश्विनाववोचमस्य पतिः स्यां सुगवः सुवीरः । उत पश्यन्नश्नुवन्दीर्घमायुरस्तमिवेज्जरिमाणं जगम्याम् ॥२५॥

nāsatyābhyāṃ barhiriva pra vṛñje stomām̐ iyarmyabhriyeva vātaḥ । yāvarbhagāya vimadāya jāyāṃ senājuvā nyūhatū rathena ॥१॥ vīḷupatmabhirāśuhemabhirvā devānāṃ vā jūtibhiḥ śāśadānā । tadrāsabho nāsatyā sahasramājā yamasya pradhane jigāya ॥२॥ tugro ha bhujyumaśvinodameghe rayiṃ na kaścinmamṛvām̐ avāhāḥ । tamūhathurnaubhirātmanvatībhirantarikṣaprudbhirapodakābhiḥ ॥३॥ tisraḥ kṣapastrirahātivrajadbhirnāsatyā bhujyumūhathuḥ pataṃgaiḥ । samudrasya dhanvannārdrasya pāre tribhī rathaiḥ śatapadbhiḥ ṣaḷaśvaiḥ ॥४॥ anārambhaṇe tadavīrayethāmanāsthāne agrabhaṇe samudre । yadaśvinā ūhathurbhujyumastaṃ śatāritrāṃ nāvamātasthivāṃsam ॥५॥ yamaśvinā dadathuḥ śvetamaśvamaghāśvāya śaśvaditsvasti । tadvāṃ dātraṃ mahi kīrtenyaṃ bhūtpaidvo vājī sadamiddhavyo aryaḥ ॥६॥ yuvaṃ narā stuvate pajriyāya kakṣīvate aradataṃ puraṃdhim । kārotarācchaphādaśvasya vṛṣṇaḥ śataṃ kumbhām̐ asiñcataṃ surāyāḥ ॥७॥ himenāgniṃ ghraṃsamavārayethāṃ pitumatīmūrjamasmā adhattam । ṛbīse atrimaśvināvanītamunninyathuḥ sarvagaṇaṃ svasti ॥८॥ parāvataṃ nāsatyānudethāmuccābudhnaṃ cakrathurjihmabāram । kṣarannāpo na pāyanāya rāye sahasrāya tṛṣyate gotamasya ॥९॥ jujuruṣo nāsatyota vavriṃ prāmuñcataṃ drāpimiva cyavānāt । prātirataṃ jahitasyāyurdasrāditpatimakṛṇutaṃ kanīnām ॥१०॥ tadvāṃ narā śaṃsyaṃ rādhyaṃ cābhiṣṭimannāsatyā varūtham । yadvidvāṃsā nidhimivāpagūḷhamuddarśatādūpathurvandanāya ॥११॥ tadvāṃ narā sanaye daṃsa ugramāviṣkṛṇomi tanyaturna vṛṣṭim । dadhyaṅha yanmadhvātharvaṇo vāmaśvasya śīrṣṇā pra yadīmuvāca ॥१२॥ ajohavīnnāsatyā karā vāṃ mahe yāmanpurubhujā puraṃdhiḥ । śrutaṃ tacchāsuriva vadhrimatyā hiraṇyahastamaśvināvadattam ॥१३॥ āsno vṛkasya vartikāmabhīke yuvaṃ narā nāsatyāmumuktam । uto kaviṃ purubhujā yuvaṃ ha kṛpamāṇamakṛṇutaṃ vicakṣe ॥१४॥ caritraṃ hi verivācchedi parṇamājā khelasya paritakmyāyām । sadyo jaṅghāmāyasīṃ viśpalāyai dhane hite sartave pratyadhattam ॥१५॥ śataṃ meṣānvṛkye cakṣadānamṛjrāśvaṃ taṃ pitāndhaṃ cakāra । tasmā akṣī nāsatyā vicakṣa ādhattaṃ dasrā bhiṣajāvanarvan ॥१६॥ ā vāṃ rathaṃ duhitā sūryasya kārṣmevātiṣṭhadarvatā jayantī । viśve devā anvamanyanta hṛdbhiḥ samu śriyā nāsatyā sacethe ॥१७॥ yadayātaṃ divodāsāya vartirbharadvājāyāśvinā hayantā । revaduvāha sacano ratho vāṃ vṛṣabhaśca śiṃśumāraśca yuktā ॥१८॥ rayiṃ sukṣatraṃ svapatyamāyuḥ suvīryaṃ nāsatyā vahantā । ā jahnāvīṃ samanasopa vājaistrirahno bhāgaṃ dadhatīmayātam ॥१९॥ pariviṣṭaṃ jāhuṣaṃ viśvataḥ sīṃ sugebhirnaktamūhathū rajobhiḥ । vibhindunā nāsatyā rathena vi parvatām̐ ajarayū ayātam ॥२०॥ ekasyā vastorāvataṃ raṇāya vaśamaśvinā sanaye sahasrā । nirahataṃ ducchunā indravantā pṛthuśravaso vṛṣaṇāvarātīḥ ॥२१॥ śarasya cidārcatkasyāvatādā nīcāduccā cakrathuḥ pātave vāḥ । śayave cinnāsatyā śacībhirjasuraye staryaṃ pipyathurgām ॥२२॥ avasyate stuvate kṛṣṇiyāya ṛjūyate nāsatyā śacībhiḥ । paśuṃ na naṣṭamiva darśanāya viṣṇāpvaṃ dadathurviśvakāya ॥२३॥ daśa rātrīraśivenā nava dyūnavanaddhaṃ śnathitamapsvantaḥ । viprutaṃ rebhamudani pravṛktamunninyathuḥ somamiva sruveṇa ॥२४॥ pra vāṃ daṃsāṃsyaśvināvavocamasya patiḥ syāṃ sugavaḥ suvīraḥ । uta paśyannaśnuvandīrghamāyurastamivejjarimāṇaṃ jagamyām ॥२५॥

“Hymn to the Aśvins, Nāsatyas, whose chariot is swift as thought — 25 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-116read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 117
मध्वः सोमस्याश्विना मदाय प्रत्नो होता विवासते वाम् । बर्हिष्मती रातिर्विश्रिता गीरिषा यातं नासत्योप वाजैः ॥१॥ यो वामश्विना मनसो जवीयान्रथः स्वश्वो विश आजिगाति । येन गच्छथः सुकृतो दुरोणं तेन नरा वर्तिरस्मभ्यं यातम् ॥२॥ ऋषिं नरावंहसः पाञ्चजन्यमृबीसादत्रिं मुञ्चथो गणेन । मिनन्ता दस्योरशिवस्य माया अनुपूर्वं वृषणा चोदयन्ता ॥३॥ अश्वं न गूळ्हमश्विना दुरेवैरृषिं नरा वृषणा रेभमप्सु । सं तं रिणीथो विप्रुतं दंसोभिर्न वां जूर्यन्ति पूर्व्या कृतानि ॥४॥ सुषुप्वांसं न निरृतेरुपस्थे सूर्यं न दस्रा तमसि क्षियन्तम् । शुभे रुक्मं न दर्शतं निखातमुदूपथुरश्विना वन्दनाय ॥५॥ तद्वां नरा शंस्यं पज्रियेण कक्षीवता नासत्या परिज्मन् । शफादश्वस्य वाजिनो जनाय शतं कुम्भाँ असिञ्चतं मधूनाम् ॥६॥ युवं नरा स्तुवते कृष्णियाय विष्णाप्वं ददथुर्विश्वकाय । घोषायै चित्पितृषदे दुरोणे पतिं जूर्यन्त्या अश्विनावदत्तम् ॥७॥ युवं श्यावाय रुशतीमदत्तं महः क्षोणस्याश्विना कण्वाय । प्रवाच्यं तद्वृषणा कृतं वां यन्नार्षदाय श्रवो अध्यधत्तम् ॥८॥ पुरू वर्पांस्यश्विना दधाना नि पेदव ऊहथुराशुमश्वम् । सहस्रसां वाजिनमप्रतीतमहिहनं श्रवस्यं तरुत्रम् ॥९॥ एतानि वां श्रवस्या सुदानू ब्रह्माङ्गूषं सदनं रोदस्योः । यद्वां पज्रासो अश्विना हवन्ते यातमिषा च विदुषे च वाजम् ॥१०॥ सूनोर्मानेनाश्विना गृणाना वाजं विप्राय भुरणा रदन्ता । अगस्त्ये ब्रह्मणा वावृधाना सं विश्पलां नासत्यारिणीतम् ॥११॥ कुह यान्ता सुष्टुतिं काव्यस्य दिवो नपाता वृषणा शयुत्रा । हिरण्यस्येव कलशं निखातमुदूपथुर्दशमे अश्विनाहन् ॥१२॥ युवं च्यवानमश्विना जरन्तं पुनर्युवानं चक्रथुः शचीभिः । युवो रथं दुहिता सूर्यस्य सह श्रिया नासत्यावृणीत ॥१३॥ युवं तुग्राय पूर्व्येभिरेवैः पुनर्मन्यावभवतं युवाना । युवं भुज्युमर्णसो निः समुद्राद्विभिरूहथुरृज्रेभिरश्वैः ॥१४॥ अजोहवीदश्विना तौग्र्यो वां प्रोळ्हः समुद्रमव्यथिर्जगन्वान् । निष्टमूहथुः सुयुजा रथेन मनोजवसा वृषणा स्वस्ति ॥१५॥ अजोहवीदश्विना वर्तिका वामास्नो यत्सीममुञ्चतं वृकस्य । वि जयुषा ययथुः सान्वद्रेर्जातं विष्वाचो अहतं विषेण ॥१६॥ शतं मेषान्वृक्ये मामहानं तमः प्रणीतमशिवेन पित्रा । आक्षी ऋज्राश्वे अश्विनावधत्तं ज्योतिरन्धाय चक्रथुर्विचक्षे ॥१७॥ शुनमन्धाय भरमह्वयत्सा वृकीरश्विना वृषणा नरेति । जारः कनीन इव चक्षदान ऋज्राश्वः शतमेकं च मेषान् ॥१८॥ मही वामूतिरश्विना मयोभूरुत स्रामं धिष्ण्या सं रिणीथः । अथा युवामिदह्वयत्पुरंधिरागच्छतं सीं वृषणाववोभिः ॥१९॥ अधेनुं दस्रा स्तर्यं विषक्तामपिन्वतं शयवे अश्विना गाम् । युवं शचीभिर्विमदाय जायां न्यूहथुः पुरुमित्रस्य योषाम् ॥२०॥ यवं वृकेणाश्विना वपन्तेषं दुहन्ता मनुषाय दस्रा । अभि दस्युं बकुरेणा धमन्तोरु ज्योतिश्चक्रथुरार्याय ॥२१॥ आथर्वणायाश्विना दधीचेऽश्व्यं शिरः प्रत्यैरयतम् । स वां मधु प्र वोचदृतायन्त्वाष्ट्रं यद्दस्रावपिकक्ष्यं वाम् ॥२२॥ सदा कवी सुमतिमा चके वां विश्वा धियो अश्विना प्रावतं मे । अस्मे रयिं नासत्या बृहन्तमपत्यसाचं श्रुत्यं रराथाम् ॥२३॥ हिरण्यहस्तमश्विना रराणा पुत्रं नरा वध्रिमत्या अदत्तम् । त्रिधा ह श्यावमश्विना विकस्तमुज्जीवस ऐरयतं सुदानू ॥२४॥ एतानि वामश्विना वीर्याणि प्र पूर्व्याण्यायवोऽवोचन् । ब्रह्म कृण्वन्तो वृषणा युवभ्यां सुवीरासो विदथमा वदेम ॥२५॥

madhvaḥ somasyāśvinā madāya pratno hotā vivāsate vām । barhiṣmatī rātirviśritā gīriṣā yātaṃ nāsatyopa vājaiḥ ॥१॥ yo vāmaśvinā manaso javīyānrathaḥ svaśvo viśa ājigāti । yena gacchathaḥ sukṛto duroṇaṃ tena narā vartirasmabhyaṃ yātam ॥२॥ ṛṣiṃ narāvaṃhasaḥ pāñcajanyamṛbīsādatriṃ muñcatho gaṇena । minantā dasyoraśivasya māyā anupūrvaṃ vṛṣaṇā codayantā ॥३॥ aśvaṃ na gūḷhamaśvinā durevairṛṣiṃ narā vṛṣaṇā rebhamapsu । saṃ taṃ riṇītho viprutaṃ daṃsobhirna vāṃ jūryanti pūrvyā kṛtāni ॥४॥ suṣupvāṃsaṃ na nirṛterupasthe sūryaṃ na dasrā tamasi kṣiyantam । śubhe rukmaṃ na darśataṃ nikhātamudūpathuraśvinā vandanāya ॥५॥ tadvāṃ narā śaṃsyaṃ pajriyeṇa kakṣīvatā nāsatyā parijman । śaphādaśvasya vājino janāya śataṃ kumbhām̐ asiñcataṃ madhūnām ॥६॥ yuvaṃ narā stuvate kṛṣṇiyāya viṣṇāpvaṃ dadathurviśvakāya । ghoṣāyai citpitṛṣade duroṇe patiṃ jūryantyā aśvināvadattam ॥७॥ yuvaṃ śyāvāya ruśatīmadattaṃ mahaḥ kṣoṇasyāśvinā kaṇvāya । pravācyaṃ tadvṛṣaṇā kṛtaṃ vāṃ yannārṣadāya śravo adhyadhattam ॥८॥ purū varpāṃsyaśvinā dadhānā ni pedava ūhathurāśumaśvam । sahasrasāṃ vājinamapratītamahihanaṃ śravasyaṃ tarutram ॥९॥ etāni vāṃ śravasyā sudānū brahmāṅgūṣaṃ sadanaṃ rodasyoḥ । yadvāṃ pajrāso aśvinā havante yātamiṣā ca viduṣe ca vājam ॥१०॥ sūnormānenāśvinā gṛṇānā vājaṃ viprāya bhuraṇā radantā । agastye brahmaṇā vāvṛdhānā saṃ viśpalāṃ nāsatyāriṇītam ॥११॥ kuha yāntā suṣṭutiṃ kāvyasya divo napātā vṛṣaṇā śayutrā । hiraṇyasyeva kalaśaṃ nikhātamudūpathurdaśame aśvināhan ॥१२॥ yuvaṃ cyavānamaśvinā jarantaṃ punaryuvānaṃ cakrathuḥ śacībhiḥ । yuvo rathaṃ duhitā sūryasya saha śriyā nāsatyāvṛṇīta ॥१३॥ yuvaṃ tugrāya pūrvyebhirevaiḥ punarmanyāvabhavataṃ yuvānā । yuvaṃ bhujyumarṇaso niḥ samudrādvibhirūhathurṛjrebhiraśvaiḥ ॥१४॥ ajohavīdaśvinā taugryo vāṃ proḷhaḥ samudramavyathirjaganvān । niṣṭamūhathuḥ suyujā rathena manojavasā vṛṣaṇā svasti ॥१५॥ ajohavīdaśvinā vartikā vāmāsno yatsīmamuñcataṃ vṛkasya । vi jayuṣā yayathuḥ sānvadrerjātaṃ viṣvāco ahataṃ viṣeṇa ॥१६॥ śataṃ meṣānvṛkye māmahānaṃ tamaḥ praṇītamaśivena pitrā । ākṣī ṛjrāśve aśvināvadhattaṃ jyotirandhāya cakrathurvicakṣe ॥१७॥ śunamandhāya bharamahvayatsā vṛkīraśvinā vṛṣaṇā nareti । jāraḥ kanīna iva cakṣadāna ṛjrāśvaḥ śatamekaṃ ca meṣān ॥१८॥ mahī vāmūtiraśvinā mayobhūruta srāmaṃ dhiṣṇyā saṃ riṇīthaḥ । athā yuvāmidahvayatpuraṃdhirāgacchataṃ sīṃ vṛṣaṇāvavobhiḥ ॥१९॥ adhenuṃ dasrā staryaṃ viṣaktāmapinvataṃ śayave aśvinā gām । yuvaṃ śacībhirvimadāya jāyāṃ nyūhathuḥ purumitrasya yoṣām ॥२०॥ yavaṃ vṛkeṇāśvinā vapanteṣaṃ duhantā manuṣāya dasrā । abhi dasyuṃ bakureṇā dhamantoru jyotiścakrathurāryāya ॥२१॥ ātharvaṇāyāśvinā dadhīce'śvyaṃ śiraḥ pratyairayatam । sa vāṃ madhu pra vocadṛtāyantvāṣṭraṃ yaddasrāvapikakṣyaṃ vām ॥२२॥ sadā kavī sumatimā cake vāṃ viśvā dhiyo aśvinā prāvataṃ me । asme rayiṃ nāsatyā bṛhantamapatyasācaṃ śrutyaṃ rarāthām ॥२३॥ hiraṇyahastamaśvinā rarāṇā putraṃ narā vadhrimatyā adattam । tridhā ha śyāvamaśvinā vikastamujjīvasa airayataṃ sudānū ॥२४॥ etāni vāmaśvinā vīryāṇi pra pūrvyāṇyāyavo'vocan । brahma kṛṇvanto vṛṣaṇā yuvabhyāṃ suvīrāso vidathamā vadema ॥२५॥

“Hymn to the Aśvins, invited by the ancient priest to the Soma mead — 25 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-117read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 118
आ वां रथो अश्विना श्येनपत्वा सुमृळीकः स्ववाँ यात्वर्वाङ् । यो मर्त्यस्य मनसो जवीयान्त्रिवन्धुरो वृषणा वातरंहाः ॥१॥ त्रिवन्धुरेण त्रिवृता रथेन त्रिचक्रेण सुवृता यातमर्वाक् । पिन्वतं गा जिन्वतमर्वतो नो वर्धयतमश्विना वीरमस्मे ॥२॥ प्रवद्यामना सुवृता रथेन दस्राविमं शृणुतं श्लोकमद्रेः । किमङ्ग वां प्रत्यवर्तिं गमिष्ठाहुर्विप्रासो अश्विना पुराजाः ॥३॥ आ वां श्येनासो अश्विना वहन्तु रथे युक्तास आशवः पतंगाः । ये अप्तुरो दिव्यासो न गृध्रा अभि प्रयो नासत्या वहन्ति ॥४॥ आ वां रथं युवतिस्तिष्ठदत्र जुष्ट्वी नरा दुहिता सूर्यस्य । परि वामश्वा वपुषः पतंगा वयो वहन्त्वरुषा अभीके ॥५॥ उद्वन्दनमैरतं दंसनाभिरुद्रेभं दस्रा वृषणा शचीभिः । निष्टौग्र्यं पारयथः समुद्रात्पुनश्च्यवानं चक्रथुर्युवानम् ॥६॥ युवमत्रयेऽवनीताय तप्तमूर्जमोमानमश्विनावधत्तम् । युवं कण्वायापिरिप्ताय चक्षुः प्रत्यधत्तं सुष्टुतिं जुजुषाणा ॥७॥ युवं धेनुं शयवे नाधितायापिन्वतमश्विना पूर्व्याय । अमुञ्चतं वर्तिकामंहसो निः प्रति जङ्घां विश्पलाया अधत्तम् ॥८॥ युवं श्वेतं पेदव इन्द्रजूतमहिहनमश्विनादत्तमश्वम् । जोहूत्रमर्यो अभिभूतिमुग्रं सहस्रसां वृषणं वीड्वङ्गम् ॥९॥ ता वां नरा स्ववसे सुजाता हवामहे अश्विना नाधमानाः । आ न उप वसुमता रथेन गिरो जुषाणा सुविताय यातम् ॥१०॥ आ श्येनस्य जवसा नूतनेनास्मे यातं नासत्या सजोषाः । हवे हि वामश्विना रातहव्यः शश्वत्तमाया उषसो व्युष्टौ ॥११॥

ā vāṃ ratho aśvinā śyenapatvā sumṛḷīkaḥ svavām̐ yātvarvāṅ । yo martyasya manaso javīyāntrivandhuro vṛṣaṇā vātaraṃhāḥ ॥१॥ trivandhureṇa trivṛtā rathena tricakreṇa suvṛtā yātamarvāk । pinvataṃ gā jinvatamarvato no vardhayatamaśvinā vīramasme ॥२॥ pravadyāmanā suvṛtā rathena dasrāvimaṃ śṛṇutaṃ ślokamadreḥ । kimaṅga vāṃ pratyavartiṃ gamiṣṭhāhurviprāso aśvinā purājāḥ ॥३॥ ā vāṃ śyenāso aśvinā vahantu rathe yuktāsa āśavaḥ pataṃgāḥ । ye apturo divyāso na gṛdhrā abhi prayo nāsatyā vahanti ॥४॥ ā vāṃ rathaṃ yuvatistiṣṭhadatra juṣṭvī narā duhitā sūryasya । pari vāmaśvā vapuṣaḥ pataṃgā vayo vahantvaruṣā abhīke ॥५॥ udvandanamairataṃ daṃsanābhirudrebhaṃ dasrā vṛṣaṇā śacībhiḥ । niṣṭaugryaṃ pārayathaḥ samudrātpunaścyavānaṃ cakrathuryuvānam ॥६॥ yuvamatraye'vanītāya taptamūrjamomānamaśvināvadhattam । yuvaṃ kaṇvāyāpiriptāya cakṣuḥ pratyadhattaṃ suṣṭutiṃ jujuṣāṇā ॥७॥ yuvaṃ dhenuṃ śayave nādhitāyāpinvatamaśvinā pūrvyāya । amuñcataṃ vartikāmaṃhaso niḥ prati jaṅghāṃ viśpalāyā adhattam ॥८॥ yuvaṃ śvetaṃ pedava indrajūtamahihanamaśvinādattamaśvam । johūtramaryo abhibhūtimugraṃ sahasrasāṃ vṛṣaṇaṃ vīḍvaṅgam ॥९॥ tā vāṃ narā svavase sujātā havāmahe aśvinā nādhamānāḥ । ā na upa vasumatā rathena giro juṣāṇā suvitāya yātam ॥१०॥ ā śyenasya javasā nūtanenāsme yātaṃ nāsatyā sajoṣāḥ । have hi vāmaśvinā rātahavyaḥ śaśvattamāyā uṣaso vyuṣṭau ॥११॥

“Hymn to the Aśvins, asked to come with friendly help in their falcon-borne chariot — 11 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-118read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 119
आ वां रथं पुरुमायं मनोजुवं जीराश्वं यज्ञियं जीवसे हुवे । सहस्रकेतुं वनिनं शतद्वसुं श्रुष्टीवानं वरिवोधामभि प्रयः ॥१॥ ऊर्ध्वा धीतिः प्रत्यस्य प्रयामन्यधायि शस्मन्समयन्त आ दिशः । स्वदामि घर्मं प्रति यन्त्यूतय आ वामूर्जानी रथमश्विनारुहत् ॥२॥ सं यन्मिथः पस्पृधानासो अग्मत शुभे मखा अमिता जायवो रणे । युवोरह प्रवणे चेकिते रथो यदश्विना वहथः सूरिमा वरम् ॥३॥ युवं भुज्युं भुरमाणं विभिर्गतं स्वयुक्तिभिर्निवहन्ता पितृभ्य आ । यासिष्टं वर्तिर्वृषणा विजेन्यं दिवोदासाय महि चेति वामवः ॥४॥ युवोरश्विना वपुषे युवायुजं रथं वाणी येमतुरस्य शर्ध्यम् । आ वां पतित्वं सख्याय जग्मुषी योषावृणीत जेन्या युवां पती ॥५॥ युवं रेभं परिषूतेरुरुष्यथो हिमेन घर्मं परितप्तमत्रये । युवं शयोरवसं पिप्यथुर्गवि प्र दीर्घेण वन्दनस्तार्यायुषा ॥६॥ युवं वन्दनं निरृतं जरण्यया रथं न दस्रा करणा समिन्वथः । क्षेत्रादा विप्रं जनथो विपन्यया प्र वामत्र विधते दंसना भुवत् ॥७॥ अगच्छतं कृपमाणं परावति पितुः स्वस्य त्यजसा निबाधितम् । स्वर्वतीरित ऊतीर्युवोरह चित्रा अभीके अभवन्नभिष्टयः ॥८॥ उत स्या वां मधुमन्मक्षिकारपन्मदे सोमस्यौशिजो हुवन्यति । युवं दधीचो मन आ विवासथोऽथा शिरः प्रति वामश्व्यं वदत् ॥९॥ युवं पेदवे पुरुवारमश्विना स्पृधां श्वेतं तरुतारं दुवस्यथः । शर्यैरभिद्युं पृतनासु दुष्टरं चर्कृत्यमिन्द्रमिव चर्षणीसहम् ॥१०॥

ā vāṃ rathaṃ purumāyaṃ manojuvaṃ jīrāśvaṃ yajñiyaṃ jīvase huve । sahasraketuṃ vaninaṃ śatadvasuṃ śruṣṭīvānaṃ varivodhāmabhi prayaḥ ॥१॥ ūrdhvā dhītiḥ pratyasya prayāmanyadhāyi śasmansamayanta ā diśaḥ । svadāmi gharmaṃ prati yantyūtaya ā vāmūrjānī rathamaśvināruhat ॥२॥ saṃ yanmithaḥ paspṛdhānāso agmata śubhe makhā amitā jāyavo raṇe । yuvoraha pravaṇe cekite ratho yadaśvinā vahathaḥ sūrimā varam ॥३॥ yuvaṃ bhujyuṃ bhuramāṇaṃ vibhirgataṃ svayuktibhirnivahantā pitṛbhya ā । yāsiṣṭaṃ vartirvṛṣaṇā vijenyaṃ divodāsāya mahi ceti vāmavaḥ ॥४॥ yuvoraśvinā vapuṣe yuvāyujaṃ rathaṃ vāṇī yematurasya śardhyam । ā vāṃ patitvaṃ sakhyāya jagmuṣī yoṣāvṛṇīta jenyā yuvāṃ patī ॥५॥ yuvaṃ rebhaṃ pariṣūteruruṣyatho himena gharmaṃ paritaptamatraye । yuvaṃ śayoravasaṃ pipyathurgavi pra dīrgheṇa vandanastāryāyuṣā ॥६॥ yuvaṃ vandanaṃ nirṛtaṃ jaraṇyayā rathaṃ na dasrā karaṇā saminvathaḥ । kṣetrādā vipraṃ janatho vipanyayā pra vāmatra vidhate daṃsanā bhuvat ॥७॥ agacchataṃ kṛpamāṇaṃ parāvati pituḥ svasya tyajasā nibādhitam । svarvatīrita ūtīryuvoraha citrā abhīke abhavannabhiṣṭayaḥ ॥८॥ uta syā vāṃ madhumanmakṣikārapanmade somasyauśijo huvanyati । yuvaṃ dadhīco mana ā vivāsatho'thā śiraḥ prati vāmaśvyaṃ vadat ॥९॥ yuvaṃ pedave puruvāramaśvinā spṛdhāṃ śvetaṃ tarutāraṃ duvasyathaḥ । śaryairabhidyuṃ pṛtanāsu duṣṭaraṃ carkṛtyamindramiva carṣaṇīsaham ॥१०॥

“Hymn to the Aśvins, called with their wondrous thought-swift car — 10 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-119read ↗
ṚgvedaM1 · Sūkta 120
का राधद्धोत्राश्विना वां को वां जोष उभयोः । कथा विधात्यप्रचेताः ॥१॥ विद्वांसाविद्दुरः पृच्छेदविद्वानित्थापरो अचेताः । नू चिन्नु मर्ते अक्रौ ॥२॥ ता विद्वांसा हवामहे वां ता नो विद्वांसा मन्म वोचेतमद्य । प्रार्चद्दयमानो युवाकुः ॥३॥ वि पृच्छामि पाक्या न देवान्वषट्कृतस्याद्भुतस्य दस्रा । पातं च सह्यसो युवं च रभ्यसो नः ॥४॥ प्र या घोषे भृगवाणे न शोभे यया वाचा यजति पज्रियो वाम् । प्रैषयुर्न विद्वान् ॥५॥ श्रुतं गायत्रं तकवानस्याहं चिद्धि रिरेभाश्विना वाम् । आक्षी शुभस्पती दन् ॥६॥ युवं ह्यास्तं महो रन्युवं वा यन्निरततंसतम् । ता नो वसू सुगोपा स्यातं पातं नो वृकादघायोः ॥७॥ मा कस्मै धातमभ्यमित्रिणे नो माकुत्रा नो गृहेभ्यो धेनवो गुः । स्तनाभुजो अशिश्वीः ॥८॥ दुहीयन्मित्रधितये युवाकु राये च नो मिमीतं वाजवत्यै । इषे च नो मिमीतं धेनुमत्यै ॥९॥ अश्विनोरसनं रथमनश्वं वाजिनीवतोः । तेनाहं भूरि चाकन ॥१०॥ अयं समह मा तनूह्याते जनाँ अनु । सोमपेयं सुखो रथः ॥११॥ अध स्वप्नस्य निर्विदेऽभुञ्जतश्च रेवतः । उभा ता बस्रि नश्यतः ॥१२॥

kā rādhaddhotrāśvinā vāṃ ko vāṃ joṣa ubhayoḥ । kathā vidhātyapracetāḥ ॥१॥ vidvāṃsāvidduraḥ pṛcchedavidvānitthāparo acetāḥ । nū cinnu marte akrau ॥२॥ tā vidvāṃsā havāmahe vāṃ tā no vidvāṃsā manma vocetamadya । prārcaddayamāno yuvākuḥ ॥३॥ vi pṛcchāmi pākyā na devānvaṣaṭkṛtasyādbhutasya dasrā । pātaṃ ca sahyaso yuvaṃ ca rabhyaso naḥ ॥४॥ pra yā ghoṣe bhṛgavāṇe na śobhe yayā vācā yajati pajriyo vām । praiṣayurna vidvān ॥५॥ śrutaṃ gāyatraṃ takavānasyāhaṃ ciddhi rirebhāśvinā vām । ākṣī śubhaspatī dan ॥६॥ yuvaṃ hyāstaṃ maho ranyuvaṃ vā yanniratataṃsatam । tā no vasū sugopā syātaṃ pātaṃ no vṛkādaghāyoḥ ॥७॥ mā kasmai dhātamabhyamitriṇe no mākutrā no gṛhebhyo dhenavo guḥ । stanābhujo aśiśvīḥ ॥८॥ duhīyanmitradhitaye yuvāku rāye ca no mimītaṃ vājavatyai । iṣe ca no mimītaṃ dhenumatyai ॥९॥ aśvinorasanaṃ rathamanaśvaṃ vājinīvatoḥ । tenāhaṃ bhūri cākana ॥१०॥ ayaṃ samaha mā tanūhyāte janām̐ anu । somapeyaṃ sukho rathaḥ ॥११॥ adha svapnasya nirvide'bhuñjataśca revataḥ । ubhā tā basri naśyataḥ ॥१२॥

“Hymn to the Aśvins, asking what praise may win their grace — 12 verses. (after R.T.H. Griffith)”

/shlokas/rigveda-1-120read ↗